Huishoudens met zonnepanelen krijgen de komende jaren een ander speelveld. Het kabinet wil dat we meer van onze eigen zonnestroom zelf gebruiken, nu vaststaat dat de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt. Een nieuwe informatiecoalitie moet iedereen daarbij helpen.
Wat verandert er precies
De salderingsregeling maakte het eenvoudig: wat je overdag opwekt en teruglevert, mag je wegstrepen tegen wat je ’s avonds afneemt. Vanaf 2027 verdwijnt dat systeem. Terugleveren blijft mogelijk, maar de financiële rekensom ziet er dan merkbaar anders uit.
Wie veel stroom opwekt op zonnige uren en vooral in de avonduren verbruikt, zal na 2027 minder voordeel halen uit teruglevering. Dat maakt het aantrekkelijker om de was, vaat of het laden van de auto te plannen wanneer de zon schijnt. Eigenverbruik wordt koning.
Waarom eigenverbruik loont
Stroom die je zelf opwekt en direct gebruikt, hoef je niet van het net te halen. Dat scheelt de volledige consumentenprijs per kilowattuur, inclusief belastingen en opslagen. Terugleveren levert doorgaans minder op dan wat afnemen kost, zeker zonder salderen.
Daar bovenop geeft eigenverbruik het elektriciteitsnet lucht. Overdag piekt de zonneproductie en raken sommige kabels overbelast. Als meer huishoudens hun apparaten juist dan laten draaien, helpt dat de piek af te vlakken. Goed voor je rekening én voor het net.
De informatiecoalitie in de maak
Demissionair minister voor Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans heeft de Tweede Kamer laten weten te werken aan een brede informatiecoalitie. Denk aan samenwerking tussen overheid, netbeheerders, energiebedrijven, installateurs en consumentenorganisaties, met één doel: duidelijkheid voor huishoudens.
Die coalitie moet praktische informatie bundelen, misverstanden wegnemen en consumenten tijdig voorbereiden op de nieuwe realiteit. Verwacht geen éénmalige flyer, maar doorlopende voorlichting met tips, voorbeelden en antwoorden op vragen die nu al bij veel mensen leven.
Wat je nu al kunt doen
Je hoeft niet tot 2027 te wachten. Zet apparaten met uitgestelde start overdag aan, laad een elektrische auto wanneer de zon schijnt, en laat een warmtepomp of boiler alvast wat extra warmte bufferen tijdens middaguren. Kleine gewoontes, groot verschil.
Ook nuttig: check de instellingen van je omvormer en slimme meter, en bekijk met een app hoeveel je daadwerkelijk zelf verbruikt. Zo zie je meteen welk gedrag effect heeft. Vaak zit de winst in het verschuiven van routines, niet in dure nieuwe spullen.
Slimme apparaten en tarieven
Steeds meer wasmachines, warmtepompen en laadpalen kunnen automatisch inspelen op zonuren of lage tarieven. Met een slimme stekker of huisautomatisering laat je apparaten starten zodra je opwek stijgt. Dat scheelt gedoe én vergroot je eigenverbruik.
Wie een dynamisch energiecontract heeft, profiteert dubbel als zonrijke uren vaak ook goedkoop zijn. Maar ook met vaste tarieven loont het verschuiven van verbruik. Begin eenvoudig, met de grote verbruikers in huis, en bouw stap voor stap verder uit.
Thuisbatterijen: wel of niet
Een thuisbatterij kan eigenverbruik verhogen door middagstroom door te schuiven naar de avond. Toch is het niet voor ieder huishouden meteen de beste investering. Batterijen kosten geld, vragen ruimte en de businesscase verschilt per situatie en tarief.
Zie de batterij als mogelijke vervolgstap, niet als eerste. Begin met het verschuiven van verbruik, optimaliseer je apparatuur en bekijk daarna of een batterij écht waarde toevoegt. Laat je goed adviseren en vergelijk langere garantie en veiligheidscertificaten.
Netcongestie en het grotere plaatje
Het elektriciteitsnet kraakt soms in zijn voegen, vooral bij pieken in teruglevering. Door meer opwek direct zelf te gebruiken, verlagen we die piekbelasting. Dat helpt netbeheerders om het systeem stabiel te houden terwijl zij hard blijven uitbreiden.
Natuurlijk lost eigenverbruik niet alles op: we hebben ook zwaardere kabels, meer transformatorstations en slimme sturing nodig. Maar elke kilowattuur die niet door het net hoeft, scheelt. Het kabinet ziet eigenverbruik daarom als een praktische schakel in de transitie.
Gevolgen voor huishoudens
Voor huidige bezitters van zonnepanelen verandert vooral de rekensom na 2027. De terugverdientijd kan iets opschuiven, maar wie handig plant en slim stuurt, haalt nog steeds veel waarde uit zijn panelen. Zeker in huizen met behoorlijke dagvraag.
Huishoudens die vooral ’s avonds verbruiken, zullen meer moeten optimaliseren om vergelijkbaar rendement te houden. Denk aan koken op inductie rond zonuren, een boiler die overdag draait, of het slim laden van een accu in de schuur of auto.
Reacties uit de sector
Installateurs en energiebedrijven vragen vooral om helderheid en voorspelbaarheid, zodat consumenten met vertrouwen keuzes kunnen maken. Consumentenorganisaties hameren op begrijpelijke informatie, eerlijke terugleververgoedingen en aandacht voor huishoudens met een kleiner budget.
De zonne-energiesector ziet kansen om diensten rondom eigenverbruik te bieden, van load shifting tot thuisbatterijen. Tegelijkertijd blijft betrouwbaarheid van het net voor iedereen essentieel. Hoe beter de voorlichting, hoe soepeler de overstap in de praktijk zal verlopen.
Hoe de overheid gaat informeren
De geplande informatiecoalitie moet informatie bijeenbrengen op één plek, met toegankelijke uitleg, checklists en praktische stappenplannen. Denk aan voorbeelden per type huishouden: appartement, rijtjeshuis, vrijstaand, met of zonder elektrische auto en warmtepomp.
Het idee is om ruim vóór 2027 intensief te communiceren, zodat niemand wordt verrast. Heldere taal, concrete tips en samenwerking met lokale partijen moeten ervoor zorgen dat de kennis niet op de plank blijft liggen, maar echt gebruikt wordt.
Internationale lessen
In andere Europese landen bestaat salderen vaak al niet of in beperktere vorm. Daar ligt de nadruk al langer op zelfverbruik, dynamische prijzen en slimme aansturing. Het laat zien dat het werkt, mits consumenten goed worden begeleid bij die omslag.
De belangrijkste les: maak het eenvoudig. Als mensen in één oogopslag zien wanneer het loont om apparaten te laten draaien, volgt gedrag vanzelf. Apps, heldere grafieken en automatisering helpen, zolang de basisinformatie duidelijk en betrouwbaar is.
Wat betekent dit voor nieuwe kopers
Twijfel je of zonnepanelen nog rendabel zijn? In veel gevallen wel, zeker met stijgende stroomprijzen en dalende hardwarekosten op de lange termijn. De sleutel is afstemming: leg voldoende panelen, maar niet per se tot het dak helemaal vol ligt.
Kijk naar je verbruikspatroon, oriëntatie en schaduw, en besteed aandacht aan goede installatie. Combineer waar mogelijk met isolatie en efficiënte apparaten. Zo bouw je een energiesysteem dat rendeert, ook zonder salderen, en klaar is voor de toekomst.
En nu: stap voor stap vooruit
Het einde van de salderingsregeling is geen einde van zonne-energie. Het is een nieuw hoofdstuk waarin eigenverbruik de hoofdrol krijgt en gedrag, slimheid en samenwerking het verschil maken. Met goede informatie wordt die stap een stuk makkelijker.
Heb jij al plannen om je verbruik te verschuiven of vragen over jouw situatie? Laat van je horen op onze sociale media: we zijn benieuwd naar je ervaringen en tips, en delen graag de beste ideeën uit de community.
Bron: newsliner.nl
