De spanningen tussen Washington en Europa lopen op: Donald Trump kondigde invoerheffingen aan op Europese goederen en koppelde die opvallend genoeg aan de Amerikaanse wens om meer zeggenschap over Groenland te krijgen. Dat zet ook Nederland middenin een ongemakkelijke storm.
Wat is er volgens Trump besloten
Volgens zijn verklaring wil Trump per 1 februari 2026 een importheffing van tien procent op goederen uit diverse Europese landen invoeren, waaronder Nederland, Duitsland en Denemarken. Zonder akkoord zou dat tarief op 1 juni oplopen naar vijfentwintig procent.
De heffingen worden in zijn boodschap direct gekoppeld aan Groenland: Trump verwijt Europese landen daar ‘onbekende doeleinden’ na te streven en noemt dat een veiligheidsrisico. Hij noemt Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Finland.
Waarom Nederland expliciet wordt genoemd
Dat Nederland in het rijtje staat, lijkt vooral symbolisch: ons land is een vaste EU- en NAVO-partner en bemoeit zich actiever met Arctische onderwerpen, van wetenschappelijke samenwerking tot defensie-oefeningen. In Washington wekt Europese profilering rond Groenland al langer argwaan.
Voor Nederland is de boodschap hoe dan ook gevoelig. De Verenigde Staten behoren tot onze belangrijkste handelspartners; veel hightech, machines, farmaceutica en landbouwproducten vinden er afzet. Elke extra grensheffing, zelfs tien procent, kan marges direct onder druk zetten.
De Groenland-kwestie in perspectief
Groenland is een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken. Het eiland regeert zichzelf grotendeels, maar buitenlandse zaken en defensie vallen formeel onder Kopenhagen. De Verenigde Staten hebben er al decennialang een cruciale luchtmachtbasis: Thule, belangrijk voor radar en raketwaarschuwingssystemen.
De Amerikaanse interesse is niet nieuw: in 1946 bood Washington geld voor aankoop, en in 2019 opperde Trump een koop. Het door hem genoemde ‘Golden Dome’ is geen bekend programma; wel is Groenland strategisch voor Atlantische radar- en raketverdediging.
Hoe realistisch zijn zulke tarieven
Zulke brede tarieven vereisen normaal gesproken een juridisch fundament en formele bekendmaking door de Amerikaanse overheid, bijvoorbeeld via USTR of presidentiële proclamatie op basis van Section 232 of 301. Vooralsnog zijn geen officiële documenten gepubliceerd die deze maatregel bekrachtigen.
Eerdere handelstwisten, zoals de staal- en aluminiumheffingen in 2018, tonen dat Washington snel kan handelen. Toch is het koppelen van tarieven aan een territoriale kwestie uitzonderlijk. Het lijkt vooral bedoeld als drukmiddel om onderhandelingen over arctische veiligheid gewicht te geven.
Mogelijke impact op de Nederlandse economie
Een tarief van tien procent hakt er direct in bij exporteurs van hightechmachines, chipapparatuur, chemie, bloemen, voeding en dranken. Contracten zijn vaak langlopend, marges dun. Bedrijven zullen prijzen moeten verhogen of winst inleveren, met risico op verlies van marktaandeel.
Bij vijfentwintig procent droogt veel handel simpelweg op. Sommige bedrijven zullen nadenken over productie of eindassemblage in de VS, of herroutering via derde landen. Maar oorsprongsregels, compliance en investeringskosten maken zulke omwegen ingewikkeld en vaak duurder dan verwacht.
De Europese en Nederlandse opties
Handel is EU-beleid, dus Brussel zal leidend zijn. Verwacht een combinatie van gesprek zoeken met Washington, juridische stappen bij de WTO en, indien nodig, tegenmaatregelen. Den Haag zal nauw met partners optrekken om te voorkomen dat lidstaten afzonderlijk worden uitgespeeld.
Tegelijk zal de EU kijken naar tijdelijke verlichting voor getroffen sectoren, bijvoorbeeld exportkredietverzekeringen, garantieregelingen of fiscale maatwerk. Zulke steun kan pijn verzachten, maar vervangt marktoegang niet. Diversificatie naar andere afzetmarkten kost tijd en vergt investeringen.
Wat betekent dit voor Denemarken en Groenland
Voor Denemarken en Groenland is dit vooral politiek explosief. Een ‘verkoop’ ligt niet op tafel: Groenland is autonoom, kent eigen verkiezingen en belangen, en besluit mee over grond en grondstoffen. De Amerikaanse aanwezigheid draait nu om baserechten, defensie en onderzoek.
Onderhandelingsruimte bestaat eerder in versterkte samenwerking: investeringen in infrastructuur, afspraken over radar en raketverdediging, wetenschappelijke projecten en duurzame mijnbouw. Respect voor Groenlandse autonomie is daarbij cruciaal; zonder lokaal draagvlak zal elke overeenkomst onmiddellijk op felle weerstand stuiten.
De geopolitieke inzet in het Noordpoolgebied
Door smeltend ijs worden nieuwe zeeroutes en grondstoffen beter bereikbaar. Rusland militariseert zijn Arctische kust, China profileert zich als ‘bijna‑poolstaat’, en de VS willen hun invloed versterken. Europa probeert via NAVO en Arctische Raad tegelijk stabiliteit en duurzaamheid te bewaken.
Groenlands ligging is geostrategisch: ideaal voor vroegtijdige radarwaarschuwing en het volgen van ballistische trajecten. Precies daarom is controle onderwerp van rivaliteit. Tegelijk bestaan raamwerken voor samenwerking; de kunst is veiligheid te vergroten zonder het tot een nulsomspel te maken.
Wat bedrijven nu kunnen doen
Bedrijven doen er goed aan scenario’s uit te werken: van prijsindexatie in contracten tot heronderhandeling van leveringsvoorwaarden, check van HS‑codes en oorsprong, en het in kaart brengen van alternatieve routes. Sluit aan bij brancheorganisaties en raadpleeg tijdig handelsjuristen.
Communiceer vroeg met Amerikaanse klanten over prijsrisico’s en leveringszekerheid. Overweeg tijdelijk extra voorraden, lokale service of beperkte assemblage in de VS, en werk met douane-expediteurs. Houd ook de lijnen open met beleidsmakers; duidelijke signalen uit bedrijfsleven helpen.
Conclusie en wat volgt
De aangekondigde heffingen zijn een gedurfde en ongebruikelijke zet, gekoppeld aan een oude Amerikaanse wens rond Groenland. Officiële bekrachtiging ontbreekt, maar de inzet is serieus. Voorkom paniek, bereid je voor en blijf feiten van retoriek onderscheiden.
Wij volgen elk nieuw signaal uit Washington, Brussel, Den Haag, Kopenhagen en Nuuk op de voet. Wat vind jij: verstandig drukmiddel of gevaarlijke handelsoorlog in de maak? Laat het ons weten en praat mee via onze sociale kanalen.
Bron: dagelijksestandaard.nl
