Na maanden van politiek getouwtrek is er in Brussel een doorbraak: EU-leiders hebben een akkoord bereikt over de digitale euro. Als alles volgens plan verloopt, kunnen consumenten en bedrijven hem op z’n vroegst in 2029 gebruiken. Wat betekent dit nieuwe geld precies, waarom komt het er, en wat verandert er in jouw portemonnee en bij de kassa? We zetten het op een rij, met de belangrijkste kansen, zorgen en de stappen die nu volgen.
Wat is de digitale euro?
De digitale euro is een digitale vorm van publiek geld, uitgegeven door het Eurosysteem, als aanvulling op contant geld. Waar munt- en briefgeld tastbaar zijn en het geld op je bankrekening privaat is (uitgegeven door commerciële banken), valt de digitale euro daar precies tussenin: het is veilig publiek geld, maar dan in digitale gedaante.
Je bewaart digitale euro’s in een speciale wallet, die toegankelijk is via een app op je telefoon of een fysieke pas. Betalen kan zowel online als offline. Dat laatste is belangrijk: net als met contant geld kun je ook zonder internetverbinding of bij een pinstoring een betaling doen met je digitale euro’s. Belangrijk: de digitale euro is geen cryptomunt en heeft geen schommelende koers. Het is gewoon één op één een euro, gedekt door de centrale bank.
Waarom is die nodig?
In heel Europa betalen we steeds minder met contant geld. Tegelijkertijd wordt het elektronische betaalverkeer grotendeels mogelijk gemaakt door private spelers en internationale kaartnetwerken. Dat maakt ons afhankelijk van een paar grote bedrijven, vooral Amerikaanse, zoals Visa en Mastercard. Europese toezichthouders, waaronder De Nederlandsche Bank, waarschuwen al langer voor die afhankelijkheid.
De digitale euro moet zorgen voor meer strategische autonomie en keuzevrijheid. Hij biedt een publiek alternatief naast pin en creditcard, werkt overal in de EU op dezelfde manier en blijft bruikbaar tijdens storingen. Ook moet hij het betalingsverkeer binnen de Europese markt meer uniform en efficiënter maken, zodat een betaalpas of app in elk EU-land op dezelfde manier werkt. Voor consumenten is het een extra betaaloptie; voor de economie een extra vangnet.
Hoe werkt betalen in de praktijk?
Als gebruiker heb je straks een digitale-eurowallet waarin je euro’s kunt laden door geld van je bankrekening om te zetten in digitale euro’s. Dat gebeurt doorgaans via je bank of een andere erkende betaaldienstverlener. Betalen doe je vervolgens aan een betaalautomaat of online, net zoals je nu pint. Ook onderlinge betalingen tussen personen moeten snel en eenvoudig worden, bijvoorbeeld met een QR-code, een telefoonnummer of een tikje-achtig verzoek.
Offline betalen werkt door een kleine hoeveelheid digitale euro’s veilig op je telefoon of pas op te slaan. Die kun je dan uitgeven zonder internetverbinding. Bij de eerstvolgende verbinding wordt alles gesynchroniseerd. Denk aan kleine aankopen, een markt, of een treinreis met slecht bereik. Het systeem is bedoeld als aanvulling op contant geld en als noodvoorziening bij storingen.
Waar kun je ermee betalen?
Het uitgangspunt is brede acceptatie. Winkeliers die nu al elektronische betalingen aanbieden, zullen in principe ook betalingen met de digitale euro moeten accepteren. De ervaring voor de klant verandert nauwelijks: dezelfde terminals, dezelfde kassa, alleen een extra betaalwijze. Bedrijven onderling zijn niet verplicht om digitale euro’s te gebruiken voor hun transacties. Als consument ben je vrij om wél of niet van de digitale euro gebruik te maken.
Wat betekent dit voor privacy?
Privacy is een van de meest gehoorde zorgen. In de huidige plannen is voorzien dat offline betalingen met de digitale euro niet worden bijgehouden, vergelijkbaar met contant geld. De digitale euro is bovendien niet programmeerbaar: de centrale bank mag niet bepalen waar je je geld wel of niet aan mag besteden. Dat is een belangrijk verschil met voorbeelden elders in de wereld, zoals bij de digitale munt in China, waar sturing op gebruik aanleiding gaf tot kritiek.
Hoewel de lidstaten duidelijk proberen tegemoet te komen aan deze zorgen, blijven er vragen in de samenleving. Hoe ziet dataverwerking er in de praktijk uit bij online betalingen? Welke partijen mogen welke gegevens zien en hoelang? De komende jaren worden die details verder vormgegeven binnen de wet- en regelgeving en door de Europese Centrale Bank, met oog voor privacy en transparantie.
Wat betekent dit voor banken en spaarders?
Commerciële banken vrezen dat klanten massaal geld verplaatsen naar digitale euro’s, zeker in periodes van lage rente of onrust. Dat zou de financiering van banken onder druk kunnen zetten. Daarom komt er een maximum aan het bedrag aan digitale euro’s dat je mag aanhouden. Hoe hoog dat plafond wordt, is nog niet besloten. Het doel is balans: burgers krijgen een veilig publiek alternatief, maar het bankwezen blijft stabiel gefinancierd.
Voor spaarders verandert er voorlopig weinig. Je reguliere betaal- en spaarrekeningen blijven bestaan. De digitale euro wordt geen beleggingsproduct en is niet bedoeld om rente te trekken. Zie het als een extra, veilige betaaloptie voor alledaags gebruik en als back-up als andere systemen uitvallen.
Tijdlijn en volgende stappen
De politieke richting is gezet, maar het technische en juridische werk is nog omvangrijk. De komende jaren werken de Europese instellingen en de centrale bank samen met banken, betaalbedrijven en winkeliers aan standaardisatie, veiligheid en gebruiksgemak. Ook de wetgeving wordt verder uitgewerkt, met aandacht voor zaken als het acceptatieplicht, de offlinefunctie, de hoogte van het saldo-plafond en consumentenrechten.
Pas als die bouwstenen op hun plek vallen, kan de digitale euro breed worden uitgerold. De ambitie is om op z’n vroegst in 2029 klaar te zijn voor gebruik. Verwacht in aanloop daarnaartoe proefprojecten, technische pilots en publieksvoorlichting, zodat consumenten en ondernemers kunnen wennen aan de nieuwe optie.
Wat betekent dit voor jou en je bedrijf?
Voor consumenten komt er simpelweg een extra knop aan de kassa. Betalen moet even simpel worden als nu, met daarbovenop het voordeel van offline kunnen betalen bij storingen. Reizen binnen de EU kan makkelijker worden, omdat dezelfde digitale euro overal bruikbaar is. Ook kan het betalen tussen vrienden of familie in verschillende lidstaten soepeler verlopen.
Voor ondernemers blijft de kassa centraal hetzelfde werken, al vraagt het om technische updates van betaalterminals en software. Daar staat tegenover dat je klanten een extra betaaloptie biedt en minder afhankelijk bent van een klein aantal internationale netwerken. De kostenstructuur en vergoedingen worden later uitgewerkt; daarover volgt nog duidelijkheid in de uitrolfase.
Samenvatting en vooruitblik
Met de digitale euro zet Europa een belangrijke stap naar een publiek, toekomstbestendig betaalmiddel dat overal in de EU op dezelfde manier werkt en ook tijdens storingen blijft functioneren. Het moet privacy respecteren, niet programmeerbaar zijn en met een saldo-plafond financiële stabiliteit bewaken. De grote lijnen liggen vast, maar veel praktische details worden de komende jaren ingevuld. Als alles volgens planning verloopt, kun je de digitale euro op z’n vroegst in 2029 gebruiken, naast contant geld en je bestaande bankrekening. Wat vind jij van de komst van de digitale euro? Laat van je horen op onze sociale media.
Bron: rtl.nl
