Een slechte peiling kan een partij wakker schudden, maar deze voelt eerder als een emmer ijswater over de kop. De VVD staat bij Maurice de Hond nog op twaalf zetels, terwijl de partij er in de Tweede Kamer 22 heeft. Bijna de helft weg.
De cijfers die pijn doen
In de jongste zetelpeiling van Maurice de Hond komt de VVD uit op twaalf zetels. In de Tweede Kamer zijn dat er op dit moment nog 22. Bijna de helft van de aanhang verdampt dus.
Voor een partij die jarenlang gewend was aan de rol van machtsfactor is dat geen schrammetje, maar een flinke deuk in het koetswerk. De vraag op het Binnenhof: dipje of iets structureels?
Box 3 als brandhaard
De aanleiding ligt voor de hand. Het kabinet kwam deze week met een plan om de problematiek rond Box 3 op te lossen, het dossier over belasting op vermogen dat al jaren voor hoofdbrekens zorgt.
In dat voorstel staat dat er al vanaf duizend euro winst op beleggingen belasting betaald moet worden. Een laag startpunt, vinden critici, dat veel meer mensen raakt dan alleen de vermogende belegger.
De kleine spaarder voelt zich geraakt
Juist die grens van duizend euro zorgt voor onrust. Volgens critici komen kleine spaarders en ondernemers zo in beeld bij de fiscus, mensen die zichzelf nooit als belegger met een dikke portefeuille zagen.
Dat raakt aan het verhaal waarmee de VVD ooit groot werd: ruimte voor wie werkt, onderneemt en spaart. Als dat verhaal begint te schuren met de praktijk, merkt een partij dat razendsnel.
Tweede pijnpunt: de sociale zekerheid
Er speelt meer dan alleen Box 3. De VVD stemde ook in met het schrappen van de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Voor een deel van de achterban is dat een opvallende keuze.
De optelsom wordt de partij zwaar aangerekend: wel meebewegen met de uitgaven, en tegelijk akkoord gaan met een belastingplan dat volgens tegenstanders precies de verkeerde groep in de portemonnee treft.
Het verwijt: te weinig rechte rug
De kritiek is helder verwoord. De VVD zou te weinig opkomen voor kleine ondernemers en hardwerkende Nederlanders, precies de groep die in elke campagne voorbijkomt en zich nu in de steek gelaten voelt.
Volgens critici vervreemdt de partij zich daarmee van haar eigen kiezers. En die kiezers zijn tegenwoordig weinig geduldig: wie zich niet meer herkent, kijkt gewoon verder op het stembiljet. Keuze genoeg.
Erik de Zwart snapt er niets van
Ook buiten de Haagse bubbel klinkt verbazing. Radiomaker Erik de Zwart reageerde op de nieuwe regels voor beleggers met een korte en veelzeggende opmerking: ‘Snap niet dat VVD akkoord gaat’. Meer woorden had hij niet nodig.
Dat soort reacties doet vaak meer pijn dan een scherpe vraag van de oppositie. Het is namelijk exact het geluid uit de hoek waar de VVD traditioneel haar stemmen vandaan haalde.
JA21 is de grote winnaar
De weglopers verdwijnen niet in het niets. Uit de peiling blijkt dat een groot deel van de VVD-stemmers nu bij JA21 terechtkomt. Die partij komt in deze meting uit op twintig zetels.
Dat zijn er elf meer dan JA21 op dit moment in de Tweede Kamer heeft. Daarmee staat de partij genoteerd als tweede partij van Nederland, op korte afstand van de koploper.
PRO blijft stevig bovenaan
Die koploper is PRO, met 29 zetels. De partij blijft daarmee in de peilingen de grootste van Nederland en houdt de eerste plaats met gemak vast, terwijl het eronder flink schuift.
Het verschil met JA21 bedraagt negen zetels. In peilingenland is dat geen onoverbrugbare kloof, maar voorlopig staat de volgorde bovenin wel duidelijk vast. Onderin het veld is het veel rommeliger.
De rest van het veld
Achter de top twee is het dringen geblazen. De PVV staat op negentien zetels, D66 op achttien en Forum voor Democratie op dertien. Het CDA komt net als de VVD uit op twaalf.
Een paar zetels verschil kan het hele beeld kantelen. Voor de VVD is het vooral slikken dat de partij nu in dat gezelschap staat, in plaats van in de buurt van de top.
Coalitie zakt verder weg
Bij elkaar opgeteld komen de coalitiepartijen in deze peiling op 42 zetels. Een maand geleden waren dat er nog vier meer. De lijn wijst dus duidelijk de verkeerde kant op.
Dat is ver verwijderd van een meerderheid. Het blijven natuurlijk peilingen en geen verkiezingen, maar het zegt wel iets over het draagvlak op dit specifieke moment, midden in de begrotingsdrukte.
De spagaat van de liberalen
Hier zit de kern van het probleem. De VVD wil meewerken aan steun voor de begroting en tegelijk het verhaal van de ondernemer en de spaarder blijven vertellen. Die twee bijten elkaar.
Toegeven betekent gezichtsverlies bij de achterban. Dwarsliggen betekent onrust rond de begroting. Welke kant de partij ook op beweegt, er hangt een prijskaartje aan en kiezers rekenen dat feilloos door.
Toch nog over rechts?
Dat de winst grotendeels bij JA21 landt, voedt de vraag of de VVD haar blik niet beter naar rechts kan richten. Met JA21 op twintig en Forum op dertien zetels ligt daar een stevig blok.
Of het zover komt, is een heel andere kwestie. Peilingen zijn momentopnames en de begroting moet nog langs de Kamer. Maar de druk op de liberalen wordt er voorlopig niet minder op.
Het gedoe over de begroting gaat door
Intussen draait de machine gewoon door. De VVD zoekt steun voor de begroting, terwijl elke stem die de partij in de Kamer uitbrengt thuis op de bank nauwkeurig wordt meegeteld.
Voor de partijtop is het schipperen: resultaat boeken zonder de eigen achterban kwijt te raken. De peiling van De Hond laat vooral zien hoe smal dat pad inmiddels geworden is.
Bron: nieuwsvandedag.nl
