Een fietstocht naar huis na de wekelijkse dansles, een auto die stopt en daarna jarenlang stilte. De verkrachting van een 13-jarig meisje uit Winterswijk eind 1999 is na al die tijd opgehelderd, maar een rechtszaak komt er niet.
Het coldcaseteam van de politie Oost-Nederland haalde het oude dossier uit de kast, onderzocht bewaarde sporen opnieuw en kwam uit bij een man uit Winterswijk. Hij is inmiddels overleden en kan dus niet meer worden vervolgd.
De avond waarop alles misging
Het is 4 december 1999 als het meisje na haar dansles naar huis fietst. Op de kruising van de Kottenseweg en de Fukkinkweg wordt ze door een automobilist van haar fiets getrokken en meegenomen.
Ze belandt in de kofferbak van de auto. Tijdens die rit is ze ervan overtuigd dat ze het niet zal overleven. Wat er precies om haar heen gebeurt, kan ze niet zien.
In gedachten afscheid van haar ouders
Hoe groot de angst was, vatte een woordvoerder van de politie destijds samen in het televisieprogramma Opsporing Verzocht. „In gedachten nam ze al afscheid van haar ouders”, zei hij over het slachtoffer.
De bestuurder reed van de plek van de ontvoering naar een parkeerplaats bij recreatieplas ‘t Hilgelo. Daar verkrachtte hij het meisje. Vervolgens liet hij haar in ontredderde toestand achter.
Een onderzoek dat meteen op gang kwam
De politie zette direct stevig in. Vijf zedenrechercheurs uit de Achterhoek gingen aan de slag met een uitgebreid onderzoek naar de onbekende man, van wie werd vermoed dat hij ergens in de twintig was.
Binnen tien dagen kwamen er al vijftig tips binnen. Die gingen zowel over de mogelijke dader als over het type auto waarin het slachtoffer was vervoerd. Het leek veelbelovend materiaal.
Autofabrikanten kregen vragen over de kofferbak
Opsporing Verzocht besteedde aandacht aan de zaak, wat de zoektocht landelijk onder de aandacht bracht. Daarnaast werd een opvallend spoor gevolgd: de bekleding van de kofferbak waarin het meisje had gelegen.
Autofabrikanten over de hele wereld kregen daarover vragen voorgelegd. Alle inspanningen leverden een berg informatie op, maar de man die verantwoordelijk was bleef buiten beeld. De zaak kwam stil te liggen.
Oude sporen, nieuwe technieken
Jaren later pakte het coldcaseteam van de politie Oost-Nederland het dossier opnieuw op. De rechercheurs lazen alles door en bekeken de destijds veiliggestelde sporen met onderzoeksmethoden die in 1999 nog niet bestonden.
Dat hernieuwde sporenonderzoek had resultaat. Uit het oude materiaal kon een dna-daderprofiel worden opgesteld, precies het aanknopingspunt dat de rechercheurs in de jaren daarvoor steeds hadden gemist.
Via een familielid naar de naam
Met dat profiel werd een verwantschapsonderzoek gedaan in de Nederlandse DNA-Databank. Daarbij wordt niet alleen gezocht naar een directe match, maar ook naar familieleden die genetisch in de buurt komen.
Die zoekslag leverde een treffer op bij een familielid van de verdachte. Daarmee kwam de kring rond de onbekende man voor het eerst sinds 1999 echt klein te liggen.
Een zeer sterke verdenking
Daarna volgde tactisch onderzoek, waarbij de rechercheurs ook oude politie-informatie uit het dossier gebruikten. Aanvullend dna-onderzoek maakte het beeld compleet. Alle puzzelstukjes wezen uiteindelijk dezelfde kant op.
Politie en Openbaar Ministerie concluderen dat er een zeer sterke verdenking bestaat tegen een man uit Winterswijk die in 1999 zesentwintig jaar oud was. Hij woonde dus in de omgeving.
Geen verdachtenbankje, geen vonnis
Toch zal geen rechter zich over de zaak buigen. De man is inmiddels overleden, en dat betekent dat vervolging juridisch onmogelijk is. Een strafzaak, een bekentenis of een veroordeling komt er niet.
Voor het onderzoek is dat een wrange uitkomst. De vraag wie het heeft gedaan is beantwoord, maar de gebruikelijke afronding via het strafrecht blijft achterwege. De zaak geldt als opgehelderd.
Het slachtoffer is ingelicht
Het coldcaseteam heeft het slachtoffer persoonlijk op de hoogte gebracht van wat het hernieuwde onderzoek heeft opgeleverd. Zij weet nu wie volgens politie en justitie verantwoordelijk is voor wat haar overkwam.
Wat die wetenschap voor haar betekent, is niet openbaar gemaakt. Duidelijk is wel dat de vragen die ruim een kwart eeuw boven haar leven hingen, eindelijk een antwoord hebben gekregen.
Cold cases verdwijnen niet in de ijskast
De Winterswijkse zaak laat zien hoe politie en Openbaar Ministerie met oude dossiers omgaan. Ook als een onderzoek jarenlang vastzit, blijven zij alert op nieuwe mogelijkheden die tot een doorbraak kunnen leiden.
Nieuwe opsporingstechnieken, voortschrijdende kennis en verse informatie zorgen er volgens de politie voor dat rechercheurs van het coldcaseteam telkens opnieuw naar aanknopingspunten kunnen zoeken in zaken die allang gesloten leken.
Nooit te laat om te praten
Daarbij blijft de hulp van burgers belangrijk. Een herinnering, een vermoeden of een opmerking die iemand ooit opving, kan jaren later ineens aansluiten bij wat rechercheurs in een dossier terugvinden.
De politie houdt die deur dan ook nadrukkelijk open. ‘Voor mensen die meer informatie hebben over een onopgeloste zaak geldt: het is nooit te laat om te praten’, laat de organisatie weten.
Bron: ad.nl
