Het kabinet onder aanvoering van de VVD wil het eigen risico in de zorg al per 1 juli 2026 verhogen. De datum schuift een half jaar naar voren en zet de discussie over stijgende zorgkosten en betaalbaarheid acuut op scherp.
Versnelling van de maatregel
Zorgminister Sophie Hermans (VVD) noemt de versnelling noodzakelijk om de zorguitgaven te beteugelen. Volgens haar kunnen we niet langer wachten: snelle stappen zijn nodig om het stelsel houdbaar te houden en premiestijgingen voor verzekerden te dempen.
De verhoging bedraagt 70 euro, waardoor het verplichte eigen risico uitkomt op 455 euro. Omdat de ingangsdatum midden in het jaar valt, moeten zorgverzekeraars en uitvoerders razendsnel systemen, communicatie en polisvoorwaarden aanpassen om misverstanden te voorkomen.
Wat verandert er
Als de plannen doorgaan, betalen mensen pas na 455 euro aan zorgkosten minder via hun verzekeraar. Het eigen risico geldt voor ziekenhuiszorg, medicijnen en veel onderzoeken; bezoeken aan de huisarts en verloskundige blijven uitgezonderd.
Het kabinet bekijkt bovendien of in latere jaren verdere verhogingen nodig zijn. Tegelijk speelt een ingewikkeld dossier: moet een maximale eigen bijdrage per behandeling worden vastgeklonken aan deze stap? Over die koppeling is politiek nog geen overeenstemming.
Waarom nu
De zorgkosten stijgen al jaren door vergrijzing, personeelstekorten en duurdere, vaak innovatieve behandelingen. Een hoger eigen risico is voor de VVD een manier om mensen bewuster te maken van zorggebruik en de algemene premierekening voor iedereen beheersbaar te houden.
Tegelijk is het eigen risico sinds 2016 niet meer verhoogd, terwijl premies en loon- en zorgkosten wel opliepen. In dat licht ziet het kabinet de ingreep als onvermijdelijk, al blijft de vraag gerechtvaardigd wie er het meest door wordt geraakt.
Politieke hobbels
In de Tweede Kamer lijkt een meerderheid haalbaar, al is de steun niet onvoorwaardelijk. De echte vuurproef wacht in de Eerste Kamer, waar het kabinet geen eigen meerderheid heeft en dus op zoek moet naar medestanders buiten de coalitie.
Om die steun te winnen, klinkt de oproep om wetsvoorstellen los van elkaar te behandelen. Door de verhoging van het eigen risico te scheiden van ingewikkelde randzaken, zoals plafonds per behandeling, hopen partijen ruimte te vinden voor een compromis.
Weerstand en zorgen
Oppositiepartijen GroenLinks-PvdA en BBB verzetten zich fel. Zij vrezen dat hogere drempels mensen met een krappe beurs weghouden bij noodzakelijke zorg, met groter risico op uitstel, verergering van klachten en uiteindelijk juist duurdere behandelingen.
Ook binnen coalitiekringen klinkt aarzeling. Patiëntenorganisaties en zorgprofessionals waarschuwen dat financiële prikkels zelden onderscheid maken tussen zinvolle en onnodige zorg, waardoor juist kwetsbare groepen de dupe kunnen worden van een verder verhoogd eigen risico.
Wat betekent het voor jou
Gebruik je weinig zorg, dan merk je mogelijk weinig verschil in je portemonnee; je premie verandert niet direct door het eigen risico. Heb je vaker ziekenhuiszorg of dure medicijnen, dan betaal je vanaf juli eerder en langer uit eigen zak.
Veel verzekeraars bieden spreiding van het eigen risico in termijnen of betalingsregelingen bij hoge rekeningen. Aanvullende verzekeringen vergoeden het verplichte eigen risico doorgaans niet, al kunnen gemeentelijke collectieve polissen voor minima soms verlichting bieden in totale zorgkosten.
Context van het eigen risico
Het verplichte eigen risico bestaat sinds 2008 en verving toen de no-claimkorting. Het bedrag steeg in stappen van 150 euro naar 385 euro in 2016, waarna het werd bevroren. De nu voorgestelde verhoging doorbreekt die langdurige pas op de plaats.
De gedachte achter het eigen risico is tweesporig: een deel van de kosten ligt bij de gebruiker en kleine, soms uitstelbare zorgvragen worden bewuster gewogen. Tegenstanders wijzen erop dat dit principe ook noodzakelijke zorg kan afremmen, vooral bij lagere inkomens.
Wat is uitgezonderd
Belangrijk om te weten: een bezoek aan de huisarts kost geen eigen risico. Ook verloskundige zorg, kraamzorg en wijkverpleging tellen in veel gevallen niet mee. Voor spoedhulp via de huisartsenpost geldt hetzelfde, al kunnen medicijnen wel meetellen.
Kosten voor ziekenhuisopnames, specialistische behandelingen, de meeste laboratoriumonderzoeken en het gros van de medicijnen vallen er wél onder. Kies je voor een alternatief middel dat niet is opgenomen in het vergoedingenoverzicht, dan kan de rekening volledig voor eigen rekening komen.
Scenario’s in de eerste kamer
Om twijfelende senatoren over de streep te trekken, zal het kabinet vermoedelijk moeten schuiven met flankerende maatregelen. Denk aan verbeterde betalingsregelingen, beter inzicht in rekeningen en mogelijk een gerichter plafond op eigen betalingen bij langlopende behandelingen.
Lukt dat niet, dan dreigt vertraging of afzwakking van het voorstel. Omdat de ingangsdatum al dichtbij komt, vergroot elk politiek getouwtrek de kans op een onduidelijke overgangsperiode, precies wat verzekerden en zorgaanbieders nu niet kunnen gebruiken.
Rekenvoorbeelden in het kort
Stel: je hebt dit jaar één dagopname en enkele controles. Nu betaal je eerst 385 euro zelf; met de verhoging wordt dat 455 euro. Alles daarboven vergoedt je verzekeraar volgens je polis, minus eventuele eigen bijdragen buiten het risico.
Gebruik je wekelijks dure medicijnen en bereik je het maximum altijd, dan betaal je straks 70 euro meer dan nu. Kun je het bedrag niet in één keer ophoesten, vraag dan tijdig om gespreide betaling bij je verzekeraar.
Tijdlijn en vervolgstappen
De komende maanden bespreekt de Tweede Kamer het wetsvoorstel en eventuele aanpassingen. Bij groen licht gaat het naar de Eerste Kamer. Krijgt het daar steun, dan informeren verzekeraars iedereen tijdig en passen zij per 1 juli systemen en voorwaarden aan.
Omdat de ingreep halverwege het jaar ingaat, kan onduidelijk zijn welke datum geldt voor zorggebruik: dag van behandeling of factuur. Verwacht daarom uitgebreide uitleg van zorgverzekeraars en ziekenhuizen, en bewaar rekeningen, afsprakenbrieven en declaraties goed voor eventuele vragen achteraf.
Tot slot
Of de verhoging nu de broodnodige lucht in het zorgstelsel brengt of vooral pijn doet bij veelgebruikers, beslist de politiek de komende weken. Duidelijk is wel: de discussie over betaalbaarheid en toegang tot zorg wordt hiermee opnieuw op scherp gezet.
Wat vind jij: verstandig vooruitzien of verkeerde timing? Deel je ervaring met het eigen risico en laat je mening horen op onze sociale kanalen. We gaan graag in gesprek en nemen goede suggesties mee in onze vervolgberichtgeving.
Bron: trendyvandaag.nl
