Na de verkiezingen van 29 oktober 2025 leek de weg even open te liggen voor Jesse Klaver om de fusiepartij GroenLinks-PvdA als interim-partijleider op koers te zetten. Sinds de stap terug van lijsttrekker Frans Timmermans nam Klaver de leiding in de Kamer, met de ambitie om de fractie zichtbaar en relevant te houden. Maar volgens berichtgeving in onder meer De Telegraaf groeit binnen de partijtop de twijfel over zijn koers en stijl. De partijvoorzitter, Esther-Mirjam Sent (PvdA), kondigde aan dat er bij de volgende verkiezingen geen automatische voordracht voor de lijsttrekker komt: er volgt een open verkiezing. Daarmee staat de deur open voor een interne krachtmeting.
Interne spanningen lopen op
De beslissing om af te zien van een enkelvoudige voordracht, jarenlang gebruikelijk binnen de PvdA en in recente jaren impliciet binnen de fusie met GroenLinks, geldt in politieke kring vaak als een signaal: de leiding wil ruimte creëren voor alternatieven. Bronnen binnen GroenLinks-PvdA spreken van onvrede over de manier waarop de fractie zich de afgelopen weken profileerde. Met name Klavers toon in de formatiedebatten en zijn confrontaties met andere fracties zouden wrevel hebben gewekt. Volgens betrokkenen wordt zijn “bokkige houding” intern genoemd als reden dat er aan zijn positie wordt “gezaagd”.
Context rond de fusiepartij
GroenLinks en PvdA hebben de afgelopen jaren gewerkt aan nauwere samenwerking, met als doel de progressieve krachten te bundelen en een groter alternatief te bieden tegenover het rechtse blok. De gezamenlijke fractie in de Tweede Kamer moest die ambitie vertalen naar invloed in zowel debat als beleid. Na het vertrek van Timmermans, die de verkiezingscampagne trok, lag het voor de hand dat een ervaren voorman als Klaver het stokje tijdelijk zou overnemen. Die overgang blijkt nu minder vanzelfsprekend dan gehoopt: de balans tussen activistische profilering en parlementaire effectiviteit staat opnieuw ter discussie.
Hevige profilering in de Kamer
In de formatiedebatten zocht de fractie onder Klavers leiding nadrukkelijk de confrontatie met potentiële regeringspartijen. Omdat GroenLinks-PvdA niet aan tafel zat bij de formatiebesprekingen, lag de nadruk op scherpe oppositie. Critici vinden dat de toon doorsloeg. Een spraakmakend moment was een interruptie waarbij Klaver, vlak voordat hij D66-leider Rob Jetten wilde onderbreken, kort op Jettens tafel ging zitten. Het incident werd breed uitgemeten en riep discussie op over stijl en decorum. Klaver verdedigde zijn optreden als een poging om het debat te doorbreken en de urgentie voelbaar te maken, maar de beeldvorming – ook binnen de eigen gelederen – bleek lastig te keren.
Kritiek uit eigen kring
De kritiek op de strategie is niet alleen afkomstig van politieke tegenstanders. Oud-PvdA-communicatieadviseur Simon den Haak noemde de aanpak “niet effectief”: boosheid kan je wel voelen, zei hij, maar zij leidt volgens hem af van de sociale boodschap die de partij wil uitdragen. Ook betrokkenen bij de formatiebesprekingen zetten vraagtekens: de vraag “heeft hij dan al die jaren niets geleerd?” vat het ongemak samen dat rond de fractiestijl hangt. Klaver is ruim vijftien jaar actief in de Tweede Kamer en geldt al lang niet meer als nieuwkomer; juist daarom weegt de verwachting dat ervaring zich vertaalt in rust, regie en rendement.
De rol van de partijvoorzitter
Partijvoorzitter Esther-Mirjam Sent speelt een sleutelrol. Met de aankondiging van een open verkiezing voor het lijsttrekkerschap maakt zij duidelijk dat er binnen de partij ruimte is voor debat over koers en leiderschap. In de conceptstatuten zou de bepaling zijn geschrapt die de voorkeur gaf aan een enkelvoudige voordracht, een signaal dat de partij wil voorkomen dat één kamp de procedure domineert. Voorstanders van deze open benadering stellen dat interne democratie de partij scherper en weerbaarder maakt. Tegenstanders vrezen dat een concurrentiestrijd de net samengevoegde partij in kampvorming kan trekken.
Spanning tussen bestuur en activisme
De dynamiek tussen de meer bestuurdersgerichte PvdA-traditie en de activistische GroenLinks-cultuur speelt op de achtergrond mee. Waar de PvdA-achterban hecht aan bestuurlijke ervaring en het sluiten van compromissen, vindt de GroenLinks-achterban profilering en duidelijke oppositie vaak belangrijker. Onder Timmermans werd die spanning binnen kaders gehouden door zijn statuur en focus op het gezamenlijke project. Nu de partij opnieuw moet bepalen wie het gezicht naar buiten wordt, komt de vraag op tafel hoe scherp of pragmatisch de oppositie moet zijn en welk leiderschap daarbij past.
Mogelijke gevolgen en scenario’s
Een open lijsttrekkersverkiezing kan meerdere uitkomsten hebben. Klaver kan zich opnieuw melden, zijn koers toelichten en via de leden steun organiseren. Tegelijk kan een tegenkandidaat met een andere stijl – meer gericht op bruggen bouwen, minder op confrontatie – een serieuze kans krijgen. Voor de partij betekent dit maanden van profilering en interne debat, met de uitdaging om verdeeldheid te voorkomen. Inhoudelijk liggen kansen om het sociaal-economische verhaal, klimaatbeleid en bestaanszekerheid scherper te formuleren, zeker als de partij kiest voor een mix van activistische urgentie en tastbare resultaten in de Kamer.
Reputatie en beeldvorming
Het incident met Jetten versterkte een beeld dat opponenten graag schetsen: dat van een fractie die nadruk legt op vorm boven inhoud. Voor een partij die inzet op betrouwbaarheid, sociale rechtvaardigheid en klimaatbeleid kan die perceptie kostbaar zijn. Interne critici waarschuwen dat het blijvend wegzetten van andere oppositiepartijen als “kiezersbedriegers” de eigen isolatie vergroot. Voorstanders van Klavers koers stellen juist dat scherpe oppositie nodig is om alternatieve meerderheden zichtbaar te houden en misstanden te benoemen. De komende periode zal moeten blijken welke benadering het meeste draagvlak krijgt onder leden en kiezers.
Wat dit betekent voor de oppositie
Voor de rol van GroenLinks-PvdA in de Tweede Kamer is de uitkomst van het interne proces bepalend. Een duidelijk gelegitimeerd lijsttrekker, gekozen in een transparante procedure, kan de fractie richting en rust geven. Lukt het om inhoudelijke successen te boeken – bijvoorbeeld via moties, amendementen of brede coalities op thema’s als wonen en zorg – dan kan de partij het imago van constructieve oppositie versterken. Blijft het bij veel symboliek en incidenten, dan dreigt het verwijt van effectloos theater te blijven kleven.
Vooruitblik
De komende weken zullen de partijtop en de fractie het proces richting een open verkiezing moeten uitwerken: de spelregels, de timing en de momenten waarop leden zich kunnen uitspreken. Klaver staat voor de keuze: doorgaan en zijn aanpak uitleggen, of ruimte maken voor een nieuw gezicht. Hoe dan ook dwingt de interne stap tot reflectie over stijl, toon en strategie. Dat debat kan, mits zorgvuldig gevoerd, de partij helpen om sterker uit deze fase te komen.
Kern van het verhaal: de partij kiest voor openheid en competitie, met als doel een koers te vinden die zowel de energieke profilering als de bestuurlijke betrouwbaarheid combineert. Of Klaver daarin het voortouw houdt, beslist uiteindelijk de achterban. Wat vindt u van deze ontwikkeling en welke koers past volgens u bij GroenLinks-PvdA? Deel uw reactie op onze sociale media.
Bron: dagelijksestandaard.nl
