De regels voor schenk- en erfbelasting zijn per 2026 op de schop gegaan. Het klinkt ingewikkeld, maar met de juiste uitleg valt het mee. De kern: eerlijker waar het kan, strenger waar nodig, én meer tijd voor nabestaanden.
Wat is er veranderd in 2026
De overheid heeft het systeem opnieuw ingericht met drie sporen. Eén: gelijke behandeling van biologische kinderen. Twee: een stevigere aanpak van belastingontwijking. Drie: ruimere termijnen voor de erfbelastingaangifte. Samen moet dat zorgen voor duidelijkheid en rust.
Achter die keuzes zit een dubbele bedoeling. Vermogen mag niet via slimme bochten weglekken, maar families moeten ook niet gejaagd worden in een moeilijke periode. Dat zie je terug in de mix van strakkere regels en ruimere praktische speelruimte.
Gelijke behandeling van biologische kinderen
Vanaf 2026 weegt officiële erkenning minder zwaar in de fiscus. Staat via een DNA-test vast dat iemand biologisch kind is, dan gelden dezelfde vrijstellingen en tarieven als voor erkende kinderen. Dat haalt een veelbesproken scheefgroei uit het systeem.
Concreet: in 2026 hebben kinderen een vrijstelling van 26.230 euro. Dat geldt dus ook voor biologische kinderen zonder erkenning. Waar zij eerder vaak meer erfbelasting betaalden, sluit de wet nu beter aan op de werkelijkheid van moderne families.
Wat dit betekent voor samengestelde gezinnen
In samengestelde gezinnen levert de nieuwe lijn minder frictie en discussie op. De fiscale positie van biologische kinderen is duidelijker en gelijkwaardig. Dat voorkomt schrijnende situaties waarin broers en zussen, puur door erkenning, met verschillende netto-erfenissen achterbleven.
Ook bij complexe families, bijvoorbeeld als er nooit contact is geweest, schept de wijziging helderheid. De vrijstelling voor kinderen is leidend, ongeacht erkenning. Dat helpt notarissen en nabestaanden om vlotter tot een eerlijke verdeling en aangifte te komen.
Strengere aanpak van belastingontwijking
De Belastingdienst kijkt kritischer naar verschuivingen vlak voor overlijden. Denk aan het snel verplaatsen of verdelen van vermogen tussen partners, of aan schenkingen op het laatste moment. Als het doel vooral belasting besparen lijkt, kan dat nu nadelig uitpakken.
De inspecteur kijkt niet alleen naar de vorm, maar ook naar de strekking. Kunstmatige constructies kunnen alsnog als nalatenschap meetellen. Plannen is dus belangrijker geworden: wie te laat schuift, loopt eerder tegen bijtelling en extra erfbelasting aan.
Wat nu sneller meetelt als erfenis
Voorbeelden zijn forse schenkingen kort voor overlijden, of het splitsen van rekeningen om ieders aandeel te verkleinen. Waar dat zichtbaar vooral om belastingbesparing draait, rekent de fiscus strenger. Het gevolg: eerder en soms hoger afrekenen met de erfbelasting.
Dat betekent niet dat niets meer kan. Gewone financiële keuzes, goed gedocumenteerd en tijdig gemaakt, blijven verdedigbaar. Het gaat vooral om het ontwijken in de laatste bocht. Transparantie en advies vooraf helpen om onaangename verrassingen te voorkomen.
Meer tijd voor de aangifte erfbelasting
Goed nieuws in een lastige periode: de aangiftetermijn is verlengd van acht naar twintig maanden. Nabestaanden krijgen meer lucht om zaken uit te zoeken, documenten te verzamelen en rustiger keuzes te maken, zonder voortdurend op de klok te hoeven kijken.
Die extra maanden voorkomen kostbare fouten en geven ruimte om professioneel advies in te winnen. Ook complexe dossiers, zoals met buitenlands vermogen of onduidelijke eigendomsverhoudingen, worden daardoor behapbaarder. Een kleine ingreep met een groot, menselijk effect voor veel families.
Vrijstellingen erfbelasting in 2026
De vrijstellingen voor 2026 zijn stevig uiteenlopend: partner 828.035 euro; kind, pleeg- of stiefkind 26.230 euro; kind met een beperking 78.671 euro; kleinkind 26.230 euro; ouders samen 62.110 euro; overige erfgenamen 2.769 euro.
Deze bedragen gelden per persoon, tenzij anders aangegeven. Alles boven de vrijstelling wordt belast. Vooral het verschil tussen kinderen en overige erfgenamen springt in het oog, en beïnvloedt direct hoeveel geld er netto overblijft na de afrekening met de fiscus.
Rekenvoorbeeld: een woning erven als kind
Erf je als kind een woning van 400.000 euro, dan trek je eerst de vrijstelling van 26.230 euro af. Over de resterende 373.770 euro betaal je erfbelasting. Afhankelijk van tariefschijven kan dat flink oplopen, soms tot tienduizenden euro’s.
Veel erfgenamen schrikken daarvan als zij het pas laat horen. Met tijdig advies kun je vaak spreiden, financieren of slim plannen. De verlengde aangiftetermijn geeft precies de ruimte om scenario’s door te rekenen en onnodige kosten te voorkomen.
Schenken en huizen: marktwaarde of WOZ
Bij schenkingen rond een woning speelt nu vaak de WOZ-waarde. Er liggen plannen om vanaf 2027 vaker de marktwaarde te gebruiken. In regio’s met sterk stijgende huizenprijzen kan dat tot hogere schenk- of erfbelasting leiden dan mensen verwachten.
Vooral ouders die een huis willen doorschuiven naar kinderen doen er goed aan dit mee te nemen. Een waardering op recente verkoopprijzen kan fors hoger uitpakken. Vraag tijdig advies, zeker als de WOZ-waarde nog achterloopt op de markt.
Zo bereid je je slim voor
Begin met een overzicht van vermogen, schulden en eigendomsverhoudingen. Werk met duidelijke volmachten en leg besluiten schriftelijk vast. Spreek vroegtijdig met een notaris of adviseur over wensen en valkuilen, zodat keuzes passen binnen de nieuwe regels én de familieverhoudingen.
Plan op tijd in plaats van op het laatst. Eenvoudige stappen, zoals een helder testament of een schenkingsplan, schelen later gedoe. Bedenk: de fiscus kijkt naar bedoeling én timing. Wie transparant is, voorkomt discussie en houdt grip op de uitkomsten.
Als je situatie complex is
Zijn er ondernemingen, buitenlands vermogen, eerdere schenkingen of kinderen uit meerdere relaties? Dan loont grondig voorwerk nog meer. Verzamel bewijsstukken, notariële akten en waarderingen. Hoe beter het dossier, hoe kleiner de kans op correcties, vertragingen of vervelende navorderingen.
Bespreek bovendien wie wat regelt na een overlijden. Benoem een contactpersoon, maak een tijdlijn en spreek af hoe informatie wordt gedeeld. Dat voorkomt misverstanden in een emotionele periode en versnelt de aangifte, zeker nu de termijn ruimer is geworden.
De kern in één zin
Belasting ontwijken is lastiger, maar de regels voelen tegelijk eerlijker en menselijker aan: biologische kinderen gelijk, schimmige laatste-minuutconstructies strenger, en veel meer tijd voor de papieren rompslomp. Wie zich voorbereidt, houdt overzicht, rust en financieel meer grip.
Heb je vragen of wil je een ervaring delen? Laat het ons weten via onze sociale kanalen. We zijn benieuwd hoe jij deze wijzigingen ervaart in je familie. Praat mee: jouw tips en verhalen helpen anderen weer een stap verder.
Bron: infovandaag.nl
