De eerste schooldag van 2026 begon voor veel leerlingen letterlijk glibberig: sneeuw en ijs legden het land plat, waarna meerdere scholen besloten de deuren te sluiten. Mag dat zomaar, en wat kun je als ouder of leerling verwachten?
Sneeuw dwarsboomt de start
Door het winterse weer kozen meerdere basisscholen en scholen ervoor vandaag dicht te blijven, en sommige blijven de komende dagen gesloten. Vaak gaat het om veiligheid op de weg, personeelstekorten of een kapotte verwarming die niet snel te repareren is.
Toch zijn er ook genoeg scholen waar de lessen gewoon doorgaan. Het beeld is dus versnipperd: per regio, per bestuur en soms zelfs per locatie wordt gekeken wat verantwoord is, met onvermijdelijk last-minute beslissingen en rompslomp voor ouders en personeel.
Wat zeggen de regels over ijsvrij
IJsvrij, een vrije dag omdat het hard vriest, klinkt gezellig maar is niet toegestaan in het primair en voortgezet onderwijs. De overheid verbiedt dat, omdat onverwachte sluitingen ouders opzadelen met acute opvangproblemen en de onderwijstijd onder druk zetten.
Scholen mogen leerlingen dus niet spontaan naar huis sturen omdat het vriest. Er is één uitzondering: overmacht. Denk aan extreem weer dat het reizen onveilig maakt, massale uitval van personeel, of bijvoorbeeld een defecte verwarmingsinstallatie die het gebouw onbruikbaar maakt.
Overmacht: wanneer mag de school sluiten
Bij overmacht mag een school besluiten geen les te geven. Maar dat besluit komt met plichten: de school moet ouders tijdig informeren, bijvoorbeeld telefonisch of per mail, en duidelijk maken wat er geldt voor opvang en eventuele inhaalactiviteiten.
Belangrijk: scholen moeten opvang regelen voor leerlingen van wie ouders geen alternatief kunnen organiseren. Dat kan op school of elders. Zo wordt voorkomen dat kinderen onnodig thuisblijven terwijl ouders werken en de veiligheid of het welzijn in het geding komt.
Kinderopvang: open tenzij het echt niet anders kan
Voor kinderopvang ligt de lat anders: die blijft in principe open. Lukt dat niet door een acuut personeelstekort of onveilige omstandigheden, dan moet per locatie en dagdeel op tijd gecommuniceerd worden met ouders welke dienst niet geleverd kan worden.
Ouders behouden in zulke gevallen recht op compensatie. Veel opvanglocaties vragen vandaag bovendien om kinderen eerder op te halen, zodat medewerkers voor het donker veilig naar huis kunnen, zonder dat de kwaliteit van de zorg onder druk komt te staan.
Compensatie en praktische oplossingen
In de kinderopvang geldt het simpele principe: dienst niet geleverd, geld terug. Dat benadrukt ouderbelangenvereniging-voorzitter Gjalt Jellesma. Hij ziet dat opvanglocaties geraakt worden door het weer, maar tegelijk creatief meebewegen om de boel zoveel mogelijk draaiende te houden.
Zo gaan sommige groepen eerder dicht of vervalt vervoer, maar ouders krijgen netjes bericht en compensatie waar nodig. Opvallend, vindt Jellesma: het onderwijs kiest volgens hem sneller voor sluiting, terwijl kinderopvangorganisaties hun best doen om open te blijven.
Voorbeelden uit het land
Het Streek College in Ede hield vandaag de deuren dicht vanwege een kapotte kachel. De school start pas morgen met lessen en adviseert leerlingen warme kleding mee te nemen, voor het geval de verwarming nog niet op volle toeren draait.
Ook het Sint-Janslyceum in Den Bosch ging dicht, meldde Omroep Brabant. In Friesland bleven diverse vo-scholen gesloten, waaronder Linde College in Wolvega, Singelland VO in Surhuisterveen, het Stellingwerf College in Oosterwolde en Plein Joure.
Niet overal dicht
Tegelijkertijd waren er plenty scholen waar de lessen doorgingen, soms met een aangepast schema of zonder buitenspelen. Dat laat zien hoe lokaal de afwegingen zijn: wat in de ene gemeente verantwoord voelt, kan elders net te riskant zijn.
Basisscholen maken bijvoorbeeld andere keuzes dan middelbare scholen, omdat leerlingen jonger zijn en vaak dichterbij wonen. Bovendien verschilt de bereikbaarheid: sommige wijken zijn prima begaanbaar, terwijl buitenwegen voor fietsers en busvervoer ronduit gevaarlijk kunnen zijn.
Aangepaste roosters en alternatieven
Houdt het weer langer aan, dan kunnen scholen kiezen voor aangepaste roosters. Minder verplaatsingen, kortere dagen of online opdrachten zijn opties. En als het écht langdurig vriest, organiseren sommige scholen schaatsactiviteiten, uiteraard met voldoende begeleiding en aansprakelijkheid geregeld.
Belangrijk daarbij: wie onder schooltijd met leerlingen op pad gaat, blijft verantwoordelijk voor veiligheid en toezicht. Dat vraagt om heldere afspraken met ouders, goede materialen en een realistische inschatting van risico’s op het ijs en onderweg.
Docenten en bereikbaarheid
Een praktische hobbel: leraren moeten ook veilig op school komen. Als busdiensten uitvallen, de fiets niet gaat of oppas voor eigen kinderen wegvalt doordat hun scholen sluiten, is lesgeven simpelweg niet haalbaar. Dat wordt vaak als overmacht meegewogen.
Daarom zie je regionale verschillen: waar personeel dichtbij woont kan veel doorgaan, maar scholen met veel forensende medewerkers hebben sneller last. Schoolbesturen balanceren tussen beschikbaarheid van teamleden, veiligheid op de route en het bieden van continuïteit aan leerlingen.
Mbo, hbo en universiteit
Het winterweer raakt ook het middelbaar beroepsonderwijs, hbo en universiteiten. Zo schrapte Universiteit Utrecht colleges en tentamens die voor vandaag gepland stonden. Voor studenten scheelt dat een riskante reis, maar het betekent wel herplannen en mogelijk studievertraging bij volle roosters.
Voor scholieren van vijf tot en met zestien jaar geldt ondertussen de leerplicht: als jouw school open is, ga je gewoon. Alleen bij officiële sluiting of duidelijke onveiligheid onderweg kun je thuisblijven, en dan altijd in overleg met school.
Wat kun je vandaag doen
Check eerst de communicatiekanalen van school en opvang: website, ouderapp, e-mail en social media. Kijk daarna praktisch naar vervoer en kleding. Laagjes, handschoenen en reflectie helpen veel. En maak afspraken met buren of ouders om kinderen eventueel samen te brengen.
Moet je kind toch naar school terwijl jij opvang zoekt? Neem direct contact op met de directie; zij moeten voor noodopvang zorgen. En lukt dat vandaag niet, vraag dan om een schriftelijke bevestiging van de gemaakte afspraken en eventuele inhaalwerk.
Tot slot: sneeuw is ook plezier
Tussen de afmeldingen en roosters door is er ook ruimte voor plezier. Een sneeuwballengevecht na schooltijd, samen een sneeuwpop bouwen of schaatsen op een veilige baan maakt veel goed, en smelt de stress bij kinderen én ouders.
Hoe is het bij jou op school of in de opvang gegaan vandaag, en wat werkte wel of juist niet? Deel je ervaringen met ons via sociale media; we zijn benieuwd naar jouw tips en verhalen uit de buurt.
Bron: rtl.nl
