Koeien in de wei horen bij Nederland zoals tulpen en fietspaden. In Drenthe staat dat beeld onder druk, want wolven hebben ontdekt dat ook rundvee te pakken is. Dierenartsen in de regio luiden de noodklok.
Ze zien de schade van dichtbij: aanvallen die toenemen, een kudde wilde grazers die vrijwel is verdwenen en boeren die ‘s nachts hun staldeuren sluiten. Het typisch Nederlandse plattelandsplaatje begint te wankelen.
Een stier van 800 kilo die het ternauwernood redde
Een volwassen Schotse Hooglander-stier weegt al snel 800 kilo. Toch wist zo’n kolos een recente wolvenaanval maar net af te slaan. Gewond en volledig buiten adem stond het dier op een boerenerf, waar het naartoe was gevlucht.
Het gebeurde bij het Drentse natuurgebied Geelbroek. Dierenarts Bernd Hietberg van praktijk Het Drentse Hart in Beilen werd erbij geroepen. ‘Ik schrik hiervan’, zegt hij. ‘Een stier met zulke horens zal toch veilig zijn, dacht ik.’
Telkens gaat het roofdier een stap verder
Die aanname bleek verkeerd. ‘Telkens gaat de wolf weer een stap verder dan ik had verwacht’, constateert Hietberg. In zijn werkgebied stapelen de meldingen zich op, en het blijft niet bij incidenten in de buitengebieden.
Bij een recente aanval werd een pink, een jonge koe van ongeveer 300 kilo, vlak naast een stal gedood. Bij een andere klant verdween ‘s nachts een jonge koe uit de wei. Zes andere pinken vluchtten kilometers ver.
Een bouwcamera legde alles vast
De getroffen melkveehouder, die liever anoniem blijft, hoefde niet te gissen naar wat er was gebeurd. ‘Een beveiligingscamera van een bouwlocatie legde de aanval vast’, vertelt hij. De beelden laten weinig aan de verbeelding over.
‘Eén wolf grijpt het rund van achteren vast en een ander bij de kop. Samen trekken ze het dier moeiteloos omlaag en beginnen gelijk te vreten’, beschrijft de boer wat hij op het scherm zag.
Opvallend, want een koe is geen schaap
Dat runderen een belangrijk prooidier worden, is bijzonder. Een koe is fors groter dan een schaap en weegt al gauw zes keer zoveel. Toch blijkt dat formaat geen onoverkomelijk obstakel meer te zijn.
Dieetonderzoek van de Universiteit Leiden bevestigt het beeld: wolven in Drenthe hebben het veel vaker op rundvee gemunt dan soortgenoten elders in Europa. De Drentse roedels lijken daarmee hun eigen specialisme te hebben ontwikkeld.
De teller loopt hard op
In 2022 registreerde Drenthe zeven aanvallen op runderen. In 2025 waren dat er al 34 en inmiddels staat de teller op zestig, blijkt uit de recentste cijfers van praktijk Het Drentse Hart.
Hietberg verwacht dat het daar niet bij blijft. ‘Vaak neemt het aantal aanvallen toe in de herfst en winter’, zegt hij. Onder melkveehouders en veeartsen zit de schrik er flink in.
Het kunstje is geleerd bij de wilde grazers
Dierenartsen in de regio denken te weten waar wolven de techniek hebben opgepikt: in natuurgebieden met wilde grazers. Vanaf 1997 liep in Elperstroom en De Tweelingen, in centraal Drenthe bij Schoonloo, een kudde van zo’n honderd volwassen Galloway-runderen.
Van die kudde is sinds 2022 vrijwel niets meer over. Wat ooit een vanzelfsprekend onderdeel van het landschap was, is in een paar jaar tijd zo goed als weggevaagd door de roedel.
‘De enige die iets geleerd heeft, is de wolf’
Henny Lensing beheerde de kudde samen met haar man in een gebied van 600 hectare van Staatsbosbeheer. ‘We wisten dat er wolven waren, maar hadden het idee: dat gebeurt hier vast niet’, blikt ze terug.
Dat optimisme hield geen stand. ‘Er werd gedacht dat Galloways wel zouden leren zich te verweren tegen de wolf. Dat bleek een misvatting: de enige die iets geleerd heeft, is de wolf.’
Meer dan 150 dode Galloways
Sinds 2022 doodde de roedel ruim 150 Galloways. Vanaf 2023 werd vrijwel elk kalf gegrepen, daarna waren ook de volwassen vrouwtjes aan de beurt. Wat overbleef, zijn enkele agressieve stieren.
‘We zijn bezorgd geweest, kwaad en verdrietig. Maar het is voorbij’, zegt Lensing nuchter. De wolven zoeken hun prooi nu elders en proberen dezelfde methode uit op pony’s en runderen.
Ook de buren krijgen het voor de kiezen
Een aangrenzend veebedrijf kreeg inmiddels eveneens te maken met aanvallen op rundvee. Een andere dierenarts vertelt anoniem dat daarbij zeker één 3-jarige Angus-vleeskoe het leven liet.
De artsen lieten het niet bij klagen in de wachtkamer. Ze brachten hun zorgen in een persoonlijk gesprek over aan staatssecretaris Silvio Erkens (Natuur), in de hoop dat Den Haag de urgentie voelt.
Een fles Euthasol per ochtend
De verwondingen die de dierenartsen aantreffen, zijn gruwelijk. ‘De wolven beginnen gelijk te vreten en trekken zo’n rund van achteren leeg’, beschrijft Hietberg het beeld dat hij steeds vaker tegenkomt.
Dat vertaalt zich direct in zijn werk. Vroeger deed hij een maand met een fles Euthasol, waarmee hij dieren uit hun lijden verlost. ‘Nu spuit ik zo’n fles soms binnen een ochtend leeg.’
Staldeuren dicht, jongvee naar binnen
De melkveehouder die een pink verloor, heeft zijn jongvee elders ondergebracht. Daar staan de dieren dag en nacht binnen, uit het zicht van de wolf. Buiten lopen is voorlopig geen optie meer.
Ook met zijn volwassen melkvee neemt hij geen enkel risico meer. ‘’s Nachts zijn de staldeuren dicht’, zegt de boer. Een maatregel die een paar jaar geleden nog ondenkbaar was.
Rasters helpen maar tot op zekere hoogte
In Drenthe staan vrijwel alle schapen inmiddels achter rasters. Toch is dat geen garantie: wolven graven er volgens Hietberg in korte tijd onderdoor. De bescherming is minder waterdicht dan gehoopt.
Voor melkvee komt daar een praktisch probleem bij. Tientallen hectares weiland afrasteren is peperduur. Daarom klinkt onder Drentse boeren steeds breder de roep om de wolvenaantallen terug te brengen.
‘Straks moeten we een vesting optrekken’
Melkveehouder Sjaak van Essen is er klaar mee. ‘Zorg eindelijk voor beheer’, zegt hij. Zijn stal vlak bij Geelbroek is vrijwel volledig open, heerlijk voor het welzijn van de koeien.
Maar dat is buiten de wolf gerekend. ‘Straks moeten we een vesting optrekken rond het erf’, vreest Van Essen. Hietberg ziet een botsing aankomen tussen twee wensen die Nederland allebei koestert.
Koeien in de wei of vrij spel voor de wolf
‘Hoe moet dit verder?’, vraagt de dierenarts zich hardop af. ‘Iedereen in Nederland wil graag dat onze koeien in de wei lopen. En dat de Drentse heidevelden mooi blijven door begrazing.’
Precies daar wringt het volgens hem. ‘Maar hoe kan dat nog over een aantal jaren, als we de wolf vrij spel blijven geven? Ik zie daar een enorme tegenstelling.’
Bron: ad.nl
