Hij zit levenslang, zonder enig uitzicht op vervroegde vrijlating, en toch trekt hij opnieuw naar de rechter. Salah Abdeslam (36) vindt zijn gevangenisregime onhoudbaar en vroeg dinsdag voor de vijfde keer dit jaar om een versoepeling.
De enige nog levende dader van de aanslagen in Parijs en Saint-Denis wil dat de administratieve rechtbank in Lille zijn isolatie verzacht. De Franse gevangenisadministratie ziet dat compleet anders en houdt voet bij stuk.
Vijfde gang naar de rechter op één jaar
Abdeslam verscheen dinsdag voor de administratieve rechtbank in Lille. Volgens Sudinfo is het al zijn vijfde spoedprocedure sinds het begin van dit jaar, telkens met dezelfde inzet: een minder streng regime achter de tralies.
Een spoedberoep is bedoeld voor dringende situaties. Dat hij dat middel zo vaak inzet, laat zien hoe hard de strijd over zijn detentieomstandigheden inmiddels wordt uitgevochten, keer op keer in diezelfde rechtszaal.
Mijn dagen lijken nergens op
Tijdens de zitting nam hij zelf het woord. “Mijn dagen lijken nergens op. Ik heb geen enkel toekomstperspectief”, verklaarde hij volgens de Franse krant La Voix du Nord. Zijn isolatie is volgens hem ondraaglijk geworden.
Hij ging verder: “Ik ben bang dat ik ook het laatste zal verliezen wat ik nog heb: mijn familie.” En dan de kernzin van zijn pleidooi: “Mijn leven heeft geen enkele zin meer.”
Volledige afzondering in Vendin-le-Vieil
Sinds zijn overbrenging naar de gevangenis van Vendin-le-Vieil zit Abdeslam in volledige afzondering. Geen gedeelde momenten met andere gedetineerden, geen normaal ritme van komen en gaan. Dat regime vormt de kern van zijn klacht.
Hoe die afzondering er in de praktijk dag na dag uitziet, wordt niet in detail uit de doeken gedaan. Wat vaststaat, is dat contact met de buitenwereld tot een minimum beperkt blijft.
Bezoek achter een glazen wand
Er kwam bovenop de isolatie nog een maatregel. Sinds november 2025 verlopen de bezoeken van zijn familie achter een glazen scheidingswand, met een intercom als enige manier om elkaar te horen.
Precies daar knelt het voor Abdeslam. Zijn familieleden komen volgens hem steeds minder vaak langs om via dat glas te praten. Hij vreest dat ook die laatste band stilaan wegvalt.
Advocaat spreekt van staatswraak
Zijn raadsman Benoit David trok in Lille zwaar geschut boven. De omstandigheden waarin zijn client vastzit, noemt hij “onmenselijk en vernederend”, een formulering die in het Franse recht allesbehalve onschuldig klinkt.
David gaat nog een stap verder en heeft het over “staatswraak”. Met andere woorden: volgens de verdediging draait het regime niet langer om veiligheid, maar om straffen bovenop de straf die al loopt.
Gevangenis houdt vol dat hij een risico blijft
De gevangenisadministratie verzet zich tegen elke versoepeling. Haar argument is simpel: Abdeslam vormt nog altijd een veiligheidsrisico, en de maatregelen die nu gelden zijn volgens haar dus nodig en verantwoord.
Om dat te onderbouwen wordt verwezen naar een computer die hij legaal in zijn cel mocht gebruiken. Daarop zou een usb-stick met jihadistische propagandabestanden zijn aangesloten, aldus de administratie.
Bedreigingen aan het adres van de directeur
Er is meer dan die usb-stick. In juni zou Abdeslam bedreigingen hebben geuit tegen de directeur van de gevangenis. Ook dat element legt de administratie op tafel om haar strenge lijn te verdedigen.
Het Franse ministerie van Justitie verwijst daarnaast naar meerdere incidenten in de instelling. Samen moeten die het beeld schetsen van een gedetineerde bij wie de teugels beter niet losser gaan.
Massagecrème, parfum en een pak pinda’s
Bij die incidenten zitten ook opvallend alledaagse zaken. Er zou massagecrème, parfum en een pak pinda’s binnengesmokkeld zijn. Klein bier op het eerste gezicht, maar in een streng regime weegt elke overtreding.
Zwaarder wegen de afgeluisterde gesprekken. Die zouden volgens de administratie wijzen op een “nog altijd aanwezige radicalisering”, precies het argument waarmee de isolatie al die tijd overeind wordt gehouden.
Levenslang voor 13 november 2015
Abdeslam werd veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf zonder kans op vervroegde vrijlating. Dat gebeurde voor zijn rol in de terreuraanslagen van 13 november 2015 in Parijs en Saint-Denis.
Bij die aanslagen kwamen 132 mensen om het leven en raakten meer dan 400 mensen gewond. Van de daders is hij de enige die het er levend van afbracht.
Uitspraak volgt binnen acht dagen
De rechtbank in Lille neemt de tijd, maar niet veel. Naar verwachting valt binnen acht dagen een beslissing over de vraag of het regime van Abdeslam al dan niet wordt versoepeld.
Wat de uitkomst ook is, aan zijn straf zelf verandert niets. Het gaat uitsluitend over de manier waarop hij die levenslange opsluiting uitzit, en over hoeveel contact daarbij hoort.
Waarom deze procedures blijven terugkomen
Aan de ene kant staat een gedetineerde die zegt dat zijn leven alle betekenis verloor. Aan de andere kant een administratie die naar concrete incidenten verwijst en geen enkel risico wil nemen.
Dat die twee lezingen al vijf keer in één jaar tegenover elkaar stonden, maakt duidelijk dat de discussie niet snel gaat luwen. Er volgt hoogstwaarschijnlijk nog een vervolg op dit dossier.
Bron: hln.be
