In het rustige grensstadje Porrentruy is een lokaal besluit uitgegroeid tot een landelijke discussie. Het gemeentelijke openluchtzwembad beperkte begin juli de toegang voor bezoekers zonder Zwitserse papieren. Wat begon als een veiligheidsingreep, raakte al snel aan vragen over gelijkheid, handhaving en de grenzen van lokaal beleid.
De maatregel komt niet uit de lucht vallen. Medewerkers en bezoekers meldden maandenlang incidenten die het plezier en het veiligheidsgevoel aantastten. Vooral jonge vrouwen voelden zich onveilig. Het bestuur greep in, met een besluit dat in korte tijd veel emoties losmaakte.
Serie incidenten zet druk op personeel en bezoekers
Het openluchtbad ligt op een steenworp van de Franse grens. In de aanloop naar de zomer nam het aantal meldingen van ongewenst gedrag toe. Volgens verklaringen werden meisjes nageroepen, gevolgd en in enkele gevallen ongevraagd aangeraakt. Ook personeel kreeg te maken met verbaal geweld; één incident liep zelfs fysiek uit de hand.
Eerdere stappen hadden weinig effect. Twintig jongeren kregen individuele zwemverboden, maar de rust keerde niet terug. Ouders bleven weg, vaste bezoekers haakten af en medewerkers gaven aan zich niet langer veilig te voelen. De druk om iets te doen nam toe.
Nieuwe toegangsregels: wie mag er nog naar binnen?
Sinds begin juli geldt een duidelijke beperking. Toegang is er alleen voor mensen met een Zwitsers paspoort, een geldige verblijfsvergunning of een werkvergunning. Toeristen vormen een uitzondering wanneer zij via hun hotel een gastenkaart regelen. Aan de poort vindt controle plaats.
De directie noemt veiligheid als kernreden. Volgens medewerkers is het effect direct merkbaar: minder incidenten, rustiger sfeer en meer gezinnen die terugkeren. Het bad blijft open, wat volgens de gemeente beter is dan volledige sluiting.
Burgemeester verdedigt besluit en wijst op gedrag
Burgemeester Philippe Eggertswyler spreekt van een gedragsmaatregel, geen selectie op afkomst. Hij benadrukt dat de meeste incidenten te herleiden waren tot bezoekers die van over de grens kwamen en zich niet aan regels hielden. “Dat is een vaststelling, geen oordeel,” luidt zijn lijn.
Volgens hem kampen Franse baden in de regio met vergelijkbare problemen en kiezen zij soms voor tijdelijke sluiting. Porrentruy koos bewust voor een gerichte ingreep zodat het bad toegankelijk bleef voor wie zich aan de regels houdt.
Felle kritiek vanuit politiek en maatschappelijke organisaties
De tegenreactie liet niet op zich wachten. Anti-racismeorganisaties en lokale politici stellen dat een algemene uitsluiting juridisch wringt. Identiteitscontrole aan de poort zou botsen met principes van gelijke behandeling. Ook binnen het kanton Jura klinkt kritiek.
In de Zwitserse media, waaronder Blick, wordt de vraag gesteld of lokale veiligheidsoverwegingen een collectieve maatregel rechtvaardigen. Tegenstanders vrezen precedentwerking: wat vandaag een zwembad is, kan morgen een ander openbaar domein zijn.
Verplaatsing van overlast over de grens
De gemeente wijst op een regionale dynamiek. In Frankrijk zijn de afgelopen jaren meerdere zwembaden tijdelijk gesloten na incidenten. Jongeren weken uit naar plekken waar de toegang laagdrempelig was. Het bad in Porrentruy was open en gratis, wat de toestroom vergrootte.
Volgens het stadsbestuur gaat het om een specifieke groep die herhaaldelijk regels overschreed. Het besluit is tijdelijk en gekoppeld aan de zomerdrukte. Daarmee wil men voorkomen dat het probleem structureel wordt of escaleert.
Resultaat op korte termijn: rust keert terug
Medewerkers melden dat de sfeer sinds de invoering is verbeterd. Ouders laten hun kinderen weer alleen zwemmen. Het aantal meldingen is gedaald en het personeel ervaart minder stress. Voorstanders wijzen op deze directe effecten als bewijs dat de maatregel werkt.
Tegenstanders erkennen de rust, maar betwisten de weg ernaartoe. Zij pleiten voor meer toezicht, betere handhaving en individuele sancties. De gemeente geeft aan deze opties te hebben geprobeerd, zonder het gewenste resultaat.
Tijdelijk karakter en blik vooruit
De beperking geldt tot het einde van de zomer. Daarna gaat het bad weer open voor iedereen. Of er dan extra beveiliging, duidelijke huisregels of andere controles komen, is nog niet beslist. De gemeente wil de komende weken gebruiken om lessen te trekken.
Wat vaststaat, is dat het debat verder reikt dan Porrentruy. Het raakt aan de vraag hoe openbare voorzieningen omgaan met herhaald wangedrag wanneer individuele sancties tekortschieten.
Breder Europees vraagstuk zonder simpele antwoorden
Het voorval legt een spanningsveld bloot tussen veiligheid en gelijke toegang. Collectieve maatregelen brengen rust, maar roepen principiële bezwaren op. Individuele handhaving is eerlijker, maar soms ineffectief bij aanhoudende drukte.
Porrentruy koos voor een tijdelijke, strikte aanpak en nam de kritiek voor lief. Of dit model navolging krijgt, is onzeker. Wat wel duidelijk is: de discussie over hoe ver lokale overheden mogen gaan om veiligheid te waarborgen, is hiermee nog lang niet beslecht. Reageren en meepraten kan, bijvoorbeeld op Facebook, want dit gesprek raakt iedereen die gebruikmaakt van publieke ruimte.
Bron: GVA.be
