Na een verraderlijke winternacht kleurt vrijwel heel Nederland oranje: het KNMI waarschuwt voor extreem gevaarlijke gladheid door ijzel. Alleen Zeeland blijft gespaard. Regen op een ijskoud wegdek verandert letterlijk bij aanraking in glashelder, spekglad ijs.
Dat maakt vooral de nacht en vroege ochtend riskant, wanneer forenzen, chauffeurs en hulpdiensten de weg op moeten. Omdat de ijslaag nauwelijks zichtbaar is, kan een ogenschijnlijk nat wegdek plots elke grip laten verdwijnen, zelfs bij lage snelheid.
Wat maakt ijzel zo gevaarlijk
IJzel is de sluipschutter onder het winterweer. Waar sneeuw tenminste zichtbaar blijft liggen, lijkt ijzel eerder op onschuldige nattigheid. Onder die glans zit echter een dunne, keiharde laag ijs die banden en zolen onmiddellijk laat wegglijden.
Bruggen, viaducten en fietspaden zijn extra kwetsbaar, omdat ze sneller afkoelen dan andere weggedeelten. Daardoor ontstaat als eerste precies dáár een onzichtbare ijsfilm. Fietsers, voetgangers en bromfietsers merken dat vaak pas als het al misgaat.
Wanneer het toeslaat per regio
De waarschuwingen zijn per provincie afgestemd op het verwachte tijdpad. In Noord-Holland gold code oranje al vanaf 23.00 uur. Daarna volgden de Waddeneilanden, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg tussen 00.00 en 05.00 uur, afhankelijk van de precieze locatie.
Flevoland en Gelderland kregen het venster 00.00–07.00 uur, Friesland en Overijssel 01.00–08.00 uur. Drenthe en Groningen moesten het langst opletten: 02.00–10.00 uur. Zuid-Holland bleef op code geel; Zeeland ontsnapte volledig aan waarschuwingen.
Waarom juist deze nacht verraderlijk is
Het venijn zit in het tijdstip. In de stille uren zijn er minder strooiwagens onderweg en koelt het wegdek sterk af. Een bui die als regen lijkt te beginnen, verandert dan binnen minuten in ijzel, terwijl visuele waarschuwingen ontbreken.
Ook psychologisch werkt het tegen: wegen lijken slechts nat, automobilisten houden vaak hun normale tempo aan en onderschatten het risico. Maar op ijzel is zelfs bij lage snelheid nauwelijks te sturen of te remmen, met kettingreacties tot gevolg.
Gevolgen voor verkeer en vervoer
Eerdere ijzelnachten leerden hoe snel het mis kan gaan: glijpartijen, kop-staartbotsingen, afgesloten op- en afritten, en ambulancewagens die zelf nauwelijks wegkomen. Het openbaar vervoer voelt het ook, met gladde perrons, wisselstoringen en vertraagde buslijnen.
Fietsers wordt aangeraden de fiets te laten staan als het even kan. Moet je wel op pad, kies dan voor hoofdwegen en bruggen waar gestrooid is, stap af bij twijfel en loop bochten en brugopgangen rustig en recht vooruit.
Wat betekent code oranje
Code oranje is geen vrijblijvende oproep. Het KNMI geeft deze kleur alleen af bij omstandigheden die een grote impact op het dagelijks leven kunnen hebben. Denk aan gevaar op de weg, verstoringen in vervoer en problemen voor hulpdiensten.
Advies bij code oranje: stel reizen uit als dat kan, of pas de route en vertrektijd aan. Moet je rijden, plan extra tijd in, verhoog je volgafstand en rijd met een snelheid die past bij wat je voelt, niet hoopt.
Overdag nog opletten
Ook na de piek kunnen wegen verraderlijk blijven. In de ochtend zorgt bevroren regenwater of vastgereden sneeuw nog voor lokale gladheid, vooral op schaduwplekken en rustige straten. Zelfs bij een paar graden boven nul kan ijs hardnekkig blijven liggen.
Wie toch de deur uit moet, checkt vooraf actuele meldingen en verkeersapps. Vergis je niet: een route die je dagelijks rijdt, kan vandaag anders aanvoelen. Rem vroeg, stuur rustig, en geef jezelf en anderen letterlijk extra ruimte.
Dooi vanaf maandag
Het goede nieuws: deze winterprik lijkt kort. Vanaf maandag trekt de dooi aan en lopen de temperaturen op. Daarmee verdwijnt de kans op nieuwe ijzel snel, al kunnen restanten ijs en smeltwater nog wel voor glijpartijen zorgen.
Vooral in de vroege uren blijft het opletten, wanneer smeltend ijs ’s nachts weer kan aanvriezen op beschutte stukken. Overdag ontdooit het vlotter, maar natte wegen vragen nog steeds om geduld, beleid en een lichte rechtervoet.
Dit kunnen weggebruikers nu doen
Ga alleen de weg op als het echt moet. Werk thuis als dat kan, verzet afspraken of kies videobellen. Moet je rijden, vertrek eerder, maak ramen volledig ijsvrij, zet je lichten aan, en vermijd cruisecontrol en abrupte stuur- of rembewegingen.
Winterbanden en rijhulpsystemen helpen, maar zijn geen wondermiddel op ijzel. Houd grote marge tot je voorligger, kijk ver vooruit, en onthoud: als je moet twijfelen of het kan, dan kan het vandaag waarschijnlijk beter niet.
Gemeenten en strooidiensten
Strooidiensten staan paraat, maar ijzel is berucht lastig te bestrijden. Zout werkt het beste vóór bevriezing, terwijl regen die direct tot ijs wordt, het effect deels wegspoelt. Daardoor kunnen zelfs recent gestrooide wegen verraderlijk glad blijven.
Gemeenten zetten routes met prioriteit in, zoals hoofdwegen, busbanen en bruggen. Toch kan het lokaal misgaan, zeker in woonwijken en op fietspaden. Meld gevaarlijke plekken via de gemeente-app of website, zodat ploegen gericht kunnen bijsturen.
Neem de waarschuwing serieus
IJzelnachten worden vaak onderschat omdat het er ‘gewoon nat’ uitziet. Precies daarin schuilt het gevaar: zodra je het voelt, ben je meestal al te laat. Eén glijmoment is genoeg voor schade, letsel of een gestremde weg.
Neem het advies van het KNMI daarom letterlijk: stel uit wat kan, pas je plannen aan en houd rekening met vertraging. Veilig thuiskomen is belangrijker dan op tijd komen. Een halfuur later is niets, vergeleken met weken herstel.
Vooruitblik na deze episode
Na maandag lijkt de winter zich voorlopig terug te trekken, maar het blijft Nederland: grillig weer kan snel terugkomen. Blijf dus alerts volgen, zeker bij heldere nachten met dalende temperaturen. Een klein buienrandje kan genoeg zijn voor nieuwe gladheid.
Tot die tijd geldt: opletten, aanpassen en waar het kan thuisblijven. Heb jij vanochtend iets gemerkt van de ijzel, of slimme tips voor andere weggebruikers? Deel je ervaringen en advies op onze socials – we lezen graag mee.
Bron: trendyvandaag.nl
