Een grote Russische aanval op het laatste stuk van de regio Donetsk dat nog in Oekraïense handen is, is mislukt. Dat schrijft de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War, kortweg ISW, in een nieuwe analyse.
Voor het Kremlin is dat pijnlijk nieuws. De verovering van heel Donetsk geldt al langer als een van de belangrijkste doelen van president Vladimir Poetin. Dat doel komt voorlopig niet dichterbij.
Wat de denktank precies vaststelt
Het ISW volgt de gevechten in Oekraïne op de voet en kijkt daarbij naar terreinwinst en troepenbewegingen. De conclusie is deze keer behoorlijk stellig: de Russische opzet is simpelweg niet gelukt.
Volgens de analisten zijn er geen aanwijzingen dat Moskou de rest van Donetsk op korte termijn kan innemen. Het Russische leger moet hergroeperen en zijn tactiek ingrijpend herzien, schrijft de denktank.
De fortengordel als ruggengraat van de verdediging
Het Oekraïense deel van Donetsk wordt beschermd door een reeks steden die samen de zogeheten fortengordel vormen: Slovjansk, Kramatorsk, Droezjkivka en Kostjantynivka. Wie die gordel breekt, heeft de regio praktisch in handen.
Precies daar richtte Rusland zich op. Het plan was niet een rij kleine veroveringen, maar een diepe omsingeling rond de volledige gordel. Ambitieus op papier, bijzonder veeleisend in de praktijk.
Het plan: eerst Kostjantynivka, dan de tang
Eerst moest Kostjantynivka vallen. Daarna wilden de Russische troepen Kramatorsk insluiten, met een beweging vanuit Lyman in het noorden en vanuit Dobropillja in het zuidwesten. Een klassieke tangbeweging, kortom.
Tegelijk zouden Russische eenheden frontaal aanvallen op Slovjansk en Kramatorsk vanuit het oosten. Als dat was gelukt, zou een groot deel van het nog Oekraïense Donetsk in Russische handen zijn gevallen.
Operatie Vivaldi gooit alles overhoop
Het liep anders. Een Oekraïens tegenoffensief met de codenaam Operatie Vivaldi doorkruiste de Russische plannen voordat de tang kon worden gesloten. De naam klinkt een stuk vriendelijker dan het resultaat voor Moskou.
Het noordelijke deel van de Russische formatie bij Lyman stortte in, meldt het ISW. Daarmee viel een van de twee armen weg die Kramatorsk hadden moeten omsingelen. Zonder die arm werkt de opzet niet.
Waarom Lyman zo zwaar weegt
Lyman was in het Russische scenario het vertrekpunt voor de noordelijke arm van de omsingeling. Valt dat stuk weg, dan blijft er van een insluiting van Kramatorsk nog maar weinig over.
De denktank spreekt nadrukkelijk van een instorting van dat noordelijke deel. Dat is meer dan alleen terreinverlies, want het haalt de logica onder de hele operatie vandaan en dwingt tot nieuwe keuzes.
Moskou moet terug naar de tekentafel
Het Russische leger moet nu hergroeperen en zijn tactiek stevig bijstellen, aldus het ISW. Dat kost tijd, en tijd is precies wat een offensief met zo’n strak schema eigenlijk niet heeft.
Daar komt bij dat Oekraïne niet stilzit. Er worden nieuwe tegenaanvallen uitgevoerd en er zijn maatregelen genomen om de fortengordel te versterken. De verdediging wordt dus dikker terwijl Rusland moet herstellen.
Poetin houdt vast aan het voorjaar van 2027
Toch blijft de Russische president overtuigd van zijn zaak. Poetin houdt er vertrouwen in dat hij zijn missie in Donetsk nog vóór het voorjaar van 2027 tot een goed einde brengt.
Dat vertrouwen botst hard met de rekensommen van het ISW. De denktank keek naar het tempo waarmee de Russen terrein wonnen en kwam uit op compleet andere jaartallen.
Rekenen met de snelheid van de opmars
Gemeten naar het tempo tussen 1 januari 2023 en 1 september 2026 zou Rusland pas op 15 juni 2029 de hele regio Donetsk in handen kunnen hebben. En dan nog op zijn vroegst.
Dat ligt ruim twee jaar voorbij de horizon die Poetin zelf hanteert. Bovendien is dit nog de gunstigste van de twee berekeningen die de denktank maakte. De tweede valt somberder uit.
De tweede som komt uit op 2031
Kijk alleen naar het jaar tussen 1 september 2025 en 1 september 2026, dan schuift de einddatum door naar 30 november 2031. Het tempo lag in die periode dus beduidend lager.
Zulke cijfers zeggen niets over wat er morgen aan het front gebeurt. Ze laten vooral zien hoe traag de linies bewegen in verhouding tot de ambities die in Moskou worden uitgesproken.
Betekent dit het einde van de oorlog?
Die vraag dringt zich op, maar het antwoord blijft voorzichtig. Een mislukt offensief is geen capitulatie, en de analyse van het ISW gaat over Donetsk, niet over de oorlog in zijn geheel.
Wat er wel staat: op korte termijn ziet de denktank geen Russische verovering van de rest van de regio. Dat is nog geen vrede, maar het is wel een duidelijk signaal.
Wat dit betekent voor de steden in de gordel
Voor Slovjansk, Kramatorsk, Droezjkivka en Kostjantynivka verandert er op papier weinig: ze liggen nog altijd in de vuurlinie. Maar de directe dreiging van een omsingeling is voorlopig van tafel.
Kostjantynivka was in het Russische plan de eerste steen die moest vallen. Dat die steen blijft liggen, houdt de rest van de gordel voorlopig overeind en geeft Oekraïne ademruimte.
Waar het de komende tijd om draait
De grote vraag is of Rusland een nieuwe variant van hetzelfde plan probeert, of het over een heel andere boeg gooit. Het ISW spreekt immers van een ingrijpende herziening van de tactiek.
Aan Oekraïense kant draait alles om volhouden: tegenaanvallen voortzetten en de fortengordel versterkt houden. Zolang dat lukt, lijken de jaartallen van de denktank realistischer dan de deadline die Poetin zichzelf stelt.
Bron: ad.nl
