De overstap naar het nieuwe pensioenstelsel klinkt technisch, maar raakt je portemonnee direct. Wie nu niet oplet bij een baanwissel, minder uren of eerder stoppen, kan ongemerkt duizenden euro’s aan pensioencompensatie mislopen.
Wat er verandert
Nederland stapt gefaseerd over naar de Wet toekomst pensioenen. Pensioen wordt opgebouwd met een leeftijdsonafhankelijke premie, in plaats van een systeem waarin jongeren relatief meer betaalden. Veel werkgevers en fondsen zitten nu in die overgang, met concrete keuzes en deadlines.
Een belangrijk begrip is invaren: bestaande rechten gaan, waar mogelijk, mee naar de nieuwe regels. Tegelijk komt er vaak een compensatieregeling om scheve uitkomsten recht te trekken. Precies daar kan het misgaan voor mensen die van situatie veranderen.
Waarom compensatie bestaat
Onder het oude ‘doorsneesysteem’ betaalden iedereen dezelfde premie, maar bouwden oudere werknemers relatief meer pensioen op. Met de vlakke premie vervalt dat voordeel. Zonder extra maatregelen zouden vooral midden- en oudere leeftijden daardoor benadeeld worden in hun toekomstige pensioen.
Werkgevers en fondsen mogen daarom compenseren, bijvoorbeeld met hogere premies of extra stortingen voor specifieke groepen. Hoe, wanneer en voor wie verschilt per sector en bedrijf. En precies die variatie maakt het lastig om je eigen rechten goed te overzien.
Wie risico loopt
De grootste risico’s zitten bij mensen die rond de overgang van baan wisselen, minder uren gaan werken of tijdelijk stoppen. Ook zij die zzp’er worden, langdurig ziek zijn of een sabbatical nemen, kunnen onbewust belangrijke compensatie mislopen.
Waarom? Omdat veel compensatieregelingen gekoppeld zijn aan je dienstverband op een bepaald moment of aan je salaris en uren in de transitieperiode. Verander je iets, dan kan je aanspraak verschuiven of zelfs volledig verdwijnen zonder dat iemand het merkt.
Baanwissel en misgelopen rechten
Bij een overstap naar een andere werkgever kom je meestal in een ander fonds of een andere regeling. Compensatie uit je oude regeling is vaak niet overdraagbaar. Stap je precies tijdens de overgang over, dan kun je duizenden euro’s mislopen.
Vraag daarom altijd naar de transitiebrieven van zowel je oude als nieuwe werkgever. Wat is er precies afgesproken over invaren en compensatie? Is er een peildatum? En wat gebeurt er met werknemers die halverwege vertrekken of juist binnenkomen?
Minder uren, minder opbouw
Wie minder gaat werken, bouwt minder pensioen op. Dat is logisch. Maar in sommige regelingen wordt ook de hoogte van je compensatie gebaseerd op je actuele salaris en uren. Ga je terug in uren, dan daalt soms óók je compensatiebedrag.
Het effect lijkt klein per maand, maar over jaren tikt het stevig aan. Denk aan honderden tot duizenden euro’s verschil, afhankelijk van je leeftijd en sector. Laat je daarom vooraf door HR of het pensioenfonds voorrekenen wat een urenwijziging doet.
Stoppen of sabbatical
Overweeg je eerder te stoppen of een langere pauze te nemen? Bedenk dat een periode zonder opbouw je pensioen verlaagt én dat sommige compensaties alleen gelden als je nog in dienst bent op een specifieke peildatum.
Maak daarom een tijdlijn. Wanneer besluit je te stoppen? Wanneer rondt jouw werkgever de overgang af? En heb je tussentijds misschien recht op een vrijwillige voortzetting of extra storting? Het antwoord verschilt per fonds, maar de timing is cruciaal.
Wat je nu zelf kunt doen
Begin bij mijnpensioenoverzicht.nl om je totale pensioen en AOW te bekijken. Check daarna de communicatie van je werkgever: transitieplan, instemmingsbrief, nieuwsbrieven. Staat erin wat jouw groep krijgt, wanneer het gebeurt en hoe het wordt berekend? Zo niet, vraag het na.
Bel ook het pensioenfonds en leg je plannen voor: wil je minder uren, switchen of pauzeren? Vraag naar concrete effecten op opbouw én compensatie, inclusief peildata. Noteer namen, datums en samenvattingen van gesprekken. Documentatie helpt als er later onduidelijkheid ontstaat.
Let op partner- en nabestaandenpensioen
In het nieuwe stelsel verandert vaak ook het partnerpensioen. Dat wordt vaker verzekerd op risicobasis: alleen zolang je in dienst bent. Een baanwissel of pauze kan dus onverwacht een gat in de bescherming voor je gezin laten ontstaan.
Check daarom expliciet wat er gebeurt bij ziekte, tussen twee banen of tijdens deeltijd. Heb je een tijdelijke werkonderbreking, kijk dan of je zelf iets kunt bijverzekeren. Een belletje met HR of verzekeraar voorkomt nare verrassingen op een kwetsbaar moment.
Veelgemaakte misverstanden
‘Pensioen is toch automatisch geregeld?’ Ja en nee. De basis loopt via je werkgever, maar compensatie is niet altijd vanzelfsprekend en kan aan voorwaarden vastzitten. Wachten tot de brief komt is daarom riskant, zeker als je plannen hebt.
Ook hoor je vaak: ‘Bij ons fonds is alles al geregeld’. Dat kan, maar geregeld betekent niet dat het voor jou optimaal uitpakt. Pas als je gegevens, uren en loopbaanplannen naast de regeling legt, zie je waar je mogelijk tekortkomt.
De rol van werkgever en fonds
Werkgevers moeten samen met het fonds en soms de ondernemingsraad een transitieplan maken en werknemers tijdig informeren. Dat gebeurt via brieven, intranet en bijeenkomsten. Toch gaat communicatie in de praktijk vaak langs mensen heen, zeker bij roerige loopbaanjaren.
Daarom: blijf niet afwachten. Komt er een uitnodiging, ga erheen. Begrijp je het niet, vraag door. En als je van baan verandert, vraag beide werkgevers om de relevante stukken. Het is jouw pensioenpot, dus jij mag helderheid verwachten.
Rekenvoorbeeld in gewone taal
Stel: je bent 45, verdient rond de vijftigduizend euro en je sector gaat in 2026 over. Je overweegt twintig procent minder te werken én wisselt in 2025 van baan. Allemaal logisch, maar precies deze combinatie kan je compensatie hard raken.
Bij je oude werkgever krijg je misschien alleen compensatie als je op de peildatum in dienst bent. Bij je nieuwe werkgever start je lager door minder uren. Tel je de gemiste stortingen bij elkaar op, dan praat snel over bedragen.
Kort en krachtig: jouw actieplan
Maak een overzicht van je loopbaanplannen voor de komende drie jaar en leg die naast de transitieplanning van je werkgever. Check peildata, voorwaarden en berekeningen. Twijfel je, laat dan een pensioenplanner of vakbond meekijken voor een second opinion.
Bewaar alle communicatie, vraag bevestigingen per e-mail en leg mondelinge afspraken vast. En vooral: ga niet stilletjes wisselen van baan of uren zonder te rekenen. Een middag puzzelen nu, kan later letterlijk tienduizenden euro’s aan pensioen schelen.
Tot slot
De kern is simpel: het nieuwe pensioenstelsel is geen reden tot paniek, maar wel een oproep om wakker te blijven. Wie veranderingen in werk of uren slim timet, houdt de controle en voorkomt onnodig verlies aan waarde.
Heb jij plannen of vragen over de overgang en jouw situatie? Deel ze op onze sociale media en praat mee. Samen houden we het begrijpelijk en eerlijk. En wie weet bespaar je er iemand in je omgeving veel geld mee.
Bron: newsliner.nl
