Dat het CDA opnieuw verantwoordelijkheid wil nemen in een kabinet, klinkt stoer, maar volgens partijleider Henri Bontenbal wordt het vooral pittig. Op het partijcongres in Den Bosch temperde hij de verwachtingen en benadrukte: regeren is kiezen en uitleggen.
Regeren wordt lastig
Zodra het CDA weer aan tafel zit, volgt onvermijdelijk een harde beoordeling van elke maatregel. Bontenbal noemt dat logisch: verantwoordelijkheid dragen betekent niet alleen knopen doorhakken, maar ook kritiek incasseren en besluiten tot op detail kunnen verantwoorden.
Die realistische toon wijkt af van jubelverhalen na een akkoord. Geen borstklopperij dus, wel een nuchtere waarschuwing: het echte werk begint nu pas, en de maatschappelijke lat ligt aantoonbaar hoger dan een regeerakkoord.
Niet vrijblijvend akkoord
Bontenbal verdedigde het coalitieakkoord met nadruk op verplichtingen. “Dit akkoord is niet vrijblijvend,” herhaalde hij. Extra belastingen moeten defensie-investeringen mogelijk maken, terwijl op zorg en sociale zekerheid wordt bezuinigd. Dat zijn geen vrolijke keuzes, wel bewuste.
Volgens hem hoort daar eerlijkheid bij: draagvlak ontstaat niet door te beloven dat alles goedkoper én beter wordt. De ruimte in de begroting is beperkt, prioriteiten botsen, en dus vraagt dit akkoord offers in ruil voor stabiliteit en veiligheid.
Meer defensie, hogere lasten
Waarom juist defensie? In een wereld van oorlogsdreiging en hybride aanvallen is investeren in krijgsmacht en cyberweerbaarheid geen luxe. Daarvoor wordt de rekening deels via hogere belastingen betaald, een keuze die politiek gevoelig ligt maar niet te ontwijken is.
De kunst wordt om uit te leggen waar dat geld terechtkomt: materieel, personeel, samenwerking en innovatie. Transparantie over besteding en resultaten moet voorkomen dat de maatregel als abstracte post voelt in weerbarstige, maandelijkse huishoudboekjes.
Snijden in zorg en zekerheid
Bezuinigen op zorg en sociale zekerheid is voor elke partij precair. Bontenbal weet dat dit de scherpste vragen oplevert. Hij belooft zorgvuldig te kijken naar effecten op kwetsbare groepen, en onbedoelde gevolgen tijdig te repareren waar dat nodig blijkt.
Tegelijk wijst hij op de noodzaak van hervormen: verspilling terugdringen, preventie belonen en bureaucratie verminderen. Dat klinkt technocratisch, maar raakt aan dagelijkse ervaringen van patiënten, mantelzorgers en professionals die vooral minder gedoe en snellere hulp willen.
Verwachtingen bij de achterban
Binnen het CDA leven uiteenlopende verwachtingen. Een deel verlangt zichtbare, christendemocratische accenten; een ander deel wil vooral bestuurlijke rust. Bontenbal balanceert tussen idealen en haalbaarheid, hopend dat leden meegaan in een koers van verantwoordelijkheid en nuchtere vooruitgang.
Cruciaal wordt hoe de partij communiceert als het schuurt. Heldere keuzes uitleggen, fouten toegeven en verbeteren, en successen pas claimen als burgers het verschil merken. Die volgorde voorkomt dat draagvlak verdampt nog vóór maatregelen effect sorteren.
Cda op lokaal niveau
Half maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen, traditioneel een krachtmeting voor het CDA. De partij is nog altijd breed vertegenwoordigd in gemeenten en profileert zich lokaal als pragmatische probleemoplosser. Bontenbal wil daar zien waarom het CDA de grootste landelijke lokale speler blijft.
De landelijke campagne voor de gemeenteraad staat onder leiding van Tweede Kamerlid Hanneke Steen. Verwacht thema’s als betaalbaar wonen, bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid. Lokaal beleid raakt direct de buurt, en dus is de toon persoonlijker, praktischer en minder ideologisch.
Campagne richting maart
De timing van het akkoord kleurt de lokale campagne onvermijdelijk. Kandidaten moeten aan de voordeur uitleg geven over Haagse keuzes. Dat is lastig, maar biedt ook kans om te laten zien hoe landelijke prioriteiten lokaal handen en voeten krijgen.
Verkiezingen worden gewonnen met benen op de grond: wijkbezoeken, vrijwilligers, goede kandidaten en herkenbare plannen. Een overtuigende, vriendelijke toon helpt om twijfelaars te bereiken, zeker in dorpen en steden waar vertrouwen in politiek fragiel is.
Kansen en risico’s
De grootste risico’s? Dat lastenverzwaringen harder aankomen dan voorzien, of dat bezuinigingen als oneerlijk worden ervaren. Daar staat tegenover dat duidelijke keuzes ook rust kunnen brengen, mits het kabinet betrouwbaar uitvoert en zichtbaar resultaat boekt.
Wie uitlegt waarom veiligheid geld kost en tegelijk sociale balans bewaakt, kan steun winnen buiten de eigen achterban. Het vraagt discipline, consistent verhaal en tempo in uitvoering, want geduld met beloftes zónder bewijs is in Nederland beperkt.
Hoe het akkoord tot stand kwam
Het akkoord is het resultaat van wekenlang onderhandelen, doorrekeningen en pijnlijke afruilen. Achter gesloten deuren is geprobeerd bouwstenen te vinden die elkaar versterken: investeren waar het moet, besparen waar het kan, en structurele problemen niet langer doorschuiven.
Daarbij speelden doorrekeningen, departementale analyses en gesprekken met maatschappelijke organisaties een rol. Niet alles haalde de eindstreep, en dat zal je merken aan teleurgestelde lobby’s. Maar zonder keuzes blijft alleen uitstel over, en uitstel vergroot problemen vaak.
Wat dit betekent voor het debat
In de Tweede Kamer zal de oppositie scherpe vragen stellen over koopkracht, personeelstekorten en uitvoerbaarheid. Dat debat is gezond en nodig, stelt Bontenbal, zolang het niet verzandt in symboliek maar leidt tot betere, eerlijke en haalbare afspraken.
Ook media en maatschappelijke organisaties trekken het vergrootglas open. Transparante documentatie, duidelijke voortgangsrapportages en zichtbare betrokken bestuurders kunnen helpen om het vertrouwen te verdienen. Vertrouwen is geen gift; het is een optelsom van daden, uitleg en betrouwbaarheid.
De volgende weken
De komende weken draait alles om vertaling naar beleid: brieven, wetsvoorstellen, budgettaire doorrekeningen en planning. Elk dossier krijgt een routekaart en tijdpad. Intussen bouwen lokale afdelingen aan lijsten, flyers, debatten en koffiegesprekken voor maart.
Voor kiezers rest de vraag: welke koers voelt eerlijk én effectief? Bontenbal gokt op nuchter leiderschap. Wat vind jij van de keuzes in het akkoord en de lokale koers? Laat van je horen op onze sociale kanalen.
Wat wij in de gaten houden
Wij volgen drie sporen scherp: de begrotingskaders en koopkrachtcijfers, de concrete defensieprojecten inclusief personeel en materieel, en de hervormingen in zorg en sociale zekerheid. Plus natuurlijk de lokale strijd: kandidaten, coalities, en hoe plannen in buurten landen.
Eén ding staat vast: verantwoordelijkheid nemen is geen applausmachine. Het is werk, weerstand en soms wrijving. Maar als beleid zichtbaar verschil maakt, verandert scepsis in steun. Die beweging wil het CDA afdwingen — in Den Bosch klonk die vastberadenheid.
Bron: dagelijksestandaard.nl
