Slechte spaarrente gehad in 2023? Dan heb je mogelijk nog wat te goed van de Belastingdienst. Het kabinet verwacht bovendien een meevaller van 3,1 miljard euro bij het box 3-herstel, en schuift dat geld door naar nieuwe plannen.
Wie geld terug wil, moet wel weten voor welke jaren je nog mag indienen en tot wanneer. Ook belangrijk: het loont alleen als je echte rente lager was dan het fictieve voordeel op je aanslag. Hieronder lees je helder wat telt.
Kabinet ziet meevaller box 3
Volgens een Kamerbrief van 3 november van minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg valt het prijskaartje van het herstel in box 3 in 2026 tot en met 2029 samen ongeveer 3,1 miljard euro lager uit dan eerder gedacht. Per jaar gaat het om 550, 700, 834 en 1.046 miljoen euro.
Die bijstelling is gebaseerd op actuele realisaties van de tegenbewijsregeling: de opgaaf werkelijk rendement die burgers mogen indienen. De Raad van State waarschuwde al dat de kosten lager konden uitvallen. Hoeveel formulieren binnen zijn en om welke bedragen het gaat, is niet bekend.
Waarom de raming lager uitvalt
De lagere raming lijkt vooral te komen doordat minder mensen, of voor lagere bedragen, gebruikmaken van de tegenbewijsregeling dan voorzien. Het kabinet heeft de cijfers opnieuw doorgerekend en komt daardoor uit op een aanzienlijk lager totaalbedrag.
Politieke partijen houden daar wel een kritische vinger bij. SGP en JA21 vroegen het kabinet op welke concrete cijfers de meevaller precies rust. Tot die tijd blijft het gissen hoeveel claims er liggen en hoe groot die daadwerkelijk zijn.
Wie nog geld kan terugkrijgen
De Belastingdienst houdt de verwachtingen laag: voor veel spaarders levert het niets op. Maar wie in 2023 heel weinig rente kreeg, heeft wel degelijk kans op teruggave. Zeker als het fictieve voordeel op de aanslag hoger uitviel dan je echte rente.
Belangrijk is dat het heffingsvrije vermogen bij werkelijk rendement niet meetelt. Je geeft dus je werkelijke rente op en betaalt daarover belasting. Dat pakt alleen gunstig uit als dat bedrag lager is dan het voordeel uit sparen en beleggen op je aanslag.
Jaren 2017-2020: alleen met bezwaar
Over 2017 tot en met 2020 kun je alleen meedoen als je destijds op tijd bezwaar maakte tegen je box 3-inkomen, of tijdig een verzoek om ambtshalve vermindering indiende. Dan ontving je vorig jaar een brief over het doorgeven van werkelijk rendement.
Maakte je geen of te laat bezwaar, dan is de deur dicht. De Hoge Raad besliste op 25 juni 2026 in de zaak Massaal bezwaar plus dat er geen herstel volgt voor laatkomers. De Belastingdienst nam dat oordeel op 17 juli 2026 collectief over.
Jaren 2021-2024: iedereen kan opgaaf doen
Voor 2021 tot en met 2024 mag iedereen met box 3-vermogen een Opgaaf werkelijk rendement indienen. Ook zonder brief en zonder ooit bezwaar te hebben gemaakt. Het online formulier staat per jaar klaar in Mijn Belastingdienst en is redelijk rechttoe rechtaan.
Let op: over 2021 en 2022 rekent de Belastingdienst al met twee methodes en kiest automatisch de gunstigste. In de methode met de werkelijke vermogensmix telde spaargeld in 2021 voor 0,01 procent en in 2022 zelfs voor 0,00 procent mee: vrijwel niets dus.
Jaar 2025: via de aangifte
Voor het belastingjaar 2025 komt er geen apart formulier. Je geeft je werkelijk rendement dan direct door in je aangifte inkomstenbelasting. De tegenbewijsregeling blijft bestaan tot uiterlijk 2029, wanneer de vermogenswinstbelasting het huidige stelsel moet vervangen.
Die keuze betekent dat het huidige, hybride systeem nog even aanblijft: forfaitaire berekening standaard, met een escape via werkelijk rendement. Dat is administratief wat zwaarder, maar geeft spaarders met lage rente een kans op herstel.
Deadlines en vijfjaarstermijn
Heb je een brief gekregen? Daarin staat een datum waarop je opgaaf binnen moet zijn. Te laat? Dan volgt een definitieve aanslag op basis van fictief rendement. Tegen die aanslag kun je binnen zes weken bezwaar maken en alsnog je opgaaf indienen.
Is ook die termijn voorbij, dan kun je nog tot vijf jaar na het betreffende jaar indienen: voor 2021 tot en met 31 december 2026, 2022 tot en met 31 december 2027, 2023 tot en met 31 december 2028, en 2024 tot en met 31 december 2029.
Strikt op tijd indienen
Die vijfjaarstermijn is hard, zo blijkt uit een recente uitspraak waarin een te laat verzoek simpelweg werd afgewezen. Wacht dus niet tot de laatste weken van december, maar regel het eerder. Dat voorkomt stress én teleurstelling.
Overigens mag je ook na een definitieve aanslag nog indienen binnen die vijfjaarstermijn. De Belastingdienst past dan achteraf een vermindering toe als je werkelijke rendement lager is. Er geldt geen drempelbedrag: ook kleine teruggaven worden uitbetaald.
Reken op wachttijd en afhandeling
Geduld is een schone zaak: er kunnen tot zo’n tien miljoen formulieren binnenkomen. De verwerking loopt door tot in 2030. Sinds juni 2026 zijn de eerste beslissingen verstuurd, maar het tempo ligt noodgedwongen lager dan veel mensen hopen.
Heb je al een definitieve aanslag en pakt je werkelijk rendement gunstiger uit? Dan volgt een afzonderlijke verminderingsbeschikking. Je hoeft dus niet bang te zijn dat een klein bedrag tussen wal en schip valt: elk gunstig verschil wordt verrekend.
Wanneer loont werkelijk rendement
Voor spaarders loont indienen alleen als je in het jaar minder rente ontving dan het voordeel uit sparen en beleggen op je aanslag. Dat vind je terug onder Inkomstenbelasting box 3. Met een fiscale partner tel je beider voordeel bij elkaar op.
De Belastingdienst rekent voor spaargeld met forfaits: 0,92 procent in 2023, 1,44 procent in 2024 en 1,37 procent in 2025. Het heffingsvrije vermogen bedroeg in 2023 en 2024 57.000 euro per persoon. De tarieven waren 32 procent in 2023 en 36 procent in 2024.
Rekenvoorbeelden 2023 en 2024
Voorbeeld 2023: je bent alleenstaand en had op 1 januari 200.000 euro spaargeld, zonder beleggingen of schulden. Het fictieve rendement bedroeg dan 1.840 euro. Na heffingsvrij vermogen bleef 1.315,60 euro voordeel over; daarover betaalde je 421 euro belasting.
Kreeg je in 2023 maar 900 euro rente, dan betaal je met werkelijk rendement 288 euro belasting: een voordeel van 133 euro. Ontving je circa 1.316 euro rente (ongeveer 0,66 procent), dan levert de opgaaf niets op. Bij 80.000 euro lag die grens rond 212 euro.
Zo check je je eigen situatie
Pak je definitieve aanslagen 2023 en 2024 erbij en leg het voordeel uit sparen en beleggen naast de rente in de jaaroverzichten van je bank. Is je rente lager? Dan loont het vrijwel zeker om per jaar een apart formulier in te vullen.
Fiscale partners mogen los van elkaar indienen. Heb je in 2022 of 2023 al een formulier ingestuurd en miste de Belastingdienst dat bij het opleggen? Bij een groep aanslagen vanaf 16 oktober ging dit door een fout mis, dus controleer je aanslag extra goed.
Wat het kabinet doet met de meevaller
De 3,1 miljard euro is een lagere raming, geen potje geld op de rekening. Er is geen wetswijziging nodig; de meevaller telt mee in de dekking van het aangepaste plan voor box 3 en aanpalende maatregelen.
Concreet: de voorgenomen verlaging van het heffingsvrij vermogen gaat van tafel en het lage tarief in box 2 gaat omlaag. Het huidige stelsel met tegenbewijs blijft bestaan tot de vermogenswinstbelasting er is, uiterlijk in 2029. De stemming staat op 12 november gepland.
Handig om te onthouden
Voor 2023 kun je tot en met 31 december 2028 indienen. Voor 2024 heb je tot en met 31 december 2029. Zet die data in je agenda, bewaar je bankoverzichten en hou je aanslagen bij de hand. Dat voorkomt zoekwerk als het erop aankomt.
Twijfel je of je het redt? Dien dan liever vroeg in. Je loopt geen risico op een nadeel: de Belastingdienst kiest altijd de voor jou gunstigste berekening. Een formulier dat niets oplevert, kost je dus ook niets.
Tot slot
Samengevat: spaarders met een magere rente in 2023 en 2024 doen er goed aan hun aanslagen naast de bankoverzichten te leggen. Is je echte rente lager dan het fictieve voordeel, dan kan een opgaaf werkelijk rendement geld terug opleveren.
De politieke meevaller wordt intussen ingezet om andere plannen te betalen, terwijl het huidige systeem nog een paar jaar blijft. Heb jij hier ervaringen mee of tips voor andere lezers? Laat van je horen op onze sociale media!
Bron: dagelijksestandaard.nl
