Mark Rutte is vertrokken uit het Torentje en staat inmiddels aan het roer van de NAVO. Die nieuwe positie zorgt voor stevige kritiek in eigen land. Jurist en opiniemaker Raisa Blommestijn waarschuwt in scherpe bewoordingen op X (voorheen Twitter) dat Rutte Europa richting een grootschaliger conflict zou duwen. Volgens haar is de retoriek van de NAVO-chef te agressief en wordt er te weinig ingezet op diplomatie en de-escalatie. Haar oproep: stop de oorlogstaal, kies voor vrede.
Wie is blommestijn
Raisa Blommestijn is een Nederlandse jurist en commentator die zich de afgelopen jaren nadrukkelijk mengde in het publieke debat. Ze is actief op sociale media, verschijnt regelmatig in talkshows en staat bekend om haar kritische houding tegenover het Nederlandse regeringsbeleid, de Europese Unie en internationale instellingen. In haar recente posts richt ze haar pijlen vooral op Rutte, die volgens haar als NAVO-topman een gevaarlijke koers vaart.
Kern van haar kritiek
Blommestijn betoogt dat Rutte dertien jaar lang als premier de Nederlandse belangen zou hebben verkwanseld en nu, bevrijd van de druk van nationale verkiezingen, op Europees niveau dezelfde weg inslaat. Ze verwijst naar zijn waarschuwingen dat Europa zich moet voorbereiden op een gevaarlijkere wereld en dat landen hun defensie snel op orde moeten krijgen. In haar woorden leidt dat tot onnodige escalatie en vergroot het de kans dat Europeanen uiteindelijk in een oorlog worden meegesleurd die “niet de onze” is. In een veelgedeelde post stelt ze dat welvaart en zelfs mensenlevens op het spel worden gezet voor een conflict in Oekraïne dat volgens haar niet in Europees belang is. Haar conclusie: “extreem gevaarlijk; zet in op vrede.”
Context rond rutte en navo
Rutte werd in 2024 de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO. Sindsdien benadrukt hij, in lijn met veel NAVO-lidstaten, dat Europa meer moet investeren in defensie en paraatheid. Die boodschap komt voort uit de Russische aanval op Oekraïne en de bredere verslechtering van de veiligheidsomgeving. Vanuit het NAVO-perspectief is de gedachte: hoe sterker de afschrikking, hoe kleiner de kans op een directe oorlog met Rusland. Rutte en andere NAVO-leiders stellen doorgaans dat het gaat om preventie en verdediging, niet om het zoeken van escalatie. Critici, onder wie Blommestijn, vrezen juist dat de grens tussen afschrikking en provocatie dun is en dat de praktijk sluipenderwijs tot het tegendeel kan leiden.
Discussie over steun aan oekraïne
De Europese steun aan Oekraïne – militair, financieel en humanitair – is sinds 2022 aanzienlijk. Voorstanders zien die hulp als noodzakelijk om het internationaal recht te verdedigen en verdere Russische expansie te voorkomen. Tegenstanders waarschuwen voor escalatie, economische schade en het risico dat Europa dieper in het conflict wordt getrokken. Ook in de Verenigde Staten is het debat fel. Er zijn politieke krachten die minder militaire steun willen, of die vinden dat Europa een groter deel van de last moet dragen. In Europa zelf loopt de discussie uiteen van “langdurige steun zolang het nodig is” tot “versneld inzetten op onderhandelingen”, wat Blommestijn bepleit.
Rutte’s binnenlandse erfenis
De aanval op Rutte’s internationale koers is voor Blommestijn en andere critici nauw verweven met de binnenlandse erfenis van zijn kabinetten. Zij wijzen op het toeslagenschandaal, de problemen op de woningmarkt, het slepende stikstofdossier en de toegenomen Europese bemoeienis met nationale beleidsterreinen. De redenering: als Rutte in eigen land dossiers liet ontsporen, waarom zou zijn internationale strategie nu wel tot veiligheid en stabiliteit leiden? Voorstanders repliceren dat Rutte juist bestuurlijke ervaring meebrengt die in een complexe internationale omgeving van pas komt, en dat de NAVO onder zijn leiding coherent en eensgezind moet blijven.
Reacties en tegenstemmen
Militaire en veiligheidsanalisten benadrukken dat paraatheid en diplomatie geen tegenpolen hoeven te zijn. NAVO-lidstaten onderhouden diplomatieke kanalen, terwijl zij tegelijk investeren in munitievoorraden, logistiek en luchtverdediging. De NAVO is formeel een defensieve alliantie en zegt geen troepen naar Oekraïne te sturen. Dat sluit niet uit dat landen individueel opleidingsmissies draaien of materieel leveren. Voor Nederland geldt dat er een professioneel leger is; er is geen algemene dienstplicht actief, al wordt in sommige Europese landen wel gesproken over nieuwe vormen van maatschappelijke of militaire weerbaarheid. Het politieke gesprek gaat dus niet alleen over wapens, maar ook over civiele bescherming, cyberveiligheid en energiezekerheid.
Wat staat er op het spel
De kernvraag die Blommestijn stelt – “in hoeverre is dit onze oorlog?” – blijft de komende tijd een scheidslijn in het debat. Enerzijds is er het argument van solidariteit met een land dat is binnengevallen en het behoud van de Europese veiligheidsorde. Anderzijds leeft de zorg dat voortdurende militaire steun het conflict verlengt of verdiept en dat Europa onvoldoende inzet op bemiddeling. Diplomatieke inspanningen bestaan, met rol voor onder meer Turkije en de Verenigde Naties, maar de invulling daarvan is afhankelijk van de bereidheid van Kiev en Moskou om tot een wapenstilstand of onderhandelingen te komen. Intussen groeit de druk om de risico’s van miscalculatie of incidenten – bijvoorbeeld door raketafweer, cyberaanvallen of vergissingen aan de grenzen – te minimaliseren.
Vooruitblik
De komende maanden staan in het teken van defensiebegrotingen, munitieproductie en de vraag hoe ver Europese landen willen en kunnen gaan in de steun aan Oekraïne. Rutte zal als NAVO-secretaris-generaal blijven hameren op paraatheid en bondgenootschappelijke eenheid. Critici zoals Blommestijn zullen daar tegenover blijven stellen dat de diplomatieke route onvoldoende serieus wordt genomen en dat de gevolgen voor Europese welvaart en veiligheid onderschat worden. Voor lezers is het zaak de argumenten aan beide kanten te wegen: verhoogde afschrikking als middel om oorlog te voorkomen, tegenover de vrees dat diezelfde afschrikking de drempel naar escalatie verlaagt.
Wat vaststaat: dit debat verdwijnt niet. Terwijl het geopolitieke speelveld verschuift, zullen keuzes over defensie, diplomatie en economische weerbaarheid steeds nadrukkelijker ons dagelijks leven raken. Volg de ontwikkelingen, toets claims aan feiten en blijf met elkaar in gesprek. Wat vindt u: is meer paraatheid nodig of juist meer diplomatie? Laat het ons weten op onze sociale media.
Bron: dagelijksestandaard.nl
