Een terechtstelling die halverwege strandt, een veroordeelde die daarna nog ademt en journalisten die haar horen snurken. In de Amerikaanse staat Tennessee verliep de executie van Christa Pike zo anders dan gepland dat zij uiteindelijk naar een ziekenhuis werd gebracht.
Pike zat ruim dertig jaar in de dodencel. Haar executie zou de eerste van een vrouw in die zuidelijke staat zijn in meer dan tweehonderd jaar. Zover kwam het voorlopig niet.
Twee doses, en toch geen einde
Volgens persbureau AP News zijn twee doses van de dodelijke injectie toegediend. De gevangenisautoriteit van Tennessee laat in een verklaring weten dat alles volgens het geldende protocol is verlopen, zonder afwijkingen van de voorgeschreven stappen.
Toch overleed Pike niet. Wat er daarna nog kon gebeuren, bleek beperkt. In het protocol staan namelijk geen aanvullende procedures beschreven die in zo’n situatie alsnog mogen worden toegepast door de uitvoerders.
Het geluid dat getuigen opviel
Aanwezige journalisten zouden Pike hebben horen snurken nadat de middelen waren toegediend. Voor iedereen in de ruimte was daarmee duidelijk dat de vrouw op de brancard nog altijd in leven was.
De BBC meldt dat Pike vervolgens naar een ziekenhuis is gebracht, juist omdat zij de injecties had overleefd. Een executie die eindigt met een rit naar de spoedeisende hulp: het is een scenario dat zelden voorkomt.
Haar advocaat grijpt midden in de procedure in
Terwijl de executie nog gaande was, diende de advocaat van Pike een spoedverzoek in om de uitvoering stop te zetten. De situatie in de ruimte was op dat moment nog volop in beweging.
“Deze executie bezorgt mevrouw Pike onnodig lijden”, stelde de advocaat. Volgens hem was zijn cliënte “niet buiten bewustzijn geraakt” en had zij “nog steeds een hartslag”, ondanks de toegediende middelen.
In het ziekenhuis kreeg zij medicijnen
Eenmaal in het ziekenhuis zou Pike “levensreddende medicijnen” toegediend hebben gekregen, aldus haar advocaat. Daarmee ontstond een ongemakkelijke tegenstelling: dezelfde overheid die haar dood wilde, hield haar in leven.
Die paradox roept vragen op over hoe het verder moet met een veroordeelde die een executie overleeft. Over haar toestand in het ziekenhuis zijn verder geen details naar buiten gebracht.
De staat houdt vol dat het middel werkt
De gevangenisautoriteit van Tennessee verdedigde de gang van zaken in een korte verklaring. “De chemische stof voor de dodelijke injectie is altijd effectief geweest”, klonk het namens de autoriteiten van de staat.
Dat de werkwijze dit keer niet tot het beoogde resultaat leidde, blijft daarmee onverklaard. De verklaring benadrukt vooral dat er volgens de regels is gehandeld, niet waarom het anders liep dan verwacht.
De klok liep af om middernacht
Voor elke executie is een executiebevel nodig. Dat van Pike was geldig tot middernacht plaatselijke tijd. Daarna verliep de juridische toestemming om de straf daadwerkelijk te voltrekken, hoe de avond ook zou aflopen.
Verstrijkt die deadline, dan moet er een nieuwe datum worden vastgesteld voordat de doodstraf alsnog kan worden uitgevoerd. De tijdsdruk maakte de chaotische avond in de gevangenis er niet kleiner op.
De zaak die teruggaat tot 1995
Pike werd ter dood veroordeeld voor een moord uit 1995. Zij was toen achttien jaar oud en pleegde het misdrijf samen met haar toenmalige vriend in Tennessee. Het slachtoffer was een negentienjarige vrouw.
De rechtszaak volgde in 1996. Sindsdien is de zaak decennialang onderwerp van juridische procedures geweest, zonder dat de opgelegde straf werd teruggedraaid of omgezet in iets anders.
Een historische primeur die uitbleef
Zou de executie zijn geslaagd, dan was Pike de eerste vrouw geweest die in Tennessee werd terechtgesteld in ruim tweehonderd jaar. Die bijzondere omstandigheid zorgde voor extra aandacht rond de zaak.
Door het mislukken van de uitvoering bleef dat moment uit. Wat overbleef, was een avond vol verwarring, juridische noodgrepen en getuigen die iets meemaakten wat niemand had voorzien.
Rechters wilden eerst naar haar jeugd kijken
Een lagere rechtbank besloot woensdag het vonnis uit te stellen. De rechters wilden onderzoeken of beschuldigingen van seksueel misbruik tijdens Pikes jeugd voldoende waren meegewogen tijdens de rechtszaak in 1996.
Dat uitstel bood korte tijd ruimte voor een inhoudelijke blik op haar achtergrond. Lang hield die pauze echter geen stand, want de zaak ging vrijwel direct naar een hogere instantie.
Het hooggerechtshof zette er een streep door
Het hooggerechtshof verwierp de uitspraak van de lagere rechtbank. De hoogste rechters deelden de redenering van hun collega’s niet en zagen geen aanleiding om de uitvoering van het vonnis op te schorten.
Daardoor kon de executie alsnog doorgaan. De juridische weg leek daarmee afgesloten, tot de uitvoering zelf voor een onverwachte wending zorgde en de advocaat opnieuw naar de rechter stapte.
Dertig jaar wachten in de dodencel
Pike bracht meer dan dertig jaar door in de dodencel. In een brief aan NBC News schreef zij dat zij “vrede had” met haar situatie, na zo’n lange periode van wachten.
“Ik ben niet bang om te sterven”, schreef ze daarin. “Ik ben alleen nerveus over de manier waarop.” Woorden die na de gebeurtenissen van deze week een wrange lading hebben gekregen.
Hoe het nu verder moet
Met het verlopen van het executiebevel ligt de bal weer bij de autoriteiten. Voor een nieuwe poging zou eerst een nieuwe datum moeten worden vastgesteld, met alle procedures die daarbij horen.
Of en wanneer dat gebeurt, is op dit moment niet bekend. Zeker is wel dat deze avond in Tennessee nog lang onderwerp van discussie en juridisch getouwtrek zal blijven.
Bron: nu.nl
