Het Kremlin zet de dreigtaal nog een stuk hoger. Wapenfabrieken op Europees grondgebied die materieel voor Oekraïne maken, zijn volgens Moskou legitieme militaire doelwitten. Daar bovenop kwam een brief waarin Rusland zwaait met zijn volledige wapenarsenaal.
NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte reageert opvallend koel op al dat verbaal geweld. Zijn boodschap komt neer op: niet panikeren, niet in de val trappen en vooral blijven doen wat Moskou het meest stoort.
Moskou verlegt de grens van het slagveld
Maria Zacharova, woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, zei woensdag tijdens een persconferentie dat wapenfabrieken in Europese landen die wapens voor Oekraïne produceren wat Rusland betreft potentiële militaire doelen zijn.
“Men moet er niet van uitgaan dat militaire fabrieken buiten Oekraïens grondgebied die wapens voor het regime in Kiev produceren, veilig zullen zijn”, klonk het. “Wie dat denkt, vergist zich.”
Volgens het Kremlin is Europa allang partij
Zacharova ging nog een stap verder. “Europese landen zijn rechtstreeks betrokken bij het conflict in Oekraïne. Ze leveren niet alleen hulp”, zei ze. “Door het openen van wapenfabrieken en het aangaan van joint ventures zijn ze volledig betrokken.”
Die betrokkenheid zou het einde van de oorlog niet dichterbij brengen, maar juist uitstellen. “Dit vertraagt de oplossing van het conflict alleen maar, in plaats van die dichterbij te brengen zoals sommige krachten in Europa denken”, aldus de woordvoerster.
De aanleiding ligt in Polen
De uitspraken kwamen er niet zomaar. Zacharova kreeg een vraag over de bereidheid die Polen lijkt te tonen om een fabriek te huisvesten waar Patriot-onderscheppingsraketten voor Oekraïne gebouwd zouden worden.
Daarmee krijgt de dreiging plots een heel concreet adres. Niet een vaag Europees ergens, maar een land dat pal aan de oostflank van het bondgenootschap ligt en dat zelf NAVO-lidstaat is.
Een brief met een scherpe ondertoon
Parallel daarmee liet de Russische ambassade in België van zich horen. In een bericht uit Moskou klinkt bezorgdheid door over wat Rusland de provocerende acties van de NAVO noemt rond de exclave Kaliningrad.
“We stellen een ongekende toename van de militaire activiteit van het bondgenootschap vast langs onze westelijke grenzen”, staat in de verklaring. Kaliningrad wordt daarbij uitdrukkelijk genoemd als gevoelig punt.
Waarom Kaliningrad zo gevoelig ligt
Kaliningrad is een stuk Russisch grondgebied dat ingeklemd ligt tussen Polen, Litouwen en de Oostzee. Een rechtstreekse landverbinding met de rest van Rusland is er niet, wat het gebied militair en logistiek kwetsbaar maakt.
Precies daar zit de gevoeligheid. Elke beweging van NAVO-troepen in die hoek wordt in Moskou gelezen als een poging om de exclave af te snijden, ook al is dat niet de bedoeling.
Het woord dat iedereen opmerkt
In de verklaring staat dat Rusland bereid is te reageren met zijn volledige arsenaal, mochten NAVO-landen proberen Kaliningrad van de rest van het land te isoleren. Die formulering laat weinig aan de verbeelding over.
Een volledig arsenaal sluit immers ook kernwapens niet uit. Het is de klassieke Russische manier om een boodschap te versturen zonder het woord kernwapen zelf in de mond te nemen.
Rutte houdt demonstratief het hoofd koel
Op een defensie- en ruimteconferentie van nieuwszender Euronews in Brussel nuanceerde Mark Rutte de Russische dreigementen. Volgens de NAVO-baas probeert president Vladimir Poetin vooral de aandacht weg te trekken van de situatie in Oekraïne.
“Poetin weet dat hij nooit van de NAVO kan winnen”, zei Rutte. “Dus de beste manier om hiermee om te gaan is door kalm te blijven.” Verdeeldheid zaaien is volgens hem het echte doel.
Geen troepen die zich verzamelen
De secretaris-generaal ziet voorlopig geen acute militaire dreiging voor de NAVO-landen zelf. Er is bijvoorbeeld geen Russische troepenopbouw waar te nemen aan de grens met Finland of in de buurt van de Baltische staten.
Dat onderscheid is belangrijk. Dreigende taal op een persconferentie in Moskou is iets anders dan colonnes materieel die zich richting een grens verplaatsen. Het eerste gebeurt nu, het tweede niet.
Hybride acties leveren Oekraïne juist meer op
Rutte formuleerde ook een duidelijke tegenzet. “Elke keer dat er iets hybride gebeurt in Europa zullen we reageren met meer steun voor Oekraïne, niet minder steun”, klonk het stellig in Brussel.
Daarmee draait hij de logica van de druk om. Wie Europa probeert te intimideren, krijgt volgens die redenering niet een aarzelend bondgenootschap terug, maar een bondgenootschap dat extra materieel richting Kiev stuurt.
Het front oogt gunstiger dan een half jaar geleden
Volgens Rutte wijst de harde taal er vooral op dat Rusland het lastig heeft in een oorlog die intussen al meer dan 4,5 jaar duurt. De situatie aan de frontlijn is voor Oekraïne nu beduidend gunstiger.
Vergeleken met zes maanden geleden is er volgens hem duidelijke vooruitgang. Dat betekent niet dat de oorlog bijna voorbij is, wel dat het Russische offensief niet oplevert wat Moskou ervan verwachtte.
De pijn zit in de steden
Toch is er één groot probleem, erkent de NAVO-chef. “Er is wel een probleem met de zware aanvallen van de Russen op Oekraïense steden, dat klopt”, zei hij over de huidige Russische tactiek.
“Ze richten zich dus op de stedelijke infrastructuur, en vooral de cruciale energie-infrastructuur”, aldus Rutte. Het is een strategie die burgers raakt en die in de winterperiode extra hard aankomt.
Luchtafweer is de zwakke plek
Daar hangt meteen het volgende knelpunt aan vast. Oekraïne kampt met een probleem op het vlak van luchtafweer, onder meer door een tekort aan Patriot-raketten om inkomende aanvallen te onderscheppen.
Kiev wil daarom van de Verenigde Staten een vergunning krijgen om die afweerraketten zelf te mogen produceren. Dat dossier loopt, maar het schiet niet zo snel op als Oekraïne zou willen.
Snelle oplossingen bestaan niet
“Daar wordt aan gewerkt, maar dat zal geen oplossing bieden op de korte termijn”, waarschuwt Rutte. “Want eens je de licenties hebt, heb je ook nog tijd nodig om de raketten te bouwen.”
Daarom richt hij zich tot de bondgenoten. Lidstaten die nog over luchtafweer beschikken, moeten Kiev steunen in de mate van het mogelijke. Tot die tijd blijft het gat in de Oekraïense verdediging bestaan.
Bron: s.hln.be
