Na maanden waarin mondmaskers uit het straatbeeld verdwenen, keren ze in verschillende Belgische ziekenhuizen terug in het zorgbeeld. De maatregel volgt op code oranje voor luchtweginfecties en is vooral bedoeld om kwetsbare patiënten beter te beschermen.
Waarom mondmaskers terugkeren
Ziekenhuizen zien een duidelijke stijging van luchtweginfecties zoals griep, RSV en andere virussen. Voor mensen op leeftijd of met een verzwakte gezondheid kunnen zulke infecties zwaar wegen. Een mondmasker verkleint de kans op overdracht tijdens zorgcontacten merkbaar.
Code oranje betekent dat de druk op de zorg zichtbaar oploopt. Afdelingen raken sneller vol en personeel wil extra veiligheidsmarges inbouwen. Tijdelijk strenger optreden nu, voorkomt nog vollere afdelingen en pijnlijke uitsteloperaties straks, zo redeneren veel instellingen.
Wat code oranje betekent
Het waarschuwingssysteem voor luchtweginfecties werkt met kleuren. Bij code oranje is er wijdverspreide viruscirculatie en stijgende zorgvraag. Het vraagt geen paniek, wel waakzaamheid: richtlijnen aanscherpen, risico’s beperken en kwetsbare groepen proactief afschermen.
Concreet vertaalt dat zich in eenvoudige, haalbare maatregelen: mondmaskers op afdelingen met kwetsbare patiënten, aandacht voor ventilatie, handen regelmatig ontsmetten en thuisblijven bij klachten. Zo houd je de zorgdrempel laag en bescherm je wie extra zorg nodig heeft.
Welke ziekenhuizen stappen mee in
Onder meer het Jessa Ziekenhuis in Hasselt en het Ziekenhuis aan de Stroom (ZAS) in Antwerpen voeren de plicht opnieuw in. In het ZAS ging de maatregel vrijdag 16 januari in, na overleg tussen directie, artsen en preventiedienst.
Bestuurders benadrukken dat het om een weloverwogen, tijdelijke stap gaat. Regels per patiënt of kamer zorgen voor onzekerheid en discussies aan de balie. Eén duidelijke lijn schept rust, is beter uit te leggen en laat zich eenvoudiger handhaven.
Voor wie de plicht geldt
De mondmaskerplicht is gericht en geldt voor iedereen die in direct contact komt met opgenomen patiënten: bezoekers, artsen, verpleegkundigen en andere medewerkers. Doel is niet om te straffen, maar om een beschermlaag te creëren rond mensen die kwetsbaar zijn.
Concreet gaat het om verpleegafdelingen, spoedgevallendiensten, het dagziekenhuis en de nierdialyse. Op die plekken verblijven patiënten vaak langer, krijgen ze intensieve zorg of delen ze ruimtes, waardoor de kans op overdracht groter is en voorzichtigheid extra loont.
Welk masker volstaat
Er is geen FFP2-masker nodig. Ziekenhuizen vragen om het klassieke chirurgische mondmasker te dragen. Dat type is ontworpen om druppels tegen te houden, precies wat nodig is bij gewone zorgcontacten zonder aerosolvormende handelingen.
Bezoekers wordt gevraagd zelf een masker mee te brengen. Wie er geen heeft, kan vaak een exemplaar verkrijgen aan de ingang, maar dat verschilt per ziekenhuis. Belangrijkste blijven correcte pasvorm, neusbeugel aandrukken en het masker niet hergebruiken.
Waar het masker niet nodig is
Voor gewone raadplegingen en kortdurende poliklinische afspraken is een mondmasker voorlopig niet verplicht. De risico’s zijn daar kleiner door de korte verblijfsduur en het lagere aantal patiënten met een verhoogde kwetsbaarheid in dezelfde ruimte.
Psychiatrische afdelingen vormen eveneens een uitzondering. Daar wegen communicatie, zichtbare mimiek en therapeutische relatie zwaarder in de afweging. Teams evalueren regelmatig of aanvullende maatregelen nodig zijn, zodat patiëntenveiligheid en welzijn in balans blijven met werkbare regels.
Waarom één lijn helderheid geeft
Regels die per kamer of per patiënt verschillen, zorgen voor verwarring en frictie. Bezoekers weten niet wat wanneer telt, medewerkers verliezen tijd aan uitleg aan de deur. Eén lijn maakt naleving makkelijker en de drempel tot meedoen lager.
Daarnaast voorkomt zo’n beleid dat kwetsbare patiënten onbedoeld extra risico lopen. In een drukke setting is consequent zijn cruciaal: duidelijk zichtbaar beleid aan de ingang, heldere uitleg op afdelingen en een team dat afspraken samen consequent toepast.
Druk op capaciteit speelt mee
De bezettingsgraad staat onder druk. Ziekenhuizen balanceren dagelijks tussen geplande ingrepen en onverwachte opnames. Extra infecties betekenen vaak langere verblijven, cohortafdelingen en meer druk op personeel. Elke vermeden besmetting helpt dus om de doorstroming op peil te houden.
In Antwerpen komt daar nog iets bij: door een cyberaanval op AZ Monica zijn afdelingen tijdelijk geblokkeerd, waardoor patiënten doorschuiven naar omliggende ziekenhuizen, waaronder ZAS. De spoed en verpleegafdelingen voelen die extra toestroom meteen in werkdruk en wachttijden.
Wat dit betekent voor bezoekers
Een ziekenhuisbezoek verloopt weer net iets anders. Neem een chirurgisch mondmasker mee, zet het op vóór je de afdeling betreedt en draag het correct. Heb je verkoudheidsklachten? Stel je bezoek uit of kies voor een videogesprek waar mogelijk.
Vergeet ook eenvoudige gewoontes niet: handen ontsmetten bij aankomst en vertrek, hoesten in de elleboog en afstand houden waar dat kan. Het zijn kleine stappen die samen een groot verschil maken voor wie nu extra bescherming verdient.
Hoelang de maatregel blijft
De duur staat niet vast. Ziekenhuizen evalueren wekelijks de cijfers en versoepelen zodra de druk daalt. De bedoeling is niet om mondmaskers permanent te maken, wel om pieken te dempen en zorg toegankelijk te houden voor iedereen.
Seizoenseffecten spelen mee: in herfst en winter is de viruscirculatie traditioneel hoger. Zodra de curve weer afvlakt, kunnen instellingen overschakelen naar aanbevelingen in plaats van verplichtingen. Tot die tijd blijft het motto: samen voorzichtig, zodat de zorg blijft draaien.
Komen er bredere maatregelen
Voor nu is er geen sprake van een algemene mondmaskerplicht buiten de zorg. Wel adviseren gezondheidsdiensten om extra aandacht te geven aan ventilatie thuis, ruimtes te verluchten op school en werk, en bij ziekteverschijnselen thuis te blijven.
Die basisadviezen klinken bekend, maar ze werken nog steeds. Frisse lucht verdunt virusdeeltjes, handen wassen stopt overdracht via oppervlakken en thuis uitzieken voorkomt dat je iemand anders onbedoeld aansteekt. Simpel, betaalbaar en doeltreffend, juist wanneer de druk toeneemt.
Tot slot
Niemand draagt voor zijn plezier een mondmasker, maar in tijden van code oranje weegt solidariteit net iets zwaarder. Met een eenvoudige handeling bescherm je patiënten, ontlast je zorgteams en help je fulltime uitstel voorkomen van noodzakelijke behandelingen.
Heb jij vragen of ervaringen met de herinvoering van mondmaskers in ziekenhuizen? Laat het ons weten via onze sociale media-kanalen. We horen graag hoe jij dit beleeft en welke tips jij hebt voor andere bezoekers en patiënten.
Bron: trendyvandaag.nl
