Een jaarwisseling vol knallen, blauwe zwaailichten en een beklemmend gevoel: zo omschrijven agenten en hulpverleners de afgelopen nacht. NPB-voorzitter Nine Kooiman spreekt van ongekend geweld en draaide zelf dienst in Amsterdam, waar ze tot drie keer werd bekogeld.
Ongekend geweld tegen hulpverleners
Op X blikt Kooiman terug op een dienst die ze niet snel vergeet. “Ik hoop echt dat iedereen veilig thuiskomt”, schrijft ze. Volgens haar werd er professioneel en adequaat gehandeld, maar de prijs was hoog: collega’s liepen risico’s.
Ze meldt dat er veel aanhoudingen zijn verricht en dat de rust uiteindelijk is teruggekeerd, maar benadrukt dat dit niet vanzelf gaat. Stenen, zwaar vuurwerk en agressie tegen uniformen maakten het werk levensgevaarlijk en vroegen het uiterste van de teams.
Dienst in de hoofdstad
Kooiman draaide mee in Amsterdam, een stad waar de jaarwisseling traditioneel druk en onvoorspelbaar verloopt. Tijdens incidenten werd zij naar eigen zeggen zeker drie keer bekogeld. Ondanks die dreiging ging de inzet door, gesteund door collega’s en medische teams.
De combinatie van vuurwerk, alcohol en massale samenkomsten blijft een giftige cocktail. Voor de politiemensen op straat betekent het constant scannen, inschatten en ingrijpen, vaak in seconden. Elke verkeerde keuze kan gevolgen hebben voor henzelf én omstanders.
Professioneel maar met een prijs
“Nederland mag blij zijn met deze helden,” schrijft Kooiman. Die waardering klinkt oprecht, maar tussen de regels door voel je ook de tol. Zo’n nacht hakt erin: mentaal, fysiek en in het thuisfront dat wakker ligt.
Agenten en hulpverleners zijn getraind op dit soort piekmomenten, toch went het nooit. De spanning stapelt zich op, adrenaline zakt weg, en dan moet er opgeladen worden voor een volgende dienst. Ondertussen blijft de publieke opdracht onverminderd groot.
Wat we weten tot nu toe
Uit meerdere steden komen meldingen van geweld en vernielingen, variërend van bekogelingen met vuurwerk tot brandstichting. Op verschillende plekken zijn aanhoudingen verricht. Exacte aantallen volgen later, maar uit de eerste signalen spreekt een drukke nacht voor politie, brandweer en ambulances.
Bewoners deelden massaal beelden op sociale media, met felle knallen, rookwolken en rennende groepen. Voor de meeste mensen was het feestelijk, maar op sommige plekken sloeg de sfeer om. Een klein lontje bleek genoeg voor grote problemen.
Oud zeer rond de jaarwisseling
De discussie over veiligheid rond oud en nieuw sleept al jaren. Elk jaar duikt dezelfde kernvraag op: hoe houden we het vierbaar en veilig? Het antwoord is nooit simpel, omdat tradities, handel, regels en gedrag voortdurend door elkaar lopen.
Bondgenoten van een vuurwerkverbod wijzen op de aantallen slachtoffers en schade. Tegenstanders benadrukken eigen verantwoordelijkheid en plezier. Intussen zitten hulpverleners met het resultaat: een korte, extreem drukke nacht waarin één vonk kan veranderen in een chaotisch incident.
Debat over vuurwerk en handhaving
In meerdere gemeenten wordt geëxperimenteerd met vuurwerkvrije zones, professionele shows en strengere handhaving. Voorstanders zien daarin een weg naar minder letsel en agressie. Critici vrezen verplaatsingseffecten en illegale handel die de risico’s zelfs kan vergroten.
Feit is dat zwaar knalwerk en mortierbommen de openbare orde op scherp zetten. Handhaven vraagt mensen, middelen en mandaat. En zelfs dan blijft de vraag: wanneer is ingrijpen verstandig, en wanneer leidt dat juist tot escalatie in een menigte?
Rol van gemeenten en politie
Vooraf worden hotspots in kaart gebracht, wijkteams opgeschaald en noodplannen klaargelegd. Toch weet iedereen: geen plan overleeft de eerste knal ongeschonden. Dan telt improvisatie, lokale kennis en het samenspel tussen politie, brandweer, ambulance en handhaving.
De afgelopen jaren zetten korpsen meer in op de-escalatie, training en het slim inzetten van middelen zoals bodycams en drones. Zulke hulpmiddelen helpen bij bewijs en overzicht, maar ze vervangen nooit het oordeel van de ervaren collega op de hoek.
Agressie als maatschappelijk probleem
Wat op oudejaarsnacht zichtbaar wordt, speelt breder in de samenleving: toenemende agressie tegen mensen in uniform en andere publieke dienstverleners. Het gaat niet alleen om stenen en vuurwerk, maar ook om scheldpartijen, intimidatie en filmen van acties van centimeters afstand.
Agenten kiezen bewust voor een publiek beroep, maar dat betekent niet dat zij alles hoeven te slikken. Het morele kompas van een samenleving laat zich aflezen aan de manier waarop we onze hulpverleners laten werken, zonder hinder en zonder angst.
Reacties uit de politiek
Na incidenten klinkt steevast de roep om harder optreden, zwaardere straffen en meer middelen. Die reflex is begrijpelijk, maar beleid dat werkt vraagt meer dan verontwaardiging. Het gaat om volhouden: preventie, aanwezigheid, sneller vervolgen en zichtbaar grenzen stellen.
Belangrijk is ook steun voor de mensen achter het uniform: nazorg, psychologische hulp, en ruimte om incidenten te evalueren zonder vingerwijzen. Wie leert van wat er fout ging, vergroot de kans dat het morgen beter gaat op straat.
Wat betekent dit voor agenten
Een nacht als deze zie je terug in het personeelsrooster: extra diensten, overuren, en dagen erna waarop uitval dreigt. Niet iedereen kan meteen door. Rust en herstel zijn geen luxe, maar voorwaarden om veilig en scherp te blijven.
Daarom blijven thema’s als werkdruk, opleidingen en een fatsoenlijke regeling voor zwaar werk actueel. Als maatschappij willen we dat mensen dit werk blijven doen. Dan hoort daar ook waardering bij die verder gaat dan applaus en mooie woorden.
Burgers aan zet
We kunnen ook zelf iets doen. Meld gevaarlijke situaties, gebruik geen illegaal vuurwerk, en geef hulpverleners ruimte om hun werk te doen. Wie filmt, doe dat op afstand en met respect, zodat je het werk niet belemmert of verergert.
Buurtinitiatieven werken vaak verrassend goed: buurtvaders, vuurwerkvrije straten, gezamenlijke aftelmomenten. Het klinkt klein, maar het haalt de angel uit opstootjes. Als de sfeer goed is, hebben rellen minder kans en hebben hulpdiensten ruimte om snel te handelen.
Lessen voor de volgende jaarwisseling
Na elke jaarwisseling volgt evaluatie: wat ging goed, wat kan beter, waar lagen de pieken? Dat is geen afrekencultuur, maar leren. Slimmere inzet, betere verlichting, extra preventieteams en zones met duidelijkere regels kunnen in kleine stapjes veel verschil maken.
Ook communicatie helpt. Als bewoners weten wat wel en niet kan, waar toezicht is en hoe te melden, verklein je de kans op misverstanden. Transparantie over resultaten – aanhoudingen, boetes, nazorg – draagt bij aan vertrouwen in beleid en aanpak.
Wat we niet moeten vergeten
Tussen alles door was er ook veel dat wél goed ging. Feesten die rustig verliepen, hulp die snel ter plekke was, en buurtbewoners die ingrepen voordat het misging. Dat zijn de stille successen die zelden de headlines halen, maar tellen.
Kooiman’s boodschap laat weinig ruimte voor twijfel: waardering voor het vak, trots op de inzet, maar ook zorgen over de veiligheid. Dat dubbele gevoel typeert de jaarwisseling van dit jaar en vraagt om meer dan alleen stoere woorden achteraf.
Hoe nu verder
Als de rook optrekt, is dit het moment om door te pakken: incidenten in kaart, daders vervolgen, slachtoffers ondersteunen en plannen aanscherpen. Niet omdat het mooi staat, maar omdat het werkt. Consequent, voorspelbaar en zichtbaar, jaar in, jaar uit.
Wij blijven dit volgen en komen terug zodra er nieuwe feiten zijn. Wat vind jij: moet de aanpak rond oud en nieuw strenger, slimmer of juist anders? Laat het ons weten via onze sociale kanalen – praten doen we samen.
Bron: metronieuws.nl
