Een drone met springstof, een vleugel van een Oekraïens vrachtvliegtuig en een lading die weigerde af te gaan. Op 4 augustus scheelde het op de luchthaven van Leipzig bijzonder weinig of Europa had een heel ander najaar beleefd.
Volgens The Wall Street Journal, dat zich baseert op Amerikaanse inlichtingendiensten, gaf Vladimir Poetin persoonlijk het bevel tot een opgevoerde sabotagecampagne tegen NAVO-lidstaten. De mislukte aanslag in Leipzig was daarvan een van de eerste grote acties.
De aanslag die niet doorging
De drone was beladen met Semtex en raakte de vleugel van een Antonov-vrachttoestel. De springlading ging niet af. Precies dat detail voorkwam een rampscenario op een van de drukste vrachtluchthavens van Duitsland.
Het vliegtuig had kort daarvoor nog munitie uit Frankrijk vervoerd, maar stond op dat moment leeg op het platform. Een toevalligheid die mee bepaalde hoe groot de schade uiteindelijk bleef.
Een buschauffeur vindt het bewijsstuk
Na de botsing viel het toestel gewoon op het asfalt. Daar bleef het urenlang liggen, zonder dat iemand doorhad wat er precies was gebeurd op de luchthaven van Leipzig die nacht.
Uiteindelijk was het een buschauffeur die het ding bij toeval opmerkte. Pas toen kwam het onderzoek op gang naar wat achteraf een zorgvuldig voorbereide operatie bleek te zijn.
Drie drones achter het hek
Onderzoeksmedium The Insider en Der Spiegel reconstrueerden eerder al hoe professioneel de actie was opgezet. Nieuwe informatie gaat nog een stap verder: die avond lagen er minstens drie drones verborgen buiten de omheining.
De toestellen werden op afstand bestuurd via het Duitse mobiele netwerk. Duitse cyberspecialisten volgden dat spoor en kwamen uit bij servers van de GRU, de Russische militaire inlichtingendienst.
Berlijn dacht aan artikel 5
In de Duitse hoofdstad ging het alarm af. Medewerkers van bondskanselier Friedrich Merz bevestigen aan The Wall Street Journal dat de regering de zaak van bij het begin uiterst ernstig nam.
Was de drone wél ontploft en waren er veel doden gevallen, dan had Berlijn overwogen artikel 5 van het NAVO-verdrag in te roepen. Een aanval op één bondgenoot geldt dan als een aanval op allemaal.
Pas één keer eerder ingeroepen
Dat artikel is sinds de oprichting van het bondgenootschap welgeteld één keer gebruikt: na de terreuraanslagen van 11 september 2001. Alleen al de overweging zegt dus veel over de ernst van de situatie.
Een Duitse oproep had bondgenoten voor een pijnlijke keuze gezet. Reageren op een sabotagedaad op eigen bodem, zonder dat er officieel sprake is van oorlog, blijft voor Europa onontgonnen terrein.
Dobrindt wees al naar Moskou
Begin september legde de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt de verantwoordelijkheid al openlijk bij Rusland. Het politieonderzoek en onderschepte inlichtingen wezen volgens hem allemaal in dezelfde richting.
Ook de gebruikte apparatuur en de explosieven speelden mee. Die droegen volgens Dobrindt de onmiskenbare handtekening van eerdere Russische operaties op Europees grondgebied.
Een jonge eenheid met een oude reflex
Westerse inlichtingendiensten wijzen naar de Special Tasks Service, een elite-eenheid die de GRU in 2023 oprichtte. Een relatief nieuwe club, die intussen in meerdere Europese dossiers opduikt.
Het spoor van Leipzig leidt naar een van de afdelingschefs, kolonel Denis Smoljaninov. Die staat al op de sanctielijsten van zowel de Europese Unie als Groot-Brittannië.
Een Lets paspoort als vrijgeleide
Op het terrein werd de operatie volgens speurders aangestuurd door Oleg Levoesjkin, een Russische oud-militair. Dankzij een Lets paspoort kon hij zich zonder problemen door Europa bewegen.
Samen met Wit-Russische handlangers bouwde hij een smokkelnetwerk uit. Daarmee raakten drones en explosieven tot bij hun bestemming, zonder dat grenscontroles of douane er iets van merkten.
Servië als draaischijf
Dat netwerk gebruikte Servië als tussenstation om materiaal de Europese Unie binnen te loodsen. Een route die buiten de EU-buitengrens begint en daardoor minder in de gaten wordt gehouden.
De Servische autoriteiten hebben intussen zeven verdachten opgepakt in het dossier. Hoe diep het net daar reikt, is op dit moment nog niet volledig duidelijk.
Brandende pakketten als generale repetitie
Smoljaninov wordt ook gelinkt aan een eerdere reeks incidenten in juli 2024. Toen vatten pakketten vuur in een DHL-magazijn in Leipzig, in het Britse Birmingham en in een bestelwagen in Polen.
In Leipzig ontbrandde het pakket net voordat het in een vrachtvliegtuig naar het Verenigd Koninkrijk ging. Veiligheidsdiensten vreesden toen al een repetitie voor aanslagen op vluchten richting Noord-Amerika.
Een golf van sabotage sinds augustus
Sinds augustus zien Europese functionarissen het aantal heimelijke aanvallen flink toenemen. Dronefabrikanten in Estland en Polen kregen het te verduren, net als Starlink-installaties in Polen, Litouwen en Bulgarije.
Ook koopvaardijschepen in de Zwarte Zee werden met drones bestookt. Het patroon is telkens hetzelfde: schade aanrichten zonder een officiële oorlogsverklaring, en daarna vooral niets bevestigen.
Een boodschap via een achterdeur
Na de mislukte aanslag kreeg Berlijn via een informeel kanaal nog een waarschuwing vanuit het Kremlin. De boodschap was weinig subtiel: dit zou niet de laatste aanval blijven.
Officieel blijft Moskou alles ontkennen. Poetin noemde de Duitse beschuldigingen in september ongefundeerd en eiste publiek bewijs. Op de nieuwe onthullingen van The Wall Street Journal heeft het Kremlin nog niet gereageerd.
Bron: hln.be
