Een bezoek aan de snackbar voelt voor veel Nederlanders allang niet meer als een onschuldige, goedkope verwennerij. Waar je vroeger zonder nadenken een frietje bestelde, volgt nu steeds vaker een kleine schrikreactie bij de toonbank. De prijs die genoemd wordt, past eerder bij een lunchgerecht dan bij een snelle snack.
Een bedrag van €5,50 voor een normale portie friet is geen uitzondering meer. In sommige steden loopt het zelfs op tot €7 of meer. En dan hebben we het nog over friet zonder saus.
Van snelle hap naar prijsschok
Het moment dat je even moet slikken
Het scenario is herkenbaar. Je loopt een cafetaria binnen, bestelt een “gewone friet” en hoort het totaalbedrag. Even denk je dat je het verkeerd verstaan hebt. Toch klopt het. De prijsstijging van friet is realiteit geworden.
Friet was jarenlang hét symbool van betaalbaar gemak. Snel, vertrouwd en vooral goedkoop. Dat beeld is inmiddels flink veranderd. Voor veel mensen voelt een frietje nu als iets waar je bewust voor moet kiezen.
Wat betaalden we vroeger
En waar staan we nu
Wie terugkijkt naar tien tot vijftien jaar geleden, ziet hoe groot het verschil is geworden.
Rond 2010 tot 2015 betaalde je gemiddeld:
Een kleine friet: €1,50 tot €1,80
Een normale friet: €2,00 tot €2,50
In 2025 ziet het prijskaartje er heel anders uit:
Kleine friet: €4,00 tot €4,50
Normale friet: €5,50 tot €7,00
Friet met saus: soms €8,00 of meer
In grote steden zijn dit geen uitschieters meer, maar de norm. Friet is daarmee duurder geworden dan sommige complete broodjes of dagschotels.
Hoe kon dit zo snel gebeuren
De perfecte storm voor snackbars
De prijsstijging van friet komt niet uit de lucht vallen. Het is het gevolg van meerdere kostenposten die de afgelopen jaren tegelijk zijn toegenomen. Voor snackbars stapelen die kosten zich op.
Aardappelen zijn fors duurder
De basis van friet is niet meer goedkoop
Friet begint bij aardappelen. En juist die zijn de afgelopen jaren flink in prijs gestegen. Slechte oogsten, strengere landbouwregels en hogere productiekosten bij boeren zorgen ervoor dat aardappelen niet meer de goedkope grondstof zijn die ze ooit waren.
Frituurvet en olie tikken hard aan
Een stille kostenpost
Frituren kost olie, veel olie. Door wereldwijde schaarste, hogere transportkosten en geopolitieke spanningen zijn de prijzen van frituurvetten sterk gestegen. Voor snackbars is dit een enorme kostenpost die direct invloed heeft op de prijs per portie.
Energie blijft een groot probleem
De frituurpan draait niet gratis
Een frituurpan draait op gas of stroom, en juist die kosten zijn de afgelopen jaren explosief gestegen. Ook al zijn de prijzen iets gedaald ten opzichte van de piek, de vaste lasten blijven hoog. Voor veel ondernemers is energie inmiddels een van de grootste uitgaven.
Personeel wordt duurder
Logisch, maar voelbaar
Het minimumloon is gestegen, en terecht. Maar voor snackbars betekent dit hogere loonkosten in een sector waar de marges al dun zijn. Zeker tijdens piekuren is personeel onmisbaar, en die kosten moeten ergens worden terugverdiend.
Verpakkingen kosten meer
Duurzamer, maar niet goedkoper
Plastic bakjes zijn grotendeels vervangen door kartonnen alternatieven. Dat is beter voor het milieu, maar aanzienlijk duurder. Waar een bakje vroeger een paar cent kostte, betalen ondernemers nu soms tientallen centen per portie.
Huur en belastingen drukken door
Vooral in steden
Vooral in stedelijke gebieden zijn de huurprijzen van panden flink gestegen. Tel daar gemeentelijke belastingen en andere vaste lasten bij op, en het wordt duidelijk waarom ondernemers hun prijzen verhogen.
Snackbars hebben weinig keuze
Verhogen of verdwijnen
Veel snackbarhouders geven aan dat ze liever lagere prijzen zouden vragen, maar simpelweg geen andere optie hebben. Wie blijft verkopen tegen oude prijzen, draait verlies.
Ondernemers vertellen dat klanten soms verbaasd of zelfs boos reageren. Tegelijkertijd worstelen zij zelf om het hoofd boven water te houden. De marge op friet lijkt groot, maar verdampt snel door alle bijkomende kosten.
Het ‘gewone frietje’ wordt luxe
Koopgedrag verandert zichtbaar
Snackbars merken dat klanten anders zijn gaan bestellen. Friet blijft populair, maar niet meer gedachteloos.
Veel ondernemers zien dat:
Klanten vaker geen saus nemen
Kleinere porties populairder worden
Gezinnen één grote friet delen
Vaste klanten minder vaak langskomen
Wat vroeger een impulskeuze was, is nu een bewuste afweging geworden.
Luxe friet rukt op
Van basisproduct naar beleving
Tegelijkertijd is er een opvallende tegenbeweging. Steeds meer snackbars bieden luxe of ambachtelijke friet aan. Denk aan handgesneden friet, speciale aardappelrassen of bakken in bijzonder vet.
Deze friet kost vaak €6,50 tot €8,00 per portie, zonder saus. En toch verkoopt het goed. Blijkbaar zijn mensen bereid meer te betalen als het product als bijzonder wordt gepresenteerd.
Friet door de jaren heen
De cijfers liegen niet
Kijken we verder terug, dan is de stijging ronduit opvallend.
Jaren ’90:
Normale friet: 1,50 gulden
2005:
Normale friet: €1,75
2015:
Normale friet: €2,40
2025:
Normale friet: €5,50 tot €7,00
In tien jaar tijd is de prijs bijna verdrievoudigd. Dat gaat sneller dan bij veel andere dagelijkse producten.
Waarom friet toch blijft winnen
Ondanks alles
Ondanks de prijsstijging blijft friet de populairste snack van Nederland. Jaarlijks worden er honderden miljoenen porties verkocht. Meer dan frikandellen, kroketten en andere snacks bij elkaar.
Friet staat voor nostalgie, traditie en comfort. Het hoort bij familieavonden, stranddagen en snelle stops onderweg. Zelfs als het duurder wordt, blijft de emotionele waarde groot.
Waar stopt dit
De toekomst van het frietje
Als kosten blijven stijgen, lijkt een prijs van €8 tot €10 voor een normale portie friet binnen een paar jaar niet ondenkbaar. Daarmee verandert friet definitief van volksvoedsel naar luxeproduct.
Wat ooit de meest gewone snack van Nederland was, is nu een spiegel van de inflatie. En misschien is dat precies waarom die dure puntzak zo confronterend voelt.
