Een kaart op Truth Social, en plots heet de belangrijkste zeestraat ter wereld anders. Donald Trump deelde een afbeelding waarop de Straat van Hormuz is omgedoopt tot “Trump Strait”. De timing van die post is op zijn zachtst gezegd pikant.
Kort daarvoor legde Iran namelijk een plan op tafel om diezelfde vaarroute binnen een week weer open te gooien. Washington zou dat voorstel hebben afgewezen. Ondertussen breidt het geweld in de regio zich verder uit.
Een naamsverandering met één muisklik
De Amerikaanse president verspreidde de kaart via zijn eigen platform Truth Social. Meer uitleg gaf hij er niet bij. De opvallende post kwam er vlak na het Iraanse voorstel over de zeestraat, en viel meteen op.
De Straat van Hormuz is geen willekeurig stukje water. Het is een cruciale doorgang voor de scheepvaart, die op dit moment gedeeltelijk geblokkeerd wordt door het Iraanse leger. Precies daar draait het hele conflict rond.
Iran legt een plan van zeven dagen op tafel
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi maakte in New York bekend dat Teheran de Amerikanen een “concreet” plan van zeven dagen heeft bezorgd. “De keuze ligt nu bij de VS”, zei hij tegen verslaggevers.
“Als aan de noodzakelijke voorwaarden wordt voldaan, kan de zeestraat worden heropend en de normale scheepvaart binnen zeven dagen worden hervat”, klonk het. Op de zevende dag zouden ook de onderhandelingen opnieuw van start gaan.
Wat Teheran in ruil vraagt
De eisenlijst is lang. Iran wil dat de vijandigheden in het Midden-Oosten zeven dagen stilvallen, inclusief in Libanon. Daarnaast moeten de Verenigde Staten hun maritieme blokkade van Iraanse havens opheffen.
Ook de sancties op de Iraanse olie-export moeten van tafel, en Washington zou Iraanse tegoeden ter waarde van naar schatting 12 miljard dollar moeten vrijgeven. Volgens Araghchi zijn die stappen niet nieuw: ze stonden al in het memorandum van juni.
Het voorstel belandde bij Witkoff
Araghchi zegt dat hij zijn plan dinsdag heeft voorgelegd aan de Amerikaanse gezant Steve Witkoff, in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Officiële communicatie vanuit Teheran bleef voorlopig uit.
Het Japanse persagentschap Kyodo had toen al over zo’n voorstel bericht, op basis van een hoge Iraanse bron, terwijl de Iraanse pers het nieuws bleef ontkennen. Volgens Araghchi steunt ook de Chinese president Xi Jinping het plan.
Trump zegt nee, schrijft de Wall Street Journal
‘The Wall Street Journal’ meldt op basis van Amerikaanse functionarissen dat Trump het Iraanse voorstel voor een staakt-het-vuren heeft geweigerd. Hij zou zijn medewerkers verteld hebben dat hij de bombardementen op Iran wil hervatten na de tussentijdse verkiezingen van november.
Dat botst met wat een Amerikaanse functionaris vrijdag aan persbureau Reuters vertelde. Volgens hem werden er via bemiddelaars net positieve en constructieve gesprekken gevoerd tussen Iran en de Verenigde Staten. Welke versie klopt, is onduidelijk.
Een akkoord dat al lang niet meer houdt
Eind februari begonnen het Amerikaanse en het Israëlische leger een oorlog met een groot bombardement op Iran. In juni volgde een voorlopig akkoord, maar dat memorandum werd door beide partijen meermaals geschonden en is intussen verlopen.
Sindsdien vielen er nog sporadisch aanvallen in en rond de zeestraat. De Iraanse president Massoud Pezeshkian zei aan Fox News dat zijn land de oorlog nooit begon, maar bij verdere gevechten “met daadkracht en overtuiging” zal antwoorden.
Washington waarschuwt Peking
De Amerikaanse ambassadeur in China, David Perdue, vertelde aan de zender CNBC dat Trump Xi Jinping heeft gewaarschuwd Iran niet te steunen. “Iedere hulp die ze verlenen aan Iran, direct of indirect, is totaal onacceptabel”, aldus Perdue.
De Amerikanen hebben naar eigen zeggen aanwijzingen dat China indirect hielp om de zeestraat gesloten te houden, al ontbreekt hard bewijs. Toch zouden Trump en Xi het eens zijn dat niemand ooit tol mag heffen in Hormuz.
Dodelijke aanval op een vrachtschip
Dat de situatie op het water levensgevaarlijk blijft, bleek bij een aanval op het handelsschip CAPE DAO, dat onder de vlag van Antigua en Barbuda vaart. Er brak brand uit en een bemanningslid kwam om het leven.
De Omaanse marine haalde 27 bemanningsleden van boord. Volgens het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken ging het bij het dodelijke slachtoffer om een zeeman met de Indiase nationaliteit.
De oorlog kruipt richting de Rode Zee
Ook elders schuiven de fronten op. De door Iran gesteunde Houthi’s namen de voorbije weken een groot stuk van de Jemenitische westkust in en kregen zo de controle over de strategische zeestraat Bab al-Mandeb.
Zaterdagochtend onderschepte de door Saudi-Arabië geleide coalitie twee drones op weg naar Riyadh. In Khamis Mushait en Abha ging het alarm af, en even later werd ook een ballistische raket richting Khamis Mushait neergehaald.
De Veiligheidsraad spreekt zich uit
De VN-Veiligheidsraad veroordeelde de Houthi-aanvallen op Saudi-Arabië “in de sterkst mogelijke bewoordingen”, inclusief de aanvallen die civiele en energie-infrastructuur raken en aanvallen op vrouwen en kinderen.
Sinds juli voeren de rebellen een blokkade van Saudische havens uit en vallen ze schepen aan die onder de vlag van het koninkrijk varen. Eerder waren ook Riyad en de havenstad Yanbu al doelwit.
Europese schepen mogen wel passeren
De Britse krant ‘Financial Times’ schrijft dat de Houthi’s de Europese Unie hebben beloofd geen Europese schepen in de Rode Zee aan te vallen. Hun offensief zou niet bedoeld zijn om de internationale scheepvaart te verstoren.
De brief aan de diplomatieke dienst van de EU dateert van 10 september, de dag waarop de rebellen de havenstad Mokka innamen. Ook Amerikaanse schepen zouden gespaard blijven. Het conflict moet beperkt blijven tot Saudi-Arabië.
Dreigen tot aan de Indische Oceaan
Yahya Rahim Safavi, raadgever van de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei, waarschuwde in een videoboodschap via persagentschap Fars dat het front bij nieuwe Amerikaanse aanvallen kan opschuiven tot de Indische Oceaan “en daarbuiten”.
Het is de eerste keer dat een raadgever van de opperste leider die oceaan expliciet noemt. Daar ligt de Brits-Amerikaanse basis Diego Garcia, zowat 4.000 kilometer in vogelvlucht van de Iraanse kust.
Colombia trekt de stekker eruit
Colombia verbrak zijn diplomatieke banden met Iran op 19 september, iets wat het ministerie van Buitenlandse Zaken donderdag via X officieel maakte. De consulaire relaties met Teheran blijven wel overeind.
Bogotá wijst op vermeende banden met narco-terroristische groeperingen en op de blokkade van Hormuz. De Revolutionaire Garde werd bovendien tot terroristische organisatie bestempeld. President Abelardo de la Espriella, verkozen begin augustus, is een bondgenoot van Trump.
Wat een naam niet verandert
Op de kaart van Trump ziet alles er simpel uit. In werkelijkheid blijft de zeestraat gedeeltelijk dicht, varen handelsschepen er met gevaar voor eigen leven en staan de gesprekken al maanden vast.
De vraag is nu of Washington echt wacht tot na de tussentijdse verkiezingen van november, en of de klok van zeven dagen die Teheran heeft opgestart ooit begint te tikken.
Bron: s.hln.be
