Volgens nieuwe inlichtingenbronnen zou Donald Trump vrezen dat een nieuwe militaire tactiek van Iran grote gevolgen kan hebben voor de wereldeconomie. Experts waarschuwen dat de impact mogelijk al binnen enkele weken voelbaar kan zijn.
De zorgen ontstaan in een periode van oplopende spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran, nadat een Amerikaanse aanval eind februari leidde tot de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei. Sindsdien volgen wederzijdse aanvallen elkaar snel op.
Escalatie na Amerikaanse aanval
De spanningen namen toe nadat Amerikaanse acties op 28 februari een nieuwe fase in het conflict inluidden. In de dagen daarna werden verschillende locaties in het Midden-Oosten getroffen door droneaanvallen.
Onder andere luchthavens, Amerikaanse ambassades en grote hotels werden doelwit van vergeldingsaanvallen. Daardoor moesten vluchten worden geannuleerd en kwamen duizenden reizigers en expats vast te zitten.
Ondanks de escalatie verklaarde Trump later dat de oorlog volgens hem grotendeels voorbij was na overleg met Vladimir Putin.
Trump: “Iran heeft niets meer over”
In een interview met CBS News stelde Trump dat de militaire capaciteit van Iran vrijwel volledig is vernietigd. Volgens hem beschikt het land nauwelijks nog over een functionerende marine, luchtmacht of communicatiesystemen.
Hij verklaarde dat Iran “militair gezien niets meer over heeft”.
Nieuwe inlichtingen wijzen echter op een andere realiteit.
Nieuwe dreiging in de Straat van Hormuz
Volgens berichten van onder meer CNN en The Guardian zou Iran een nieuwe strategie inzetten: het plaatsen van zeemijnen in de cruciale scheepvaartroute van de Straat van Hormuz.
Dit smalle zeekanaal ligt tussen Iran en Oman en vormt een van de belangrijkste handelsroutes ter wereld.
Ongeveer twintig procent van alle olie die wereldwijd wordt verhandeld passeert deze route.
Amerikaanse aanval op mijnenleggers
Het Amerikaanse leger meldde dat het dinsdag zestien Iraanse schepen heeft vernietigd die mogelijk betrokken waren bij het leggen van zeemijnen in het gebied.
Volgens inlichtingenbronnen zouden er al enkele tientallen mijnen in de regio zijn geplaatst, terwijl Iran volgens experts de capaciteit heeft om er nog honderden te leggen.
Voor commerciële schepen vormt dat een enorme bedreiging.
Explosies bij tankers
De spanningen namen verder toe nadat volgens BBC twee buitenlandse olietankers explosies meldden in de regio.
Scheepvaartbedrijven worden daardoor steeds terughoudender om de route te gebruiken.
Als het verkeer door de Straat van Hormuz stilvalt, kan dat enorme gevolgen hebben voor de wereldhandel.
Olieprijzen schieten omhoog
De markten reageren inmiddels nerveus op de situatie. Volgens analist Neil Quilliam van denktank Chatham House steeg de olieprijs maandag al naar ongeveer 120 dollar per vat.
Als de spanningen verder escaleren, zou de prijs zelfs kunnen oplopen tot 150 dollar per vat.
Maar olie is slechts een deel van het probleem.
Gevolgen voor voedselprijzen
De mogelijke blokkade van de Straat van Hormuz kan ook een grote impact hebben op voedselprijzen wereldwijd.
Volgens CNBC gaat ongeveer een derde van de wereldhandel in kunstmest door deze route.
Dat betekent dat verstoringen uiteindelijk kunnen leiden tot hogere prijzen voor producten zoals tarwe, maïs, brood, pasta en aardappelen.
Ook veevoer kan duurder worden, wat opnieuw gevolgen heeft voor de landbouwsector.
Impact op medicijnen en industrie
De gevolgen beperken zich niet tot voedsel en brandstof. Petrochemische producten die via de route worden vervoerd, zijn ook essentieel voor de productie van medicijnen en plastics.
Menelaos Ydreos van de International Gas Union waarschuwde dat de economische impact daardoor veel groter kan zijn dan alleen een stijging van gas- en olieprijzen.
Volgens hem moet de situatie worden bekeken als een bredere verstoring van wereldwijde toeleveringsketens.
Elektronica, batterijen en rubber
Transportexpert Craig Geskey van logistiekbedrijf Traffix verwacht dat ook andere sectoren snel gevolgen zullen merken.
Producten zoals rubber, elektronica, batterijen en zelfs suiker kunnen duurder worden of moeilijker verkrijgbaar zijn als transport via de route wordt verstoord.
Dat kan uiteindelijk leiden tot prijsstijgingen in tal van industrieën.
Ook kledingindustrie kan geraakt worden
Zelfs de mode-industrie zou de gevolgen kunnen voelen.
Veel synthetische stoffen worden namelijk geproduceerd met petrochemische grondstoffen die via de Straat van Hormuz worden vervoerd.
Volgens supplychain-expert Andrei Quinn-Barabanov van Moody’s geldt dat vooral voor de Aziatische kledingindustrie, die sterk afhankelijk is van deze materialen.
Wanneer worden de gevolgen merkbaar?
De eerste verstoringen in de scheepvaart zouden volgens experts al binnen twee weken zichtbaar kunnen worden.
De echte economische druk wordt echter meestal pas iets later gevoeld.
Volgens Geskey kan het twee tot vijf weken duren voordat bedrijven wereldwijd de gevolgen in hun toeleveringsketens merken.
Reactie van Donald Trump
Donald Trump reageerde inmiddels via zijn platform Truth Social op de berichten over mijnen in de Straat van Hormuz.
Hij verklaarde dat eventuele mijnen onmiddellijk verwijderd moeten worden.
Kort na zijn bericht publiceerde het Amerikaanse leger videobeelden waarop te zien is hoe schepen die betrokken zouden zijn bij het leggen van mijnen worden uitgeschakeld.
Spanningen blijven hoog
Hoewel Trump eerder stelde dat het conflict grotendeels voorbij is, laten de nieuwe ontwikkelingen zien dat de situatie nog altijd zeer gespannen blijft.
Als de Straat van Hormuz daadwerkelijk geblokkeerd raakt, kan dat niet alleen het Midden-Oosten destabiliseren, maar ook grote economische schokken veroorzaken in de rest van de wereld.
Experts waarschuwen daarom dat de komende weken cruciaal kunnen worden voor de wereldeconomie.
