Aan boord van de opvangboot Rex Rheni in Haarlem is de stilte doorbroken. Ongeveer 145 bewoners, afkomstig uit onder meer Syrië, Soedan, Iran, Jemen en Eritrea, zijn een hongerstaking begonnen. Ze vragen niet om luxe, wel om inspraak, betere voorzieningen en vooral menselijkheid.
Wat er speelt
De Rex Rheni ligt aan de kade als tijdelijke woonplek voor mensen midden in hun asielprocedure. Tijdelijk voelt hier echter structureel. Veel bewoners noemen de situatie verouderd, beklemmend en frustrerend, met weinig uitzicht op verandering of verbetering.
Volgens betrokkenen is het gevoel van onmacht groot. Dag in, dag uit wachten zonder duidelijkheid vreet aan je energie, vertellen bewoners. Vrijwilligers doen wat ze kunnen, maar het fundament – overzicht, keuze en waardigheid – ontbreekt opvallend vaak.
Waarom bewoners in actie komen
De opvang zou veilig en leefbaar moeten zijn, maar voor velen voelt het eerder als overleven. Privacy is schaars, rust moeilijk te vinden, en daginvulling hangt af van toevallige activiteiten, als die al doorgaan.
Wat ze willen, zeggen bewoners, is simpel: meepraten over hun eigen woonplek, basisvoorzieningen die kloppen, en een dagelijks leven met ritme. Niet langer praten óver hen, maar mét hen, en samen stappen zetten die merkbaar verschil maken.
Eten als breekpunt
De voeding aan boord komt telkens terug als grootste ergernis. Maaltijden zouden eentonig en weinig voedzaam zijn: vaak pasta, rijst of aardappelen, maar zelden verse groenten of fruit. Op termijn tikt dat door in gezondheid en gemoed.
Het Voedingscentrum benadrukt juist het belang van gevarieerde voeding, zeker bij stress. Bewoners willen keuzevrijheid en de mogelijkheid om (deels) zelf te koken. Buurtbewoners hebben al aangeboden ingrediënten te doneren en kookspullen klaar te zetten.
Hoe de actie begon
Begin oktober opperde een bewoner in een groepschat om samen een krachtig, vreedzaam signaal te geven. Binnen uren sloten tientallen mensen aan. Een dag later was de groep uitgegroeid tot ruim honderd deelnemers uit verschillende landen en achtergronden.
De actie verloopt georganiseerd. Deelnemers spreken af hoe ze elkaar in de gaten houden, veel te drinken, en medische signalen serieus te nemen. Ze voelen het als een laatste redmiddel: een manier om eindelijk gehoord te worden.
Gezondheid in de gaten
Hongerstaken is ingrijpend en risicovol. Daarom is er onderling overleg over gezondheid: wie zwakte voelt, meldt zich; vrijwilligers en medebewoners letten op elkaar. De spanning is voelbaar, maar de onderlinge verbondenheid ook.
Artsen en hulpverleners benadrukken doorgaans dat langdurig vasten snel gevaarlijk wordt, zeker voor mensen die al stress ervaren. Voorlopig houden deelnemers vast aan hun boodschap, in de hoop dat er snel beweging komt vanuit de instanties.
Voorbeeld dat hoop geeft
Op een andere Haarlemse opvangboot, in de Waarderpolder, mochten bewoners na overleg met het COA twee dagen per week zelf koken. Volgens betrokkenen werkte dat verrassend goed: meer rust, meer eigenaarschap, gezondere maaltijden, blije gezichten.
Ook de sfeer verbeterde: omwonenden, COA-medewerkers en bewoners vonden elkaar makkelijker in praktische oplossingen. De groep op de Rex Rheni wijst dit aan als concreet, haalbaar voorbeeld. Als het daar kan, waarom hier dan niet?
Communicatie blijft lastig
Het meest terugkerende verwijt richting het COA: onduidelijke communicatie. Hoe lang duurt wat? Wie beslist waarover? Welke stap komt hierna? Onzekerheid maakt wachten zwaarder, en zonder uitleg voelen besluiten al snel willekeurig.
Het COA laat weten in gesprek te zijn met bewoners en werkt aan een bewonerscommissie. Idee is dat die structureel meepraten mogelijk maakt, waardoor zorgen sneller boven tafel komen en afspraken duidelijker worden vastgelegd.
De brief met voorstellen
De bewoners overhandigden een gezamenlijke brief met concrete wensen. Bovenaan staan gevarieerder eten, deels zelf kunnen koken en ruimte voor activiteiten. Ook vragen ze om transparanter communiceren over procedures en dagelijkse gang van zaken.
Daarnaast willen bewoners sport- en cultuurprojecten om verveling en mentale klachten te verminderen. Scholen, verenigingen en maatschappelijke organisaties in Haarlem gaven al aan te willen meehelpen zodra er plek, middelen en toestemming zijn.
Bsn als ontbrekende sleutel
Een groot pijnpunt in de brief: het ontbreken van een Burgerservicenummer na zes maanden verblijf. Zonder BSN kun je geen zorgverzekering afsluiten, geen bankrekening openen en niet starten met een opleiding of cursus.
Voor veel bewoners voelt dat als stilstaan zonder enig stuur in handen. Het COA regelt BSN’s niet zelf, maar bewoners hopen dat overheid en IND wachttijden versnellen. Elke versnelling maakt het dagelijks leven direct werkbaarder.
Steun uit de omgeving
De actie maakt veel los in Haarlem. Buurtbewoners komen langs met fruit, soep, thee en boeken. Lokale ondernemers bieden kookspullen aan, vrijwilligers melden zich. Voor bewoners voelt die aandacht als een warme hand op de schouder.
Met de steun groeit ook het gesprek. Waar eerder afstand en onbekendheid overheersten, ontstaan nu ontmoetingen op de kade. Mensen horen elkaars verhalen, ontdekken gedeelde zorgen, en vinden gaandeweg kleine oplossingen die groot aanvoelen.
Wat instanties zeggen
Het COA benadrukt dat het in gesprek is met bewoners en openstaat voor suggesties. De organisatie verwijst naar praktische beperkingen, maar wijst ook op oplossingen elders die rust brachten – zoals samen koken op afgesproken dagen.
De IND zegt te kijken naar het verkorten van wachttijden in procedures. Dat is geen snelle knop, maar bewoners hopen op prioriteit. Hoe minder stilstand, hoe meer perspectief, en hoe minder noodzaak om tot acties als deze te komen.
Wat er op het spel staat
De komende dagen zijn cruciaal. Een doorbraak kan de toon zetten voor menselijker opvang: meer keuze, betere informatie, ruimte om zelf iets op te bouwen. Blijft verandering uit, dan nemen gezondheidsrisico’s en spanningen snel toe.
Voor bewoners draait het niet alleen om eten of voorzieningen, maar om waardigheid. Zien en gezien worden, dat is de kern. Wat vind jij van hun acties en voorstellen? Praat met ons mee op onze sociale media.
Bron: trendyvandaag.nl
