Het weer laat zich deze week van zijn meest verraderlijke kant zien. Waar de winter de afgelopen dagen nog relatief rustig verliep, kan dat beeld in korte tijd volledig omslaan. Volgens waarschuwingen van het KNMI staat Nederland aan de vooravond van een periode met gevaarlijke gladheid. Vooral het noorden en noordoosten krijgen te maken met omstandigheden die het verkeer en het dagelijks leven flink kunnen ontregelen.
De combinatie van neerslag en lage temperaturen zorgt voor een situatie die vaak wordt onderschat, maar die grote gevolgen kan hebben. IJzel ontstaat snel en onverwacht en maakt wegen, fietspaden en stoepen in korte tijd spiegelglad. Dat maakt deze weerssituatie niet alleen hinderlijk, maar ook potentieel gevaarlijk voor iedereen die de deur uit moet.
Verraderlijke start van de dag door kou en wind
De dinsdag begint op veel plaatsen nog zonder neerslag, maar de kou is duidelijk voelbaar. Door een stevige oostenwind ligt de gevoelstemperatuur in delen van het land fors lager dan de thermometer aangeeft. Met name in de noordelijke provincies voelt het aan alsof het streng vriest, terwijl de werkelijke temperatuur iets minder extreem is.
Volgens meteorologen van Weeronline zorgt deze combinatie van wind en kou ervoor dat oppervlakken sterk afkoelen. Wegen, bruggen en viaducten verliezen warmte en worden voorbereid op wat later op de dag volgt. Dat maakt de basis voor ijzel al vroeg aanwezig, nog voordat de eerste druppels vallen.
In het zuiden van het land blijft het in de ochtend relatief rustig. Daar liggen de temperaturen iets hoger en is de kans op bevriezing kleiner. Toch is ook daar voorzichtigheid geboden, zeker in de vroege uren en op beschutte plekken waar kou langer blijft hangen.
Regen op een bevroren ondergrond als grootste boosdoener
Vanaf het zuiden trekt in de loop van de dag regen het land binnen. In eerste instantie lijkt dat onschuldig, maar schijn bedriegt. Terwijl het in het zuiden langzaam zachter wordt, blijven de temperaturen in het noorden onder het vriespunt hangen. Dat verschil is cruciaal voor de weersontwikkeling.
Wanneer regen valt op een bevroren ondergrond, bevriest het water vrijwel direct. Er ontstaat een dunne, vaak onzichtbare ijslaag die voor extreem gladde omstandigheden zorgt. Dit type gladheid is berucht, omdat het nauwelijks zichtbaar is en zich snel kan uitbreiden.
Vooral lichte motregen vormt een risico. Die verspreidt zich gelijkmatig over het wegdek en zorgt ervoor dat grote oppervlakken in korte tijd glad worden. Automobilisten, fietsers en voetgangers worden daardoor allemaal tegelijkertijd met hetzelfde gevaar geconfronteerd.
Code geel overdag, code oranje in de avond
Het KNMI heeft voor een groot deel van Nederland code geel afgegeven. Dat betekent dat er rekening moet worden gehouden met gevaarlijk weer, maar dat de impact regionaal kan verschillen. Voor Zeeland geldt deze waarschuwing niet, omdat daar de temperaturen hoger liggen en de kans op ijzel beperkt blijft.
In Friesland, Groningen en Drenthe wordt de situatie serieuzer ingeschat. Vanaf dinsdagavond om 22.00 uur gaat daar code oranje in. Deze waarschuwing blijft van kracht tot woensdagochtend 10.00 uur en wijst op een verhoogde kans op gevaarlijke situaties door het weer.
Code oranje wordt alleen afgegeven wanneer de impact groot kan zijn. In dit geval gaat het om grootschalige gladheid die het verkeer kan ontwrichten. Ook hulpdiensten kunnen hinder ondervinden bij het uitvoeren van hun werkzaamheden.
Gevolgen voor verkeer en openbaar vervoer
De grootste risico’s doen zich voor op de weg. Auto’s hebben minder grip, remwegen worden langer en stuurfouten liggen op de loer. Vooral bruggen en viaducten zijn extra kwetsbaar, omdat deze sneller afkoelen dan het omliggende wegdek.
Ook het openbaar vervoer kan last krijgen van de gladheid. Bussen hebben moeite met optrekken en afremmen en dienstregelingen kunnen onder druk komen te staan. Fietsers lopen een verhoogd risico op valpartijen, zeker op fietspaden die minder snel worden gestrooid.
Voor voetgangers is de situatie eveneens gevaarlijk. Stoepen en pleinen kunnen veranderen in glijbanen, vooral in de avond en nacht. Een ogenschijnlijk klein stukje ijs kan al voldoende zijn voor een pijnlijke val.
Onzekerheid maakt de situatie extra lastig
Meteorologen benadrukken dat ijzel moeilijk exact te voorspellen is. Kleine verschillen in temperatuur of neerslagintensiteit kunnen grote gevolgen hebben voor waar en hoe snel gladheid ontstaat. Dat maakt deze weersituatie extra verraderlijk.
Plaatselijk kan de impact veel groter zijn dan elders. Waar het ene gebied slechts natte wegen heeft, kan een paar kilometer verderop sprake zijn van spekgladde omstandigheden. Dat vraagt om extra alertheid, ook als het weer op het eerste gezicht meevalt.
Juist deze onzekerheid is een reden voor de waarschuwingen. Mensen worden opgeroepen om niet alleen naar de situatie voor de deur te kijken, maar ook rekening te houden met wat verderop kan gebeuren.
Overgang naar zachter weer op woensdag
In de nacht naar woensdag kan in het noordoosten nog winterse neerslag vallen bij temperaturen rond het vriespunt. De gladheid houdt daar dus mogelijk nog enkele uren aan. In de loop van de ochtend zet echter een duidelijke verandering in.
Vanuit het zuiden stroomt zachtere lucht het land binnen. In het noorden stijgt de temperatuur naar ongeveer twee graden, terwijl het zuiden lokaal zelfs dubbele cijfers kan halen. Daarmee verdwijnt de kans op ijzel geleidelijk.
Het weerbeeld wordt wisselend bewolkt en grotendeels droog. Dat zorgt voor betere omstandigheden op de weg, al kunnen natte plekken in de vroege ochtend nog tijdelijk glad zijn. Extra voorzichtigheid blijft daarom ook op woensdag verstandig.
Voorzichtigheid blijft het belangrijkste advies
De waarschuwingen van het KNMI zijn geen reden voor paniek, maar wel een duidelijke oproep tot alertheid. Door rijgedrag aan te passen, voldoende afstand te houden en onnodige verplaatsingen uit te stellen, kunnen veel problemen worden voorkomen.
Ook werkgevers en scholen doen er goed aan rekening te houden met de weersomstandigheden. Flexibiliteit in werktijden of thuiswerken kan bijdragen aan de veiligheid. Voor wie toch de weg op moet, geldt dat voorbereiding het verschil kan maken.
Het weer laat zien hoe snel omstandigheden kunnen omslaan. Door waakzaam te blijven en elkaar te informeren, kan de impact van deze gladheidsperiode beperkt blijven. Deel ervaringen, blijf alert en praat mee over hoe hiermee het beste wordt omgegaan op sociale media.
Dinsdagavond 22u tot woensdagochtend 10u code oranje voor noordelijke provincies vanwege gladheid door ijzel. Regengebied trekt van zuid naar noord, ook kans dat rest van het land overdag op veel plaatsen enkele uren glad wordt. Volg actuele waarschuwingen https://t.co/X26R5kMUKd pic.twitter.com/Atrx0pJmQO
— KNMI (@KNMI) February 2, 2026
