Huishoudens met AOW halen gemiddeld €1.624 aan specifieke zorgkosten van hun belastbaar inkomen af, aanzienlijk meer dan huishoudens zonder AOW (€1.279). Het kabinet wil die aftrek per 1 januari 2028 schrappen, met voelbare gevolgen voor ouderen met gewone inkomens.
Wat er nu op tafel ligt
Volgens de toelichting bij het Belastingplan 2027 van 9 oktober maakten in 2023 precies 431.609 AOW-huishoudens gebruik van de regeling. Ze vormden ruwweg de helft van alle gebruikers en gaven samen ruim €700 miljoen aan zorgkosten op.
De afschaffing is nog een voorstel dat door Tweede en Eerste Kamer moet. Het kabinet wil de fiscale aftrek vervangen door gerichtere ondersteuning buiten de aangifte. Tot die tijd blijft de regeling bestaan, inclusief de zogeheten verhoging voor AOW-leeftijden.
Hoe groot het verschil is voor aow’ers
Gemiddeld zetten AOW-huishoudens €1.624 aan specifieke zorgkosten in hun aangifte, tegen €1.279 bij niet-AOW’ers. Dat verschil is fors, en het verklaart waarom veel oudere huishoudens de regeling als een direct, merkbaar steuntje ervaren.
Vooral mensen met een gewoon inkomen, zonder forse aftrekposten elders, merken de aftrek. Zij verlagen met deze post hun belastbaar inkomen en betalen daardoor minder belasting. Wordt de aftrek afgeschaft, dan verdwijnt precies dat voordeel.
Waarom aow’ers vaker hoger uitkomen
De sleutel is de verhoging in de aftrek: bepaalde zorgkosten mag je in de aangifte ophogen. Bereik je op 1 januari de AOW-leeftijd, dan is die verhoging 113 procent; ben je jonger, dan is het 40 procent.
Die hogere ophoging geldt alleen als je drempelinkomen in 2026 niet hoger is dan €41.123, samen met je fiscale partner. Heeft één van jullie de AOW-leeftijd en de ander niet, dan geldt het hoge percentage tóch voor jullie allebei.
Welke zorgkosten meetellen
De verhoging geldt voor een afgebakende lijst: medicijnen op voorschrift, medische hulpmiddelen, noodzakelijke vervoerskosten, een door de arts voorgeschreven dieet, extra gezinshulp en extra kosten voor kleding en beddengoed. Precies die posten mag je dus ‘ophogen’.
Let op de bewijslast: bewaar recepten, verklaringen van artsen en nota’s waarop duidelijk staat wat wel en niet is vergoed. Voor vervoer werkt een simpel rittenoverzicht met datum, bestemming, kilometers en reden uitstekend om je onderbouwing rond te krijgen.
Wat juist niet telt
Niet alles valt onder de ophoging. Kosten van arts of ziekenhuis zelf tel je niet extra op, en ook reiskosten voor ziekenbezoek vallen erbuiten. Dat voorkomt dubbeltelling van vergoedingen en onduidelijkheid bij de fiscus.
Helemaal nooit aftrekbaar zijn premies voor de zorgverzekering, het verplichte eigen risico, eigen bijdragen aan bijvoorbeeld het CAK, en spullen als een bril, rollator of scootmobiel. Verwacht daar dus geen fiscaal voordeel van.
Rekenvoorbeeld in gewone taal
Stel: je bent alleenstaand, ontvangt AOW en een klein pensioen, en hebt een drempelinkomen van €38.000. In 2026 maak je €700 aan niet-vergoede kosten voor voorgeschreven medicijnen en vervoer naar het ziekenhuis.
Door de verhoging van 113 procent mag je €1.491 opvoeren. Daar gaat de drempel af van 1,65 procent van je drempelinkomen: €627. Je houdt €864 aftrek over. In de eerste schijf betalen AOW’ers in 2026 17,85 procent: dat scheelt ongeveer €154 belasting.
Laag inkomen? Dan is er nu nog de tegemoetkoming
Betaal je zo weinig belasting dat de aftrek vrijwel niets oplevert, dan bestaat er een tegemoetkoming specifieke zorgkosten. In 2024 ontvingen naar schatting zo’n 250.000 mensen die compensatie, juist om de regeling eerlijker te laten uitpakken.
In 2023 was 69 procent van de ontvangers 65 jaar of ouder en zij kregen gemiddeld €327. Die tegemoetkoming hangt direct samen met de aftrek. Valt de aftrek weg, dan raakt dat de tegemoetkoming automatisch ook.
Wat het kabinet terug wil geven
Voor mensen met hoge zorgkosten reserveert het kabinet €350 miljoen. Hoe dat precies terechtkomt bij huishoudens, is nog niet beslist. Wel zegt het kabinet dat de steun moet ‘aangrijpen op de zorgkosten van mensen’.
Dat bedrag is lager dan wat afschaffing oplevert: circa €396 miljoen aan aftrek, €91 miljoen aan tegemoetkomingen en ongeveer €138 miljoen minder zorg- en huurtoeslag, omdat het inkomen zonder aftrek hoger uitvalt. Per saldo blijft er dus een gat.
Wie kan erop vooruit of achteruit gaan?
Huishoudens die de aftrek nu niet gebruiken, merken waarschijnlijk weinig. Maar wie regelmatig specifieke zorgkosten opvoert, zeker met een bescheiden inkomen, kan een voelbaar nadeel krijgen als er geen volwaardige vervanging komt.
Komt er een nieuwe regeling die scherper richt op daadwerkelijk hoge kosten, dan kunnen juist huishoudens met uitzonderlijk zware lasten erop vooruitgaan. Alles hangt af van de voorwaarden, drempels en de manier waarop bewijs wordt gevraagd.
Wat je praktisch nu al kunt doen
Gaat het plan door, dan kun je de aftrek nog over 2026 en 2027 benutten. Bewaar dus bonnetjes, nota’s en een overzicht van gereden kilometers, ook voor kleine bedragen. Juist het optelsommetje helpt je boven de drempel.
Heb je dit jaar al hoge kosten, vraag dan desnoods een voorlopige aanslag aan. Zo ontvang je het belastingvoordeel eerder, in plaats van te wachten tot je aangifte over 2026. Dat scheelt vaak maanden in cashflow.
Tips om je administratie slim te ordenen
Maak een simpel spreadsheet met twee kolommen: ‘met verhoging’ en ‘zonder verhoging’. Noteer per post de datum, het type kosten en of er een voorschrift is. Voeg scans of foto’s van bonnetjes toe voor snelle controle.
Bereken tussentijds je drempel: 1,65 procent van je drempelinkomen. Zie je dat je eroverheen gaat, dan loont het extra om bonnetjes scherp te bewaren. Soms helpt het plannen van noodzakelijke kosten in hetzelfde kalenderjaar.
Politiek vervolg en timing
De Tweede en Eerste Kamer buigen zich nog over het voorstel. Er kunnen tijdens de behandeling aanpassingen volgen, of overgangsmaatregelen. De beoogde ingangsdatum 2028 geeft tijd, maar de koers wordt de komende maanden bepaald.
Belangenorganisaties voor senioren en fiscale adviseurs zullen dit kritisch volgen. Hou dus de definitieve wettekst en eventuele uitzonderingen in de gaten. Wie goed geïnformeerd is, kan tijdig keuzes maken en nare verrassingen voorkomen.
Tot slot
De aftrek specifieke zorgkosten is nu nog een tastbaar voordeel voor veel AOW-huishoudens. Als de regeling in 2028 verdwijnt, is het zaak je administratie strak te houden, te claimen wat kan en vooruit te plannen voor nieuwe regels.
Wat vind jij: slimmer en eerlijker, of een harde klap voor wie zorg nodig heeft? Laat je mening horen op onze social media – we lezen mee en reageren graag. Praat mee en deel je tips met andere lezers.
Bron: dagelijksestandaard.nl
