Poolse gevechtsvliegtuigen stegen opnieuw op, de hoogste militair van de NAVO verzekert dat het bondgenootschap klaarstaat en boven Moskou werden honderden drones neergehaald. De spanning tussen Rusland en Europa loopt zichtbaar op.
Wat weken geleden nog als losse incidenten klonk, begint op een patroon te lijken. Een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen, van Warschau en Kopenhagen tot Parijs, Koersk en Odesa.
Poolse jets opnieuw de lucht in
Het Poolse leger meldde op X dat gevechtsvliegtuigen zijn opgestegen na nieuwe Russische aanvallen op Oekraïne. Ook de grondgebonden luchtverdediging en de radarverkenningssystemen werden in staat van paraatheid gebracht.
Volgens het leger gaat het om preventieve stappen, bedoeld om het luchtruim te beveiligen, vooral in gebieden die grenzen aan bedreigde regio’s. Warschau zegt de situatie op de voet te volgen.
NAVO wijst op vierduizend pagina’s aan plannen
Op een bijeenkomst in Kopenhagen van de 32 hoogste militairen van het bondgenootschap zei de Italiaanse admiraal Giuseppe Cavo Dragone, voorzitter van het Militair Comité, dat de NAVO voorbereid is op een aanval.
“We hebben 4.000 pagina’s aan plannen voor de oostflank”, klonk het. Die lopen van kleine crises tot artikel 5 en verder. “In het geval van een aanval weten we wat we moeten doen.”
Tusk spreekt van geënsceneerde provocaties
De Poolse premier Donald Tusk zei in het parlement dat de Poolse inlichtingendiensten plannen opmerkten voor hybride drone- en raketaanvallen op bondgenoten van Oekraïne. Moskou zou die aanvallen achteraf “onbedoeld” noemen.
Zo wordt een beroep op artikel 5 een stuk lastiger en verzwakt de samenhang binnen het bondgenootschap, aldus Tusk. Hij sprak van het meest kritieke moment in de oorlog tot nu toe.
Waarschuwingen stapelen zich op
Tusk waarschuwde eerder dat Moskou in de komende maanden drones of raketten naar een NAVO-land aan de frontlinie kan sturen, als geënsceneerde provocatie om de reactie van het bondgenootschap te testen.
Amerikaanse inlichtingenrapporten waarschuwden vorige maand dat Rusland de komende jaren een beperkte aanval op een NAVO-lidstaat zou willen uitvoeren. Landen als Letland, Roemenië en Litouwen haalden eerder al drones neer.
Italiaanse Eurofighters boven de Baltische staten
Twee Russische straaljagers schonden het Litouwse luchtruim. Op vraag van de NAVO stuurde Italië twee Eurofighter F-2000-toestellen, gestationeerd in Šiauliai, die de Russische vliegtuigen het luchtruim van het bondgenootschap uit escorteerden.
De operatie werd aangestuurd vanuit het Combined Air Operations Centre in het Duitse Uedem. Sinds 31 juli bewaakt de Italiaanse luchtmacht vanuit Šiauliai het luchtruim van Estland, Letland en Litouwen.
Macron kondigt een beschermingsplan aan
De Franse president Emmanuel Macron zei dat zijn land de voorbije weken doelwit was van Russische hybride aanvallen. Hij vroeg de regering een plan om kritieke infrastructuur te beschermen tegen drones en cyberaanvallen.
Macron verwees naar een met explosieven geladen drone die deze zomer op de luchthaven van Leipzig werd gevonden. “Wij laten ons niet intimideren”, zei hij. Het resultaat wordt volgens hem het omgekeerde.
Uit Bratislava klinkt een ander geluid
De Slowaakse premier Robert Fico, die goede banden met Moskou onderhoudt en militaire steun aan Oekraïne weigert, sprak in een videoboodschap over een dodelijk gevaar waar Europa volgens hem voor staat.
Volgens Fico gooit het Westen olie op het vuur en proberen haviken binnen de NAVO deze oorlog om te vormen tot een rechtstreeks conflict tussen Rusland en het bondgenootschap.
Honderden drones boven Moskou
Op de laatste dag van de Russische parlementsverkiezingen kwamen bij Oekraïense droneaanvallen op Moskou en omgeving twee mensen om, een vrouw van 44 en een bejaarde man, meldden de autoriteiten.
De gouverneur van de regio sprak over 249 neergehaalde drones en schade in verschillende woonwijken. In één plaats moesten 400 mensen weg na een brand in een geraakt appartementsgebouw.
Raffinaderij geraakt in de hoofdstad
Burgemeester Sergej Sobjanin meldde op Telegram dat de luchtverdediging minstens 186 projectielen neerhaalde. Een installatie op het terrein van de olieraffinaderij van Moskou raakte beschadigd, schreef hij, zonder melding van slachtoffers.
Oekraïne voert de aanvallen op Russisch grondgebied de jongste maanden op, als antwoord op de bombardementen op eigen steden. Eerder werden ook in Toela en Rostov tientallen drones neergehaald.
Stembureaus dicht door dronealarm
In de badplaats Sotsji gingen de stembureaus tijdens de driedaagse parlementsverkiezingen korte tijd dicht na een dronewaarschuwing. Aanwezigen werden naar schuilplaatsen gebracht en het vliegverkeer in de regio lag tijdelijk stil.
Alle tien deelnemende partijen zijn Kremlingezind. Yabloko, dat tegen de oorlog was, werd in augustus uitgesloten. De Europese Commissie hekelde de geïnstitutionaliseerde repressie en de stembusgang in bezet gebied.
Burgerdoden in Oekraïne
Bij Fastiv, zo’n zestig kilometer ten zuidwesten van Kiev, kwamen bij een luchtaanval drie mensen om: een vrouw van 39, haar zoontje van twee en een meisje van drie.
Gouverneur Tymur Tkatsjenko sprak van een onherstelbare tragedie. In Soemy trof een Russische glijbom een appartementsgebouw: twee doden en zeven gewonden, van wie er drie in kritieke toestand verkeren.
Tweede inslag toen de hulpdiensten aankwamen
In de havenstad Odesa raakten zeker tien mensen gewond bij een zogenoemde double tap: een tweede raket sloeg in net toen hulpverleners ter plaatse kwamen. Een bestuursgebouw vatte vlam.
In de oblast Zjytomir werd een bedrijf op een industrieterrein in het district Korosten geraakt. Twee mensen kwamen om, twee anderen raakten gewond. De branden in opslagplaatsen zijn intussen geblust.
Drone raakt koeltoren bij kerncentrale
Het Internationaal Atoomenergieagentschap meldde dat een drone een koeltoren van de kerncentrale in de Russische regio Koersk raakte. De reactor was op dat moment gewoon in werking, aldus de nucleaire waakhond.
Er brak geen brand uit en de reactor bleef daarna normaal functioneren. Het incident laat wel zien hoe dicht de aanvallen inmiddels in de buurt van nucleaire installaties komen.
Washington keurt miljardendeal goed
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gaf groen licht voor een mogelijke verkoop van militair materieel aan Oekraïne ter waarde van bijna 2,7 miljard dollar, ruim 2,3 miljard euro.
Het gaat om upgrades van het luchtverdedigingssysteem plus uitrusting en diensten. Kiev zou betalen met Europese bijdragen en Amerikaanse fondsen uit de regering-Biden. Het Congres moet zich er nog over buigen.
Sanctiewet met de naam van Graham
President Donald Trump ondertekende een sanctiewet nadat het Huis van Afgevaardigden had ingestemd. Het pakket viseert de Russische energie- en defensiesector, de schaduwvloot van tankers en grote afnemers van Russische olie.
De wet draagt de naam van senator Lindsey Graham, die in juli overleed. Zelensky bedankte Trump en het Congres en pleitte voor een volledige en zo snel mogelijke uitvoering.
In Brussel stokt de verlenging van sancties
De EU-lidstaten raken het niet eens over de verlenging van de sancties tegen duizenden Russische personen en organisaties. Dat moet elke zes maanden opnieuw gebeuren, en unanimiteit is daarbij vereist.
Frankrijk wil eerst zakenman Alisjer Oesmanov geschrapt zien, Luxemburg vraagt hetzelfde voor Mikhail Fridman. Scandinavische en Baltische landen weigeren categoriek: dat zou volgens hen een gevaarlijk precedent scheppen.
Rode Kruis al twee jaar buitenspel
Het Internationaal Comité van het Rode Kruis kreeg al twee jaar geen toegang tot Oekraïense krijgsgevangenen in Rusland. Voorzitter Mirjana Spoljaric kaartte de kwestie vorige maand aan bij een bezoek aan Rusland.
Een rapport van de VN documenteerde tot eind juli 1.004 gevallen van seksueel geweld, waarvan 89 procent werd toegeschreven aan Russische autoriteiten en 11 procent aan Oekraïense. Beide landen moeten onderzoeken.
Wat de komende weken bepalend maakt
Tusk verwacht de komende weken nog hardere Russische bombardementen op Oekraïne. Tegelijk klinkt uit Kopenhagen de boodschap dat de structuur, de soldaten en de wapensystemen van de NAVO gereed staan.
“Zij hebben vandaag veel meer te verliezen dan te winnen”, zei Cavo Dragone over Rusland. “Dat is afschrikking.” Ondertussen stijgen Poolse jets op zodra er opnieuw dreiging wordt gemeld.
Bron: hln.be
