Begraven of cremeren: veel langer is het rijtje keuzes na een overlijden in Nederland niet. Daar wil het kabinet verandering in brengen. Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken (CDA) maakte vrijdag bekend dat er een derde optie bij moet komen.
Ook op een ander punt wil de minister ruimte scheppen: samen met een geliefde in dezelfde kist worden begraven, of samen worden gecremeerd. De wet die dit alles regelt, is volgens Heerma toe aan een flinke opfrisbeurt.
Een wet die volgens de minister niet meer past bij deze tijd
Het gaat om de Wet op de lijkbezorging, het juridische kader waarin staat wat er met een overleden lichaam mag gebeuren. Die regels zijn volgens Heerma niet meer van deze tijd en verdienen daarom een grondige modernisering.
Nieuw is het gesprek erover allerminst. „Eigenlijk speelt de discussie over hoe beter om te gaan met overleden lichamen al een jaar of zeven, acht”, schetst de bewindsman in een toelichting op zijn plannen.
Meer keuzes, maar zorgvuldigheid blijft bovenaan staan
Heerma benadrukt dat er niets lichtzinnigs aan de plannen is. „Het is belangrijk om altijd zorgvuldig te zijn, dat staat voorop”, zegt hij over de manier waarop met overleden lichamen wordt omgegaan.
Tegelijk vindt hij dat mensen in deze fase meer te kiezen moeten hebben. Op dit moment is de keuze beperkt tot begraven of cremeren, en dat vindt de minister voor deze tijd te mager.
Resomeren wordt de derde mogelijkheid
De nieuwe optie heet resomeren. Bij deze methode wordt een lichaam op een duurzame manier omgezet in een hete, chemische vloeistof. Wat overblijft aan botresten wordt vervolgens gedroogd en fijngemalen tot een wit poeder.
Dat poeder gaat naar de nabestaanden, in een urn. In de praktijk krijgen zij dus iets in handen dat qua vorm lijkt op wat er na een crematie overblijft, maar het proces zelf verloopt totaal anders.
Elders in de wereld al toegestaan
Nederland zou met resomeren geen onontgonnen terrein betreden. De techniek wordt al toegepast in Canada en Australië, en ook in een aantal Amerikaanse staten is het een geaccepteerde manier van lijkbezorging.
Opvallend genoeg bestaat de methode hier al wel, alleen niet voor mensen. Gestorven dieren kunnen in Nederland op dit moment al op deze manier worden afgebroken. Als het aan het kabinet ligt, geldt dat straks ook voor mensen.
Samen in dezelfde kist of samen door het crematorium
Het tweede deel van de plannen raakt aan iets heel persoonlijks: samen blijven, ook na de dood. Heerma wil dat het mogelijk wordt om met een geliefde in één kist te worden begraven.
Hetzelfde geldt voor crematie. Ook daarbij moeten twee mensen straks samen kunnen worden gecremeerd, iets wat op dit moment niet tot de mogelijkheden behoort binnen de bestaande regels.
De urn mag mee het graf in
Er zit nog een wens in het pakket die voor nabestaanden veel kan betekenen. Wie een partner verloor en de as bewaarde, mag die urn straks meenemen in het eigen graf.
Zo kunnen twee levens die jarenlang verweven waren alsnog op één plek samenkomen, ook als de een veel eerder overleed dan de ander. Nu is dat volgens de huidige regels niet mogelijk.
Denk aan stellen die samen voor euthanasie kiezen
Heerma noemt een concrete groep die baat kan hebben bij de nieuwe mogelijkheid: mensen die samen met hun partner voor euthanasie kiezen. Voor hen wordt een gezamenlijke kist of gezamenlijke crematie dan een reële optie.
Een bekend voorbeeld is oud-premier Dries van Agt, die twee jaar geleden samen met zijn partner Eugenie voor euthanasie koos. Dat verhaal maakte destijds veel los en illustreert waar deze wetswijziging op aansluit.
Eerst het advies, dan pas de politieke rekensom
Van plan naar praktijk is nog een flinke weg. Het wetsvoorstel gaat vrijdag naar de Raad van State, die er advies over uitbrengt. Pas daarna volgt de volgende stap in het proces.
Vervolgens is het aan het kabinet om te bekijken of er in de politiek voldoende steun is voor de voorstellen. Zonder meerderheid komt er van de nieuwe keuzemogelijkheden voorlopig weinig terecht.
Wanneer het zover is, blijft koffiedik kijken
Een datum durft de minister niet te plakken op zijn plannen. Wanneer dit allemaal werkelijkheid wordt, is volgens hem moeilijk te voorspellen, gezien de stappen die nog moeten worden gezet.
Wel heeft hij een indicatie: Heerma denkt dat het zeker nog een jaar duurt. Wie nu al nadenkt over een afscheid volgens de nieuwe regels, zal dus nog even geduld moeten hebben.
Een gesprek dat verder gaat dan wetteksten
Wat de plannen vooral laten zien, is dat de manier waarop we afscheid nemen langzaam verandert. Duurzaamheid speelt mee, maar ook de wens om dicht bij elkaar te blijven.
Of de Tweede Kamer daarin meegaat, moet blijken. Voorlopig ligt er een voorstel dat de keuze na een overlijden breder maakt dan de twee vertrouwde opties die Nederland nu kent.
Bron: ad.nl
