Een zaterdag in het Catshuis, twee partijleiders aan tafel en na afloop een boodschap die weinig aan de verbeelding overlaat. PRO-leider Jesse Klaver stapte naar buiten met de conclusie dat het kabinet juist bij hem en Volt-leider Laurens Dassen vandaan beweegt. En dat uitgerekend nu het belastingplan woensdag in de Tweede Kamer op tafel ligt, zonder dat duidelijk is of er een meerderheid voor te vinden is.
Overleg in het Catshuis zonder zichtbare doorbraak
Klaver en Dassen schoven zaterdag aan voor overleg in het Catshuis. Wie hoopte op witte rook, kwam bedrogen uit. Na afloop klonk de PRO-leider vooral teleurgesteld over de opstelling van het kabinet aan tafel.
Van toenadering was volgens hem geen sprake. Integendeel: het kabinet zou juist verder bij hem en zijn Volt-collega vandaan schuiven. In onderhandelingstaal is dat zelden een opmaat naar een snel en soepel akkoord.
Eén zin die de hele sfeer samenvat
“De politieke wil om met ons samen te werken, is er niet”, zei Klaver na het overleg. Geen klacht over techniek of rekenmodellen dus, maar over bereidheid. Dat maakt het verwijt een stuk zwaarder.
Aan cijfers valt namelijk te sleutelen, aan onwil niet. Wie constateert dat de wil ontbreekt, zegt eigenlijk dat doorpraten weinig oplevert zolang de andere kant geen stap wil zetten.
Klaver en Dassen trekken samen op
Opvallend is dat Klaver niet alleen namens zichzelf spreekt. Hij noemt in één adem Volt-leider Laurens Dassen. De twee presenteren zich hier duidelijk als blok, met een gedeelde inzet en een gedeelde teleurstelling.
Samen optrekken vergroot het gewicht aan tafel. Twee fracties die als eenheid onderhandelen zijn lastiger te passeren dan twee losse gesprekspartners. Tegelijk betekent het dat een afwijzing ook meteen twee partijen raakt.
Het belastingplan is het echte strijdpunt
Waar het concreet om draait, is het belastingplan. Dat is geen willekeurig wetsvoorstel, maar het financiële hart van de kabinetsplannen. Zonder steun in de Kamer komt de hele begrotingsmachine knarsend tot stilstand.
Klaver vreest dat het plan woensdag gewoon in behandeling wordt genomen, ook al ligt er geen meerderheid klaar. Dat is politiek gezien een gok, en bepaald niet de meest comfortabele route.
Woensdag als harde deadline
De datum zorgt voor extra spanning. Woensdag buigt de Tweede Kamer zich over het plan, en dat betekent dat de ruimte om nog rustig te onderhandelen in rap tempo kleiner wordt.
Deadlines kunnen onderhandelingen vlottrekken, maar ze kunnen ook alles laten vastlopen. Als partijen zich ingraven en de klok doortikt, blijft er weinig tijd over om alsnog tot elkaar te komen.
Behandelen zonder zekerheid over steun
Een wetsvoorstel behandelen zonder verzekerde meerderheid is riskant. Het debat wordt dan een zoektocht naar steun in de zaal, waarbij amendementen en moties plotseling veel zwaarder gaan wegen dan normaal.
Voor een kabinet is dat ongemakkelijk. Je legt je belangrijkste financiële voorstel op tafel en hoopt dat er gaandeweg genoeg handen omhoog gaan. Zekerheid vooraf is er in dat scenario niet.
Waarom het Catshuis zo’n veelzeggend decor is
Dat het gesprek in het Catshuis plaatsvond, zegt iets over het belang. Die locatie wordt doorgaans gebruikt wanneer het serieus wordt en partijen buiten de drukte van het Binnenhof willen praten.
Juist daarom valt de uitkomst op. Een zaterdagse sessie op zo’n plek suggereert dat er iets te winnen viel. Klavers conclusie achteraf wijst er niet op dat dat gelukt is.
Het kabinet van Rob Jetten onder druk
Voor het kabinet is dit geen prettig signaal. Twee mogelijke gesprekspartners stappen mopperend naar buiten, terwijl het belangrijkste financiële voorstel van het jaar binnen enkele dagen door de Kamer moet.
Het alternatief is steun elders zoeken. Of accepteren dat het plan het debat ingaat en daar zijn eigen weg zoekt, met alle onvoorspelbaarheid die daarbij hoort.
Wat er nog niet bekend is
Over de inhoud van het overleg is weinig naar buiten gekomen. Welke voorstellen er precies op tafel lagen, waar het op vastliep en wie wat eiste, blijft tot nu toe onduidelijk.
Ook een reactie vanuit het kabinet ontbreekt vooralsnog. Daardoor staat Klavers lezing voorlopig alleen, al is die lezing op zichzelf duidelijk genoeg: er beweegt te weinig.
De positie van PRO en Volt
Klaver en Dassen zitten in een lastig parket. Meewerken zonder resultaat levert niets op, maar afhaken betekent dat het plan ook zonder hen door de Kamer kan worden geloodst.
Door nu publiekelijk te wijzen op het gebrek aan politieke wil, leggen ze de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij het kabinet. Mocht het woensdag misgaan, dan is die boodschap alvast geland.
De weg naar woensdag
Tot de behandeling blijven er maar een paar dagen over. In die tijd kan er alsnog contact worden gezocht, maar de toon na het Catshuisoverleg nodigt daar niet bepaald toe uit.
Het debat zelf wordt daarmee het echte moment van de waarheid. Dan blijkt of het kabinet op eigen kracht genoeg steun verzamelt, of dat Klavers waarschuwing werkelijkheid wordt.
Meer dan één plan op het spel
Een belastingplan is nooit alleen een belastingplan. Er hangen begrotingsafspraken, politieke verhoudingen en toekomstige samenwerking aan vast. Wie nu dwarsligt, bepaalt ook de sfeer voor de maanden daarna.
Daarom weegt het oordeel van Klaver zwaar. Niet omdat hij vindt dat er inhoudelijk te weinig is bereikt, maar omdat hij twijfelt of de bereidheid om eruit te komen er überhaupt was.
Wat hiervan blijft hangen
Twee partijleiders die na een zaterdags overleg met lege handen naar buiten lopen, en een belastingplan dat zonder gegarandeerde meerderheid richting de Kamer gaat. Dat is de stand van zaken.
Of het woensdag alsnog goedkomt, is de vraag. Voorlopig overheerst het beeld van partijen die langs elkaar heen praten, terwijl de kalender genadeloos doortelt richting het debat.
Bron: dagelijksestandaard.nl
