De eerste zetelpeiling van EenVandaag en Verian sinds de presentatie van het nieuwe kabinet slaat in als een koude douche voor D66 en CDA. Beide partijen leveren fors in, terwijl PVV terrein herovert en het politieke speelveld verder versplintert.
Peiling zet politieke verhoudingen op scherp
De peiling zet de toon: D66 zakt naar 22 zetels en gaat daarmee voor het eerst sinds de verkiezingen onder de 26. Het CDA duikelt naar 14. VVD blijft staan op 23, GroenLinks-PvdA noteert 22, PVV 21 en SP 5.
Opvallend: de strijd om het leiderschap is ongewoon krap. Vier partijen bewegen tussen 21 en 23 zetels, waardoor er geen duidelijke koploper is. Grote partijen zijn schaars geworden, met een gedeelde top die electorale onzekerheid ademt.
D66 zakt onder symbolische grens
Bij D66 overheerst teleurstelling over het coalitieakkoord en de recente doorrekening van het Centraal Planbureau. Afhakers noemen vooral de verdeling van de lasten: hogere belastingdruk voor lage en middeninkomens, terwijl er wordt gesneden in zorg en sociale zekerheid.
Daarnaast klinkt kritiek dat D66 te veel heeft weggegeven in de onderhandelingen. Trouwe kiezers overwegen linkser te stemmen om het kabinet naar links te trekken, met het verwijt dat de VVD te veel binnenhaalde ten koste van D66-profiel.
CDA worstelt met economische boodschap
Ook bij het CDA is de economische koers de splijtzwam. Vertrekkende kiezers vinden dat beloften niet worden ingelost en dat de ‘gewone’ huishoudens erop achteruitgaan, via belastingen en zorgkosten, terwijl vermogende groepen relatief ontzien lijken te worden.
Het CDA belandt daarmee in de middenmoot met JA21 en FVD, en staat voor een identiteitsopgave: herkenbaar sociaal-conservatief beleid, een geloofwaardige economische lijn en een verhaal dat weer landt in dorpen, regio’s en kleinere steden.
VVD houdt koers ondanks scepsis
De VVD blijft op 23 zetels staan. Opmerkelijk, want uit eerder onderzoek bleek dat veel VVD-kiezers weinig vertrouwen hebben in het kabinet. Kennelijk vertaalt scepsis zich niet direct in zetelverlies: partijliefde, merkvertrouwen of strategisch geduld houdt ze aan boord.
Die relatieve rust geeft de liberalen een anker in een woelige peilingenzee. Tegelijk blijft het risico: zodra koopkrachtpijn voelbaar wordt, kan trouw kantelen. De gemeenteraadsverkiezingen worden daarom een serieuze test voor mobilisatie en behoud van kiezers.
PVV herpakt zich met winst
De PVV klimt na een stevige dip weer omhoog: na maanden waarin bijna de helft van de achterban afhaakte en een meetpunt op 18 zetels, staat de partij nu op 21. Daarmee schuurt ze opnieuw tegen D66 en VVD aan.
Geert Wilders reageert op X met een triomfantelijke ‘de weg omhoog is er weer’ en benadrukt de plus van drie zetels, hartje erbij. Zo’n signaal kleurt de campagne: momentum claimen en de komende stembusgang als protest duiden.
SP krabbelt op, groenlinks-pvda blijft stabiel
Bij de SP is een voorzichtig herstel zichtbaar: de partij komt uit op 5 zetels. Na een langere periode van daling is dat een welkome adempauze, geholpen door thema’s als bestaanszekerheid en stijgende rekeningen die weer resoneren.
GroenLinks-PvdA houdt met 22 zetels koers. De achterban oogt standvastig, en mogelijk lonkt winst als teleurgestelde D66’ers heroriënteren. Toch blijft door de drukbezette top het doorbreken naar een overtuigende koppositie voorlopig uit beeld.
Versnipperd speelveld vraagt koersvastheid
Het speelveld is en blijft versplinterd. Acht partijen schommelen tussen 2 en 5 zetels, met daarachter een middenmoot van CDA, JA21 en FVD. Dat maakt rekensommen voor meerderheden stroperig en vergroot de compromis-moeheid bij een deel van het electoraat.
BBB noteert 3 zetels, met een belangrijke kanttekening: de meeste respondenten vulden de vragenlijst in voordat het vertrek van Caroline van der Plas en de daaropvolgende escalatie speelde, én voor het vertrek van Mona Keijzer. Doorwerking daarvan moet nog blijken.
Gemeenteraadsverkiezingen worden lakmoesproef
Op 18 maart volgt de eerste stembusvergelijking voor het kabinet-Jetten: de gemeenteraadsverkiezingen. Uit onderzoek blijkt dat 52 procent van de kiezers landelijke politiek laat meewegen in de lokale keuze, een effect dat overwegend negatief uitpakt voor het kabinet.
Vooral kiezers die PVV, FVD of JA21 overwegen, noemen hun stem een signaal tegen het nieuwe kabinet. Slechts weinigen zeggen lokaal expliciet steun te willen betuigen. Lokale thema’s tellen mee, maar raken snel overvleugeld door nationale sentimenten.
Wat betekenen deze cijfers politiek gezien
Voor kabinet-Jetten zijn dit ongemakkelijke cijfers. Verlies bij D66 en CDA bemoeilijkt de verbeelding van draagvlak, en dwingt tot een defensieve communicatiestand. Verwacht extra aandacht voor de verdeling van lasten en reparaties gericht op lage en middeninkomens.
Partijen zullen bijsturen: D66 zoekt vermoedelijk meer linkse ankerpunten, het CDA scherpt de ‘boter-bij-de-vis’-boodschap, de VVD koestert bestuurlijke degelijkheid. Oppositie richt pijlen op betaalbaarheid en eerlijk delen; PVV op protest, GroenLinks-PvdA op een progressief alternatief.
Zo kwam de peiling tot stand
Het gaat om de eerste peiling van EenVandaag en Verian sinds de presentatie van het nieuwe kabinet. De recente CPB-doorrekening hing zichtbaar boven het debat. Zoals altijd: een peiling is een momentopname, geen voorspelling, en beweging blijft grillig.
De meting is gebaseerd op een representatieve steekproef uit het EenVandaag Opiniepanel, gewogen naar demografie en stemgedrag. Een belangrijk deel van de antwoorden werd verzameld vóór de recente BBB-ontwikkelingen, wat de interpretatie van die partijstand beïnvloedt.
Hoe de kopgroep het verschil kan maken
Met vier partijen geclusterd rond 21 tot 23 zetels kan een kleine schokgolf de rangorde veranderen. Debatten over leiderschap, economische cijfers of een kabinetsmisser volstaan soms al om schuivende kiezers te prikkelen. Coalitiemath blijft intussen het spel bepalen.
Voor kiezers betekent het invloed: twijfelaars kunnen bepalen welk blok het momentum claimt. Partijen zullen scherp mikken met thema’s en toon, terwijl opkomstverschillen zomaar doorslaggevend worden. In zo’n nek-aan-nekrace weegt elke deurbel en elke flyer dubbel.
En nu verder richting maart
De inzet voor de komende weken is duidelijk: D66 en CDA moeten het lek dichten, PVV wil de lift vasthouden, VVD bewaakt de rust, GroenLinks-PvdA loert op kansen, SP hoopt op meer herstel en BBB blijft de onzekere factor.
Wat vind jij: is dit een tijdelijke rimpeling of het begin van een langdurige verschuiving? Laat je mening horen op onze sociale media – we zijn benieuwd naar jouw kijk op deze peiling en de campagne daarachter.
Bron: socialnieuws.nl
