De kalender zegt herfst, maar het weer lijkt daar volgende week weinig boodschap aan te hebben. Vanuit Zuid-Europa schuift warme lucht richting Nederland en dat kan zorgen voor temperaturen die eind september en begin oktober zelden zijn gemeten. In het zuiden is 28 graden of meer niet uitgesloten.
Deze week nog een grijze tussenfase
Voorlopig merkt niemand veel van die naderende warmte. Het is deze week weliswaar een paar graden zachter dan gebruikelijk, maar volgens Weerplaza blijft het weerbeeld vlak: veel bewolking en overdag temperaturen rond de 18 tot 20 graden.
Spectaculair is anders. Het is het soort weer dat je zonder na te denken doorbladert in de app: geen hitte, geen storm, geen zware buien. Precies het beeld dat je eind september zou verwachten van het Nederlandse klimaat.
Warme lucht uit het zuiden komt eraan
Volgende week kantelt dat plaatje behoorlijk. De weermodellen laten zien dat er vanuit Zuid-Europa flink warmere lucht onze kant op komt, en dat is geen kwestie van een enkele zonnige middag maar van een bredere verandering.
De oorzaak ligt in de manier waarop de luchtdruk over Europa verdeeld raakt. Zodra hoge en lage druk op de juiste plek komen te liggen, ontstaat er als het ware een route waarlangs warmte naar het noorden reist.
Twee drukgebieden bepalen de route
Boven Europa bouwt zich een krachtig hogedrukgebied op, terwijl er boven de Atlantische Oceaan juist lage druk ligt. Die combinatie stuurt de luchtstroming en bepaalt of wij koele oceaanlucht krijgen of warmte uit het zuiden.
Meteoroloog Jeroen Elferink van Weerplaza vat het beeldend samen. “Daardoor ontstaat een soort snelweg van warme lucht vanuit Zuid-Europa”, legt hij uit. “Het is alsof iemand een grote pomp met warme lucht aanzet die onze kant opkomt.”
Een blokkade die de warmte vasthoudt
Volgens Elferink is er bovendien kans op een zogeheten luchtdrukblokkade. Die zorgt ervoor dat het weerpatroon min of meer op zijn plek blijft liggen, in plaats van dat depressies elkaar in hoog tempo opvolgen.
Het gevolg daarvan is dat de temperatuur in de loop van komende week verder kan oplopen. Niet één warme dag dus, maar een reeks dagen waarin de thermometer stap voor stap hoger uitkomt.
Wat de thermometer kan laten zien
Rond het middaguur kan het volgende week tussen de 24 en 28 graden worden. Voor de tijd van het jaar is dat al bijzonder, zeker nu de astronomische herfst officieel is begonnen en de dagen merkbaar korter zijn.
Gemiddeld genomen houdt Weerplaza het op die bandbreedte van 24 tot 28 graden. Dat betekent terrasweer, korte mouwen en waarschijnlijk een run op de laatste zomerse plannen van het seizoen.
Het zuiden zit op de eerste rij
Zoals vaker bij aanvoer van zuidelijke lucht valt de warmte niet overal gelijk uit. In het zuiden van Nederland en in België kan het hoger uitvallen dan de genoemde waarden, simpelweg omdat de warme lucht daar als eerste aankomt.
Wie in het noorden woont, hoeft niet te klagen, maar zal het waarschijnlijk met iets minder moeten doen. Het verschil van een paar graden tussen provincies is in dit soort situaties heel normaal.
Het Europese model ziet zelfs 30 graden
Het Europese weermodel ECMWF gaat nog een stap verder. Voor woensdag 30 september en donderdag 1 oktober laat het model kansen zien op dertig graden, een waarde die je normaal met hoogzomer associeert en niet met oktober.
Elferink tempert de verwachtingen wel. De kans op dat uitzonderlijke scenario schat hij op ongeveer 10 procent. Het is dus eerder een randmogelijkheid dan een voorspelling waar je je agenda op moet aanpassen.
Ruim een eeuw geleden voor het laatst
Toch is het de moeite waard om die kleine kans serieus te nemen, want als het gebeurt, is het historisch. Zulke temperaturen rond deze datum noemt de meteoroloog zeer zeldzaam.
“De laatste keer dat zoiets gebeurde is al meer dan 100 jaar geleden”, zegt Elferink. Wie het meemaakt, is dus getuige van iets waar generaties Nederlanders nooit mee te maken hebben gehad.
Er zitten addertjes onder het gras
Voor die dertig graden moeten alle randvoorwaarden precies goed vallen. “Er zitten namelijk wel wat addertjes onder het gras”, benadrukt Elferink. Warme lucht aanvoeren is één ding, die warmte ook echt tot de grond laten doordringen iets anders.
Het jaargetijde werkt namelijk tegen. Eind september heeft de atmosfeer simpelweg minder energie beschikbaar dan in juli, waardoor dezelfde luchtsoort hier lagere maximumtemperaturen oplevert dan een paar maanden eerder het geval zou zijn.
Korte dagen en een lage zon
De nachten worden steeds langer en het is inmiddels meer dan twaalf uur donker. Al die uren koelt de lucht af, en die achterstand moet de zon overdag opnieuw zien goed te maken.
Daar komt bij dat de zon lager staat en de hoeveelheid zonlicht is teruggelopen tot elf à twaalf uur. In de zomer zijn dat er zeventien tot achttien, een verschil dat je op de thermometer terugziet.
Mist en bewolking als spelbreker
Ook het weer zelf kan roet in het eten gooien. Mist die zich hardnekkig vasthoudt of een sluier bewolking op het verkeerde moment kost al snel een paar graden op de dagwaarde.
In deze periode van het jaar is dat geen theoretisch risico. Lange nachten en vochtige lucht vormen de ideale combinatie voor ochtendmist, en die verdwijnt niet altijd zo snel als in de zomer.
Records liggen binnen bereik
Of de dertig graden nu gehaald wordt of niet, uitzonderlijk warm wordt het sowieso, verwacht Elferink. “De kans is vrij groot dat er records worden verbroken”, zegt de meteoroloog over de komende dagen.
Daarmee wordt de spanning verplaatst: niet de vraag óf het warm wordt, maar hoe ver de thermometer precies doorschiet. “Dat het warm en mooi zomerweer gaat worden, is wel al duidelijk.”
Hoe lang het duurt, weet niemand
Een vraag die de weermodellen nog niet kunnen beantwoorden, is hoelang de warme lucht blijft hangen. Bij een blokkerend patroon kan dat meevallen of juist dagenlang duren, afhankelijk van hoe de drukgebieden zich gedragen.
Voorlopig is het dus vooral afwachten hoe ver deze nazomer zich uitstrekt. Dat de warmte uitgerekend na het begin van de astronomische herfst toeslaat, maakt het geheel er niet minder opvallend op.
Eind september met een juni-gevoel
Elferink zet de verwachting nog even in perspectief. “Het wordt sowieso heel warm”, zegt hij. “Zoals de maximumtemperaturen ernaar uitzien, zou volgende week ook een gewone week voor juni kunnen zijn.”
Een gewone juniweek, midden in de herfst. Voor wie nog een zomers uitje wil inhalen, lijkt dat een uitnodiging die je niet zomaar laat liggen, want een tweede kans komt dit jaar waarschijnlijk niet.
Bron: ad.nl
