WhatsApp komt onder een vergrootglas te liggen in Europa. De Europese Commissie heeft de functie Kanalen aangemerkt als een zeer groot onlineplatform onder de Digital Services Act, waardoor de strengste regels en controles nu ook voor deze publieke feed gelden.
Wat er speelt
Met die aanwijzing schuift WhatsApp op in de Europese eredivisie van platforms. Kanalen, de nieuws- en updatesfeed binnen de app, krijgt daardoor te maken met de zwaarste DSA-verplichtingen, die vooral draaien om veiligheid, transparantie en het beperken van maatschappelijke risico’s.
In gewone taal: de Europese Commissie verwacht dat WhatsApp proactief voorkomt dat Kanalen een snelweg wordt voor haatzaaien, desinformatie of criminele handel. Tegelijk moeten gebruikers meer grip krijgen op wat ze zien en hoe meldingen worden afgehandeld.
Wat zijn kanalen
Kanalen is een relatief nieuwe functie waarmee organisaties, media en publieke figuren berichten kunnen uitzenden naar grote groepen volgers. De posts zijn eenrichtingsverkeer: volgers kunnen lezen, doorsturen of reageren met emoji, maar niet publiekelijk terugpraten.
Juist door dat uitgeverskarakter lijkt Kanalen op een openbaar platform, meer zoals Instagram of X dan een besloten chat. En dat is precies waar de DSA het strengst is: bij systemen die massaal publiek bereik faciliteren.
Waarom de dsa belangrijk is
De Digital Services Act is de Europese spelregel voor onlineveiligheid. Voor zeer grote platforms legt de wet extra plichten op: diepgaande risicoanalyses, onafhankelijke audits, snelle verwijdering van illegale content, transparantie over algoritmes en toegang tot data voor erkende onderzoekers.
Het doel is tweedelig: gebruikers beschermen tegen schade, en de samenleving beschermen tegen structurele risico’s zoals manipulatie, verkiezingsverstoring en georganiseerde desinformatie. Wie zulke machtsposities heeft online, moet laten zien dat het systeem verantwoord kan draaien.
Wat de aanwijzing betekent
De aanwijzing van Kanalen als ‘zeer groot onlineplatform’ opent een aparte gereedschapskist. WhatsApp moet systemische risico’s rond Kanalen in kaart brengen, maatregelen nemen, de effecten meten, en daar publiekelijk verslag van uitbrengen in begrijpelijke transparantierapporten.
Daarnaast kan de Commissie sneller ingrijpen bij crisisachtige situaties, bijvoorbeeld rondom verkiezingen of desinformatiecampagnes. Daarbij hoort nauwer contact met nationale toezichthouders, heldere escalatiepaden en een betere klachtbehandeling voor individuele gebruikers en maatschappelijke organisaties.
Meer toezicht en audits
Voor Kanalen betekent dit jaarlijkse onafhankelijke audits door externe partijen die onderzoeken of de processen ook echt werken. Die audits kijken bijvoorbeeld naar moderatie, detectie van misbruik, capaciteit in minder gesproken EU-talen en of maatregelen niet onnodig vrijheid inperken.
Valt er iets tegen, dan moet WhatsApp aantoonbaar bijsturen. Daarbovenop geldt een rapportageplicht richting de Commissie, die bevoegd is boetes op te leggen of tijdelijke ingrepen te eisen wanneer risico’s onvoldoende worden aangepakt of niet transparant worden gecommuniceerd.
Aanpak van desinformatie
De DSA verplicht grote platforms systemische desinformatierisico’s te beperken zonder in te grijpen in legale meningsuiting. Voor Kanalen kan dat betekenen: labeling van betwiste claims, trager bereik voor herhaaldelijke verspreiders, en meer samenwerking met factcheckers in alle EU-talen.
Belangrijk: de wet schrijft geen inhoudelijke waarheden voor. Het gaat om procedures, transparantie en proportionele maatregelen. Gebruikers moeten weten waarom iets is ingeperkt of gelabeld, en daartegen eenvoudig in beroep kunnen gaan binnen heldere termijnen.
Transparantie en gebruikerscontrole
WhatsApp zal duidelijker moeten maken hoe Kanalen content rangschikt en verspreidt. Denk aan uitleg over aanbevelingen in de kanaalzoeker, waarom een kanaal trending is, en welke signalen het bereik vergroten of juist afremmen binnen de Europese markt.
Gebruikers krijgen bovendien meer knoppen: gedetailleerdere meldingsinstellingen, betere filters, en opties om aanbevelingen minder gepersonaliseerd te maken. Ook moeten moderatiebeslissingen inzichtelijk zijn, met notificaties, argumentatie en toegankelijke beroepsmogelijkheden rechtstreeks in de app.
Gevolgen voor privacy
WhatsApp is berucht én beroemd om end-to-end-encryptie in chats. Kanalen functioneren anders: ze zijn juist bedoeld voor brede verspreiding. De DSA eist geen ontsleuteling, maar wel dat publieke distributie veilig verloopt en misbruik vroeg wordt ontdekt.
Reken dus op strengere rapportage over hoe data binnen Kanalen worden gebruikt, bewaard en gedeeld. Denk aan bewaartermijnen, verzoeken van autoriteiten en het voorkomen van profilering die verder gaat dan nodig is voor veiligheid of basisfunctionaliteit.
WhatsApp’s mogelijke stappen
Verwacht updates aan beleid en product: extra kanaalregels, uitgebreidere rapportage over misbruik, zichtbare labels, en een eenvoudiger meldsysteem met lokale partners. Ook waarschijnlijk: meer moderatieteams in Europese talen en testen met minder agressieve aanbevelingen rond gevoelige onderwerpen.
Technisch ligt de focus op beter detecteren van patronen, niet op het lezen van privéberichten. Kanalen zijn publiek, dus signalen als massaal doorsturen, identieke posts en verdachte netwerken kunnen helpen misbruik in te dammen zonder encryptie aan te tasten.
Impact voor beheerders en makers
Beheerders van Kanalen zullen scherper aan de bak moeten. Reken op duidelijke huisregels, waarschuwingen bij overtredingen en tijdelijke beperkingen voor recidive. Wie nieuws verspreidt, krijgt mogelijk extra uitlegverplichtingen of labeltjes rondom herkomst, context en correcties na updates.
Voor makers kan dit juist kansen bieden. Een duidelijker verdien- en distributiekader maakt samenwerking met mediapartners simpeler, terwijl heldere richtlijnen reputatierisico’s verkleinen. Transparantie over bereik en moderatie helpt bovendien om series, campagnes en releases beter te plannen.
Wat gebruikers gaan merken
Voor gewone gebruikers verandert er niets aan persoonlijke chats; die blijven versleuteld. Wel kun je in Kanalen meer contextlabels, duidelijkere meldknoppen en informatiepagina’s verwachten. Ook komen er waarschijnlijk betere instellingen om aanbevelingen te dempen of te sturen.
Tegelijk kan strenger modereren betekenen dat sommige updates later, beperkter of met extra uitleg verschijnen. Dat voelt misschien even onhandig, maar de belofte is dat Kanalen daardoor betrouwbaarder worden, zeker rond nieuws, verkiezingen en andere gevoelige gebeurtenissen.
Risico’s en boetes
De Commissie kan fors ingrijpen als regels worden genegeerd. Boetes kunnen oplopen tot zes procent van de wereldwijde jaaromzet, en in uiterste gevallen kan tijdelijke dienstbeperking volgen. Dat geeft serieuze prikkels om problemen vroeg te signaleren en te corrigeren.
Daar staat tegenover dat misplaatste of te lompe maatregelen eigen risico’s hebben, van overmoderatie tot chilling effects. Daarom hamert de DSA op proportionaliteit, heldere uitleg en onafhankelijke toetsing, zodat grondrechten en veiligheid hand in hand blijven gaan.
Hoe het nu verder gaat
De Europese Commissie gaat de naleving actief volgen en kan aanvullende informatie opvragen. In de praktijk volgt een traject van risicoanalyse, maatregelen, audit en rapportage. Verwacht dus gefaseerde veranderingen in de app, met extra updates richting EU-gebruikers en beleidsmakers.
Kortom: Kanalen blijven, maar worden volwassener. Met meer transparantie, meer verantwoordelijkheid en hopelijk minder rommel. Wat vind jij van strengere regels voor WhatsApp? Laat van je horen op onze socials en praat mee over de toekomst van kanalen.
Bron: newsliner.nl
