Judith, bekend van het programma Winter Vol Liefde, slaat alarm over een nieuwe dreiging die boven Franse veehouders hangt. In een uitgebreide update op Instagram beschrijft ze hoe een besmettelijke rundziekte opnieuw de kop opsteekt en hoe vooral de overheidsaanpak voor onrust zorgt. Deze zomer doken al de eerste problemen op; nu lijkt de situatie uit te lopen op een zenuwslopende herfst voor boeren in getroffen regio’s.
Ziekte uitgelegd
De ziekte waarover Judith spreekt, heet officieel Dermatose Nodulaire Contagieuse. In de internationale veehouderij staat ze beter bekend als lumpy skin disease. Het is een virusziekte die zich voornamelijk via stekende insecten verspreidt. Voor mensen is er geen gevaar en naar andere diersoorten springt de ziekte niet over. Bij koeien leidt de infectie tot koorts, verlies aan conditie en opvallende, harde knobbels in de huid. De sterfte onder besmette dieren is doorgaans laag – naar schatting minder dan tien procent – maar de ziekte veroorzaakt wel veel dierenleed, productieverlies en langdurig herstel.
Op papier klinkt dat beheersbaar. In de praktijk komt de grootste klap vaak niet van het virus zelf, maar van de maatregelen die overheden en veterinaire diensten nemen om verdere verspreiding te voorkomen. En precies daar wringt het volgens Judith in Frankrijk.
Streng Frans beleid
Frankrijk hanteert momenteel een harde lijn. Zodra één dier op een bedrijf positief test, volgt ruiming van de volledige kudde. Dat is een drastische ingreep die verder gaat dan wat in sommige andere Europese landen gebruikelijk is, waar vaker wordt gewerkt met gerichte ruiming, bewegingsbeperkingen en – waar beschikbaar – vaccinatie om randen rond haarden te beschermen. Het Franse doel is duidelijk: het virus zo snel en resoluut mogelijk uitroeien. Maar de sociale en financiële gevolgen van zo’n alles-of-nietsbeleid zijn enorm, zeker voor gemengde gezinsbedrijven die vaak met krappe marges werken.
Daar komt bij dat de ziekte in de regel geen volksgezondheidsrisico vormt. De afweging tussen een maximale ziektebestrijding en proportionele maatregelen blijft daardoor onderwerp van discussie. Boeren vrezen dat een enkel besmet dier hun levenswerk kan wegvagen, terwijl de epidemiologische noodzaak van totale ruiming betwist wordt binnen de sector.
Uitbraak dichtbij huis
Voor Judith is het geen abstract debat meer. Op een boerderij op ongeveer dertig kilometer van haar huis werd deze week één zieke koe aangetroffen. De consequentie was direct en meedogenloos: alle 208 dieren van de twee broers die het bedrijf runnen moeten worden geruimd. De impact is niet te bevatten. Een volledige veestapel – jaren van fokkerij, zorg en investering – verdwijnt in één dag. Uit onvrede over die aanpak is bij het bedrijf inmiddels een blokkade ontstaan, in de hoop dat de overheid de koers bijstelt.
In de ban van de restrictiezone
De ontdekking van de besmetting heeft ook directe gevolgen voor Judith. Haar boerderij valt sindsdien binnen een restrictiezone. Zo’n zone moet bewegingen van dieren beperken, contactmomenten minimaliseren en de verspreiding van het virus afremmen. In de praktijk betekent dit dat dieren niet of slechts onder strikte voorwaarden mogen worden vervoerd, dat er extra controles, papierwerk en wachttijden zijn, en dat er scherper toezicht komt op hygiëne en vectorbestrijding (denk aan het terugdringen van stekende insecten).
Voor Judith heeft het al tastbare consequenties. Zes koeien die dit weekend zouden verhuizen naar een andere, zorgvuldig geselecteerde boerderij, moeten blijven waar ze zijn. Contracten staan on hold, planningen vallen in duigen en de kosten lopen door. Alleen al aan voer betekent het langer aanhouden van dieren extra uitgaven, want de voorraad hooi moet worden aangevuld terwijl de inkomsten uit de verkoop voorlopig wegvallen.
Financiële en emotionele impact
De financiële impact is fors. De opbrengst van de geplande verkoop was bestemd voor broodnodige investeringen op het bedrijf. Nu wordt dat gat niet alleen niet gedicht, er komen ook extra kosten bij. Cashflow is voor veel boeren een constante spagaat; een onverwachte blokkering van inkomsten kan direct tot liquiditeitsproblemen leiden. En dan is er nog het mentale aspect: de voortdurende onzekerheid, het wachten op besluiten, en de angst voor wat er gebeurt als het virus toch op het eigen erf opduikt.
Toch gaat Judiths eerste gedachte uit naar de collega’s die het nú treft. De twee broers die vandaag hun hele kudde verliezen vormen het menselijke gezicht van een beleidskeuze die, hoe begrijpelijk vanuit besmettingspreventie, buitengewoon hard uitpakt. Zo’n verlies is meer dan financieel. Het gaat ook over identiteit, vakmanschap en verbondenheid met dieren waar jarenlang voor is gezorgd.
Waarom de aanpak discussie oproept
Dat de Franse strategie spanning oproept, is niet vreemd. In een sector waarin dierenwelzijn, voedselzekerheid en bedrijfscontinuïteit hand in hand moeten gaan, vraagt elke ingreep om zorgvuldige afwegingen. Tegenstanders van totale ruiming bij een enkel geval benadrukken dat de ziekte niet gevaarlijk is voor mensen en dat zwaarwegende maatregelen proportioneel moeten zijn. Voorstanders wijzen op het belang van snelle indamming: hoe korter het virus rondwaart, hoe kleiner de kans op verdere verspreiding via insecten en transport, en hoe eerder normale handel weer kan worden hervat.
Daar tussenin staat de boer, die helderheid wil over compensatie, duur van restricties, en praktische ondersteuning bij zaken als insectenbestrijding, hygiëneprotocollen en monitoring. Duidelijke communicatie en voorspelbare regels kunnen een deel van de spanning wegnemen, maar zolang de risico’s bestaan, blijft de vrees voor een nieuw incident voelbaar.
Wat boeren nu kunnen doen
In afwachting van verdere besluiten is preventie het sleutelwoord. Boeren letten extra scherp op symptomen zoals koorts, verminderde eetlust en de kenmerkende knobbels in de huid. Bij verdenking is snel melden essentieel. Daarnaast helpt het om stekende insecten zoveel mogelijk te weren, bijvoorbeeld door mestbeheer, het beperken van stilstaand water en het gericht inzetten van toegestane middelen. Ook het zo beperkt mogelijk verplaatsen van dieren en het streng naleven van hygiënemaatregelen blijven belangrijk om nieuwe besmettingen tegen te gaan.
Voor bedrijven in restrictiezones geldt bovendien dat goede administratie en contact met de dierenarts cruciaal zijn. Elke vergunning, elke controle en elke test kan het verschil maken tussen weken stilstand of een sneller pad terug naar bedrijfsvoering.
Vooruitblik
De komende dagen zal duidelijker worden of de blokkade en de toenemende onrust onder boeren leiden tot bijsturing van het beleid. Intussen houden autoriteiten de ontwikkeling nauwlettend in de gaten, in de hoop nieuwe haarden snel te isoleren. Judith en vele anderen hopen vooral dat hun dieren gezond blijven en dat er ruimte komt voor maatregelen die het virus effectief bestrijden zonder onnodige ravage aan te richten op gezinsbedrijven.
De balans tussen volksgezondheid, diergezondheid en leefbaarheid op het platteland is delicaat. Juist daarom verdient dit dossier rust, transparantie en maatwerk. We blijven het volgen. Wat vind jij van de Franse aanpak en de gevolgen voor boeren zoals Judith en de twee broers? Laat je mening achter op onze socialmediakanalen.
Bron: ditjesendatjes.nl
