Nederland maakt zich op voor een koudere kerstperiode dan we de afgelopen jaren gewend zijn. De temperatuur moet flink dalen in de kerstdagen, met een duidelijke kans op vorst, nachtelijke temperaturen rond het vriespunt en misschien zelfs sneeuwvlokken, iets wat de afgelopen decennia steeds zeldzamer werd.
Toch benadrukken weervoorspellers dat een écht “ijsachtige” kerst, zoals vaak in winters wordt gefantaseerd, niet gegarandeerd is. De kans op zeer strenge vorst blijft relatief klein.
Hoe ziet de weertrend richting Kerst eruit?
Volgens weerplatformen blijft de eerste helft van december relatief zacht, met temperaturen bovengemiddeld voor de tijd van het jaar, rond 9–12 graden in Nederland. Daarna ontstaat een duidelijke trend: een geleidelijke afkoeling richting de kerstdagen.
Vanaf het weekend voorafgaand aan Kerst zouden temperaturen fors kunnen dalen, met nachtvorst en dagtemperaturen rond of net boven het vriespunt. Dat is al kouder dan gebruikelijk voor december in Nederland.
Meteorologen geven aan dat de kans op kou hoger is dan normaal, met een geschatte 70–80 procent grotere kans op kouder dan gemiddelde kerstdagen.
Wordt het een “witte kerst”?
Veel mensen dromen van sneeuw op Kerstdag, maar de realiteit is ingewikkelder. De officiële kans op een witte kerst blijft klein. Deze ligt misschien iets hoger dan verleden jaren, maar nog steeds laag, rond 10–15 procent.
Historisch gezien zijn officiële witte kersten zeldzaam geweest. Sinds 1901 zijn er nog maar een handvol jaren geweest waarin het daadwerkelijk wit bleef op 25 december.
Kortom, sneeuw op of rond Kerst blijft mogelijk, vooral als de lucht kouder is dan gemiddeld, maar het blijft geen zekerheid.
Waarom verwachten we meer kou? Weersystemen en lange‑termijnmodellen
Het weer op koude dagen rond Kerst wordt bepaald door grote weerpatronen op hemisferische schaal.
Stratosferische invloeden zoals de Polar Vortex en variaties in de straalstroom kunnen een verlaging van de temperaturen in Europa veroorzaken. Sommige lange‑termijnmodellen zien aanwijzingen voor deze dynamiek de komende winter.
Europese langetermijnprognoses geven aan dat het winters seizoen van 2025‑2026 kouder kan zijn dan gemiddeld, met een hogere kans op lage temperaturen vanaf december. Populaire meteorologische analyses signaleren een kans op ouderwetse koude met sneeuw in delen van Europa, zij het met onzekerheid.
Toch wijzen sommige recente klimaatanalyses erop dat het traditionele La Niña‑patroon dit jaar zwakker is of mogelijk neutraler zou worden, wat de standaard voorspellingen voor extreme kou kan verzwakken.
Klimaatverandering maakt koude kerstdagen moeilijker
Hoewel modellen dit seizoen wat kouder verwachten, blijft klimaatverandering een langetermijnfactor.
Het KNMI en andere instituten tonen aan dat koude dagen en sneeuwdagen in Nederland de afgelopen decennia zijn afgenomen als gevolg van opwarming van de aarde. Dit maakt het frequency van strenge kou en witte kersten steeds zeldzamer, ook als we af en toe een koude periode krijgen.
Met andere woorden, zelfs als de kerstkou dit jaar voelbaar is, past dit in een bredere trend van minder extreme koude in Nederland over de lange termijn.
Hoe betrouwbaar zijn deze verwachtingen?
Verwachtingen voor het weer rond Kerst zijn nog onderhevig aan verandering. Korte‑ termijn weersvoorspellingen tot 10 dagen zijn doorgaans betrouwbaar binnen een foutmarge van enkele graden.
Langere termijnmodellen die weken vooruit kijken, kunnen wel trends aangeven, maar zijn gevoeliger voor verschuiving van windpatronen, drukgebieden en andere factoren.
Weerbureaus zoals Weeronline, Buienradar en het KNMI volgen deze ontwikkelingen dagelijks en passen de verwachtingen aan zodra meer data binnenkomt.
Praktische tips voor de Kerstperiode
Of het nu -2 graden en ijsdagen of ongeveer 6 graden en regen wordt, hier zijn enkele praktische tips voor de kerstweek in Nederland:
Houd weerapps in de gaten vanaf 20 december voor nauwkeurige 10‑daagse voorspellingen.
Wees voorbereid op nachtvorst, vooral ’s ochtends en ’s avonds kan het glad zijn op wegen en stoepen.
De kans op sneeuw blijft aanwezig, dus denk aan warme kleding, een plan voor vervoer en winteraccessoires.
Zelfs een paar sneeuwvlokken geven kerstmarkten en wintertafereeltjes een speciale sfeer, ook zonder officiële witte kerst.
Samenvatting
Kouder dan gemiddeld weer rond Kerst lijkt waarschijnlijk, met nachttemperaturen dicht bij of onder het vriespunt. Helemaal ijskoude kerstdagen met langdurige strenge vorst zijn niet zeker, maar er is een duidelijke trend richting kou tegenover zachte decembers van voorgaande jaren.
Witte kerst blijft onwaarschijnlijk, maar niet onmogelijk, met een kleine kans op sneeuwvlokken. Klimaatverandering maakt extreme koude steeds zeldzamer, ook al kunnen koude periodes nog steeds optreden.
