De benzineprijs in Nederland blijft doorstijgen en tikt opnieuw een record aan: de landelijke adviesprijs voor Euro 95 staat rond 2,668 euro per liter. Dat is fors hoger dan begin dit jaar, toen je nog ongeveer 2,10 euro betaalde.
Voor automobilisten voelt het verschil direct in de portemonnee. Een tankbeurt van vijftig liter kost bij een stijging van 50 cent per liter al snel 25 euro extra. En volgens energie-experts is de rek er helaas nog lang niet uit.
Recordprijs aan de pomp
De prijzen klimmen in rap tempo en dat is overal merkbaar. Tussen tankstations kunnen bedragen verschillen, maar de trend is duidelijk: omhoog. Binnen enkele maanden schoten de kosten per liter met tientallen centen omhoog, richting die nieuwe piek.
Rekenvoorbeeld om het concreet te maken: wie wekelijks vijftig liter tankt, telt per maand al gauw tientallen euro’s extra neer. Voor veel huishoudens is dat een serieus bedrag, zeker nu andere vaste lasten ook oplopen.
De rek is er nog niet uit
Alsof dat nog niet genoeg is, dreigt begin volgend jaar de tijdelijke accijnskorting te verdwijnen. Bij benzine scheelt dat circa 15 cent per liter en bij diesel ongeveer 10 cent. Valt die steun weg, dan komt 3 euro per liter akelig dichtbij.
Daar komt bij dat internationale markten krap zijn. Handelaren prijzen niet alleen wat er gebeurt, maar ook wat er kan gebeuren. Alleen al de angst voor verstoringen in productie, raffinage of transport kan de prijs flink opdrrijven.
Diesel extra onder druk
Diesel stijgt eveneens vrijwel dagelijks in prijs. De oorzaak is deels dezelfde als bij benzine: stevige vraag, beperkt aanbod. Maar diesel heeft een extra probleem: internationaal is de beschikbaarheid van geraffineerde diesel flink verslechterd.
De oorlog in Oekraïne en aanvallen op Russische raffinaderijen spelen daarbij een hoofdrol. Rusland was jarenlang een grote exporteur van diesel, maar is nu vaker afhankelijk van import. Dat trekt een belangrijke leverancier uit de markt, juist als Europa extra behoefte heeft.
China keert naar binnen
China houdt de hand op de kraan en exporteert minder benzine en diesel. Die brandstoffen blijven voorlopig vooral binnen de landsgrenzen. Tegelijkertijd vergroot het land de import van ruwe olie, wat de internationale vraag verder opstuwt.
Het effect is dubbel ongunstig: minder aanbod van gereed product op de wereldmarkt en meer concurrentie om ruwe olie. Dat is een recept voor stevige prijsstijgingen, zeker wanneer andere bronnen niet zomaar kunnen opschalen.
Spanningen in het Midden-oosten
De situatie in het Midden-Oosten zorgt voor extra nervositeit. Elke dreiging of escalatie, bijvoorbeeld betrokkenheid van Iran of frictie met de Verenigde Staten, kan direct impact hebben op levering en verzendroutes en daarmee op de prijs van olie en brandstoffen.
Markten reageren niet alleen op feiten, maar ook op verwachtingen. Onzekerheid is genoeg om prijzen te laten bewegen. In zo’n gespannen speelveld is stabiliteit schaars, en dat zie je terug bij de pomp.
Raffinage draait tegen grenzen
Waarom niet gewoon meer benzine en diesel maken? Simpel is het niet. Raffinaderijen draaien al dicht tegen hun maximale capaciteit. Een knop verder openzetten kan niet eindeloos, en nieuwe fabrieken bouwen kost jaren en miljarden.
Nederland heeft met Pernis een van Europa’s grootste raffinaderijen, maar ook daar gelden technische en veiligheidsgrenzen. Bovendien zijn geplande onderhoudsstops onvermijdelijk. In een krappe markt kan zo’n tijdelijke uitval de beschikbaarheid direct doen kantelen.
Amerikaanse politiek en exportverbod
In de Verenigde Staten zijn hoge prijzen inmiddels een politiek hoofdpijndossier. Er wordt gekeken naar manieren om de binnenlandse markt te ontlasten, waaronder het omstreden idee van een tijdelijk exportverbod voor benzine en diesel.
Dat zou in Amerika de prijzen kunnen drukken, maar voor Europa pakt het beroerd uit. Als die stroom wegvalt, wordt de markt hier nóg krapper. Nederland is inmiddels juist afhankelijker geworden van dieselimport, wat de kwetsbaarheid vergroot.
Wintervraag zet extra druk
Richting de winter neemt de vraag naar energie vaak toe. Sommige centrales schakelen dan deels over op diesel of dieselachtige stookproducten, wat extra druk geeft op toch al beperkte voorraden. Elk procent extra vraag telt in een oververhitte markt.
Daarbij is het vangnet dun: raffinaderijen draaien maximaal en extra capaciteit staat niet klaar. Een koude periode kan zo ineens het verschil maken tussen duur en nóg duurder, met zichtbaar effect bij de pomp.
Hoge marges, trage investeringen
Oliemaatschappijen boeken momenteel stevige winsten, mede dankzij uitzonderlijk hoge raffinagemarges. Het verschil tussen ruwe olie en gereed product is historisch groot; voor diesel loopt het op tot meer dan honderd dollar per vat bovenop de ruwe-olieprijs.
Dat klinkt als een prikkel om te investeren, maar de realiteit is weerbarstiger. Nieuwe raffinaderijen vergen miljarden en decennia, terwijl de energietransitie de toekomstige vraag naar fossiele brandstoffen onzekerder maakt. Voorzichtigheid regeert dus, hoe winstgevend het nu ook is.
China, Rusland en de nieuwe spelregels
Jarenlang mochten we rekenen op voorspelbare stromen: Rusland als grote leverancier van geraffineerde producten, China als flexibele exporteur bij piekvraag. Dat patroon is door oorlog, sancties en binnenlandse prioriteiten rigoureus doorbroken.
Het gevolg is een wereldmarkt waarin minder spelers op het juiste moment kunnen bijspringen. Voor Europa, en Nederland in het bijzonder, betekent dat meer kwetsbaarheid voor prijsstoten en logistieke haperingen, ook als er lokaal genoeg vraag blijft.
Wat merken consumenten aan de pomp
Veel automobilisten zweren dat verhogingen sneller worden doorberekend dan verlagingen. Onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt bevestigt dat beeld: stijgingen zie je vaak razendsnel terug, dalingen kruipen trager door in de prijs aan de pomp.
Daarbovenop horen we signalen dat sommige pomphouders bij opwaartse marktbewegingen een paar cent extra marge pakken. Ondertussen dreigt in Nederland het einde van de accijnskorting: zo’n 15 cent per liter bij benzine en 10 cent bij diesel.
Vooruitzicht: 3 euro komt dichterbij
Tel je alles bij elkaar op — krappe raffinage, geopolitieke spanningen, minder export uit Rusland en China, mogelijke Amerikaanse ingrepen en hogere wintervraag — dan is een benzineprijs richting 3 euro per liter geen ondenkbaar scenario meer.
Of we die grens echt aantikken, hangt af van veel bewegende delen: olieprijs, geopolitiek, beschikbaarheid van raffinaderijen en binnenlandse accijnsbesluiten. Eén ding is duidelijk: tanken blijft voorlopig pijnlijk. Praat mee op onze socials: wat merk jij aan de pomp?
Bron: trendyvandaag.nl
