Wat klinkt als een flauwe grap, kan in werkelijkheid een serieuze medische waarschuwing zijn. De Britse NHS-arts Karan Raj trekt aan de bel over een klacht die online steeds vaker opduikt onder de naam ‘lightning bum’. De term verwijst naar plotselinge, scherpe steken rond de anus die onverwacht opkomen en meestal net zo snel weer verdwijnen. Lachen om de naam is makkelijk, maar volgens artsen is het gevoel allesbehalve grappig — en soms zelfs een signaal dat er meer aan de hand is.
Plots, fel en uit het niets
Mensen die ermee te maken krijgen, omschrijven de pijn als een elektrische schok of een messteek die ineens door het lichaam schiet. Vaak duurt het maar enkele seconden tot minuten, maar de intensiteit kan zo heftig zijn dat je er letterlijk van opschrikt. Omdat de pijn meestal snel weer wegzakt, wordt het probleem vaak weggewuifd of afgedaan als ‘iets geks’ dat er nu eenmaal bij hoort.
Volgens arts Raj is dat precies waar het misgaat. Juist omdat de klachten kort aanhouden, zoeken veel mensen geen medische hulp. “En dat terwijl dit soort pijn soms een duidelijke medische verklaring heeft,” waarschuwt hij.
Meer dan een onschuldige klacht
Natuurlijk kan anale pijn soms een vrij onschuldige oorzaak hebben. Denk aan irritatie na obstipatie, een harde ontlasting of een periode van verkeerd eten. Maar bij lightning bum gaat het vaak om een ander type pijn: scherp, onverwacht en niet direct gekoppeld aan een toiletbezoek.
Artsen wijzen onder meer op proctalgia fugax als mogelijke oorzaak. Dit is een aandoening waarbij de spieren van de bekkenbodem plotseling verkrampen, zonder duidelijke aanleiding. De pijn kan extreem zijn, maar verdwijnt meestal vanzelf. Hoewel proctalgia fugax onschuldig is, kan het wel beangst en stress veroorzaken — zeker als je niet weet wat er gebeurt.
Endometriose als onderliggende oorzaak
In sommige gevallen kan de pijn wijzen op iets ernstigers, vooral bij vrouwen. Zo wordt lightning bum ook in verband gebracht met endometriose, een aandoening die naar schatting bij één op de tien vrouwen voorkomt. Daarbij groeien cellen die lijken op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld rond de darmen of het rectum.
Dit kan leiden tot hevige pijn, vooral rond de menstruatie, maar ook tot klachten zoals extreme buikkrampen, zwaar bloedverlies en vruchtbaarheidsproblemen. Anale pijn wordt lang niet altijd direct herkend als symptoom van endometriose, waardoor de diagnose soms jaren op zich laat wachten.
Wanneer naar de huisarts?
Een enkele steek hoeft niet meteen reden tot paniek te zijn. Maar artsen adviseren wél om alert te zijn als de pijn regelmatig terugkomt, steeds heviger wordt of samengaat met andere klachten zoals bloedverlies, buikpijn of veranderingen in de stoelgang.
De boodschap van arts Karan Raj is helder: laat je niet misleiden door een luchtige bijnaam. Lightning bum mag dan grappig klinken, het kan een serieus signaal van je lichaam zijn. En zoals zo vaak geldt: beter een keer te veel laten checken dan te laat ontdekken dat er meer speelt.
