Vanaf 2028 gooit het nieuwe kabinet de belasting op vermogen op de schop. Spaargeld, beleggingen en crypto worden voortaan belast op het werkelijke rendement, niet langer op een fictief percentage. Eerlijker, zeggen voorstanders, maar ook complexer én administratief zwaarder.
Wat verandert er
De Belastingdienst stapt af van het oude box 3-stelsel waarin iedereen hetzelfde fictieve rendement betaalde. Voortaan is het uitgangspunt: wat je daadwerkelijk verdient met je vermogen, betaal je. Daarmee komt een einde aan structureel ongunstige heffingen voor spaarders.
Er komt een tweedeling. Op spaargeld, beursaandelen en cryptomunten betaal je jaarlijks belasting over het behaalde rendement, inclusief waardestijgingen. Voor een tweede woning en aandelen in start-ups volgt heffing pas bij verkoop, wanneer de winst werkelijk wordt gerealiseerd.
Waarom dit nu gebeurt
Sinds 2001 gold een uniforme, geschatte opbrengst in box 3, los van wat mensen echt verdienden op hun vermogen. Spaarders met lage rentes betaalden daardoor vaak relatief veel. In 2021 zette de Hoge Raad daar een dikke streep doorheen.
Daarna volgde een taaie politieke zoektocht naar een eerlijker en uitvoerbaar alternatief. Tussenoplossingen zorgden tijdelijk voor minder pijn, maar losten het principiële probleem niet op: belasting heffen over iets wat je niet of nauwelijks hebt verdiend.
Zo werkt het straks
Bij spaargeld, beursaandelen en crypto kijk je jaarlijks naar het werkelijke rendement. Dat omvat rente, dividenden en vooral waardeschommelingen. Gaat je portefeuille in waarde omhoog, dan betaal je daarover belasting, ook als je niets hebt verkocht.
Daalt de waarde, dan kan dat verlies je heffing drukken of zelfs naar nul brengen, afhankelijk van je totale situatie. Het systeem beweegt dus mee met de werkelijkheid, maar vraagt wel dat je elke wijziging keurig vastlegt en bewaart.
Belasting bij verkoop
Voor een tweede woning en aandelen in startende bedrijven rekent de fiscus pas af als je verkoopt. Dat sluit aan bij hoe ondernemers vaak winst bepalen: je betaalt op het moment dat ‘cash’ binnenkomt en de winst daadwerkelijk vaststaat.
Het voorkomt ook dat woningeigenaren of founders jaarlijks geld moeten vrijmaken voor belasting over papieren waardestijgingen. Tegelijk ontstaat ongelijkheid: sommige vermogens betalen jaarlijks, andere pas later. Politiek is dit een compromis tussen eenvoud en rechtvaardigheid.
Meer administratie
De keerzijde: meer papierwerk. Zeker wie crypto bezit of meerdere brokers gebruikt, moet per jaar precies bijhouden wat erin en eruit gaat, welke koersen wanneer golden en hoe dat optelt tot rendement. Fouten of hiaten kunnen duur uitpakken.
Banken leveren straks wel een deel van de gegevens automatisch aan, maar lang niet alles. Voor vastgoed bijvoorbeeld blijven eigen taxaties, aankoop- en verkoopbewijzen en kostenposten relevant. Goed administreren wordt een sport, en waarschijnlijk ook een beetje noodzaak.
De overgang tot 2028
Tot 2028 blijft er een overgangsperiode. In die jaren mogen belastingplichtigen kiezen tussen belasting op werkelijk rendement of het oude forfaitaire rendement. Die keuze kan per persoon en situatie schelen, maar vraagt wikken, wegen en eventuele advieskosten.
Vanaf 2028 verdwijnt die keuzemogelijkheid en geldt het nieuwe systeem voor iedereen. Wie nu al vooruitdenkt, kan de jaren ervoor benutten om administratie op orde te brengen en bijvoorbeeld verliesverrekening of herstructurering slim te plannen.
Ambitie na 2028
Het kabinet spreekt hardop de ambitie uit om uiteindelijk vooral bij verkoop te belasten, dus wanneer winst echt wordt gerealiseerd. Zo’n systeem voelt voor velen natuurlijker en voorkomt liquiditeitsproblemen door belasting over tijdelijke, papieren koerswinsten.
Maar de Belastingdienst kan dat niet van vandaag op morgen bouwen. IT-systemen, gegevensuitwisseling en wetgeving vergen tijd. Volgens het kabinet is 2029 het eerste realistische moment om verder richting zo’n eenvoudiger, verkoopmoment-gedreven box 3 te bewegen.
Geld dat de staat misloopt
Al dat uitstel en die tussenregimes kosten geld. De schatkist loopt naar schatting jaarlijks rond 2,4 miljard euro mis. Dat gat verklaart waarom een meerderheid van de Tweede Kamer instemde met dit compromis, ondanks kritiek op de rompslomp.
Sceptici vrezen dat complexiteit en hogere advieskosten vooral kleinere beleggers raken. Voorstanders benadrukken dat de rekening eindelijk beter terechtkomt: wie veel verdient aan vermogen, betaalt meer; wie weinig of niets verdient, minder of niets.
Compensatie voor het verleden
Ondertussen werkt de Belastingdienst aan compensatie voor ongeveer twee miljoen mensen die in het verleden te veel box 3-belasting betaalden. Dat proces is omvangrijk, juridisch complex en kost tijd, maar moet het vertrouwen in de overheid helpen herstellen.
Wie recht heeft op teruggaaf ontvangt daarover bericht, al loopt de afhandeling gefaseerd. Houd dus je persoonlijke berichtenbox en bankrekening in de gaten. Belangrijk: die compensatie staat los van de nieuwe regels die pas vanaf 2028 volledig gelden.
Wat betekent dit voor jou
Heb je spaargeld, beleg je in aandelen of zit je in crypto, dan loont het om nu grip te krijgen op je data. Centraliseer transacties, bewaar afschriften, noteer koersen en denk na over je risicoprofiel en buffer voor jaarlijkse belasting.
Koop je een tweede woning of houd je start-upaandelen aan, bedenk dan dat de belasting pas bij verkoop volgt. Dat biedt ademruimte, maar kan ook verrassen als je later ineens fors moet afrekenen. Reserveer vooruit, zeker bij sterke waardestijgingen.
Reacties en debat
Organisaties van beleggers en fiscalisten willen duidelijke richtlijnen en goede digitale hulpmiddelen, anders lopen fouten en kosten snel op. Consumentenorganisaties juichen toe dat spaarders niet langer structureel te veel betalen. Intussen blijft de uitvoerbaarheid grote vraag voor de komende jaren.
Hoe kijk jij hiernaar: eerlijker én werkbaarder, of juist een wirwar die vooral kleine spaarders raakt? Deel je ervaringen en verwachtingen met ons op social media. We lezen graag mee en nemen reacties mee in vervolgartikelen.
Bron: metronieuws.nl
