U staat bij de kassa met een briefje van twintig en de medewerker wijst vriendelijk naar een sticker: pin-only. Vervelend, maar toegestaan. Tegelijk is er sinds dit jaar juist een strenge bovengrens op grote contante betalingen. Verwarrend? We praten u bij.
Het korte verhaal: wie veel contant wil uitgeven, stuit nu op een heldere limiet. En wie juist graag met cash afrekent in de winkel, is nog afhankelijk van het beleid van de ondernemer. Twee bewegingen, één portemonnee.
Sinds januari geldt een harde grens van drieduizend euro
Met de publicatie van Staatsblad 2025, 362 trad op 1 januari 2026 de Wet plan van aanpak witwassen in werking. Vanaf dat moment is het verboden om voor goederen contant te betalen of te ontvangen vanaf 3.000 euro.
Belangrijk om te weten: 2.999,99 euro is wél toegestaan, 3.000 euro niet. Het gaat om contante betalingen in winkels en handelszaken, en de grens is hard. Er is geen marge, geen uitzonderingsregel per branche.
Waarom het kabinet juist dit bedrag koos
De grens is bedoeld om witwassen lastiger te maken. Criminelen gebruiken contant geld om herkomst te verhullen. Met een duidelijk plafond wordt het minder aantrekkelijk om grote sommen onzichtbaar door de kassa te drukken.
Het kabinet stemde het bedrag af op omringende landen en internationale aanbevelingen van de Financial Action Task Force. Zo ontstaat geen cash-toerisme over de grens, en blijft Nederland in de pas met Europese praktijk.
Niet iedere verkoop valt eronder
De regel geldt voor transacties met of tussen handelaren in goederen: denk aan winkeliers, autodealers, juweliers, elektronicazaken en kunst- en antiekhandelaren. Voor diensten geldt het verbod nog niet, al komt daar later mogelijk verandering in.
Particulier-onderling verkopen via bijvoorbeeld Marktplaats vallen buiten de beperking. Verkoopt u dus als privépersoon een fiets aan een andere privépersoon, dan mag dat contant boven de grens. Bij ondernemers ligt dat anders.
Opsplitsen in kleine delen is geen ontsnapping
Splitsen helpt niet: de wet kijkt naar de totale waarde van de aankoop, of het nu één product of meerdere goederen zijn die samen de drempel passeren. Rekentrucs veranderen niets aan de wettelijke grens.
Een auto van 6.000 euro in drie contante termijnen van 2.000 euro betalen? Dat mag niet en wordt gezien als ontduiking. Ook het knippen van facturen kan gelden als witwasindicator en ondernemers in de problemen brengen.
Wie erop let en wat een overtreding betekent
De Dienst Financieel-Economische Integriteit ziet toe op naleving en onderzoekt pogingen tot omzeilen. Er is een leidraad voor handelaren en over drie jaar volgt een evaluatie om te kijken of de maatregel doet wat hij moet doen.
Een contante betaling van 3.000 euro of meer is niet automatisch strafbaar voor de betaler, maar kan samen met andere signalen leiden tot een melding van een ongebruikelijke transactie of een verdenking van witwassen.
Andersom mag een winkel uw cash gewoon weigeren
Ondernemers bepalen in 2026 zelf welke betaalmiddelen ze aannemen. Alleen pin, alleen contant of een mix: het kan allemaal, zolang het vooraf duidelijk staat aangegeven bij de ingang of bij de kassa.
Een simpele sticker of bordje volstaat. Zonder zo’n aankondiging is het onduidelijk voor klanten en kan er gedoe ontstaan, maar juridisch is er nog steeds geen algemene plicht om contant geld te accepteren.
De beloofde acceptatieplicht ligt nog op de plank
In de wet staat een mogelijkheid voor een acceptatieplicht onder 3.000 euro, maar die is bewust níet tegelijk ingegaan. Eerst moet er een apart besluit komen met uitzonderingen, na consultatie en advies door de Raad van State.
Dat besluit moet ook nog langs een voorhangprocedure in de Tweede Kamer. Tot het hele traject is afgerond, bestaat er geen algemene acceptatieplicht en mogen winkeliers cash dus blijven weigeren, mits vooraf aangekondigd.
Er is zelfs geprobeerd de plicht helemaal te schrappen
In januari 2026 dienden D66, JA21 en de VVD een amendement in om de toekomstige acceptatieplicht te schrappen nog voordat die van kracht werd. Op 20 januari werd daarover gestemd, wat de discussie verscherpte.
Ouderenorganisatie ANBO-PCOB reageerde teleurgesteld. Volgens de organisatie betaalt ongeveer 30% van de ouderen vaak met contant geld, onder meer omdat het overzicht geeft in het huishoudbudget en digitaal betalen niet voor iedereen prettig is.
Welke uitzonderingen in beeld zijn
Het ontwerpbesluit uit november 2025 noemt situaties waarin contant geld geweigerd mag worden: online aankopen, onbemande locaties zoals bepaalde tankstations en tolpoorten, en het aanschaffen van vervoersbewijzen in het openbaar vervoer.
Ook maaltijdbezorging, periodieke betalingen zoals abonnementen, betalingen tussen 22.00 en 06.00 uur en kleine ondernemers met minder dan vier werknemers staan als uitzondering in het concept. Let op: definitief is dit nog niet.
De horeca is er niet blij mee
Koninklijke Horeca Nederland ziet weinig in een brede acceptatieplicht. De branche wijst op veiligheidsrisico’s van cash in de zaak en wil ondernemers de vrijheid geven om zelf te kiezen welke betaalmiddelen passen.
Volgens KHN accepteert 97% van de horeca nog steeds contant geld, terwijl slechts 14% van het aantal betalingen met cash gebeurt. De branche bepleit daarom ruime uitzonderingsmogelijkheden, zeker voor zaken met piekdrukte en beperkte bezetting.
In de praktijk kunt u bijna overal nog met biljetten terecht
Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank, gepubliceerd in juli 2026, blijkt dat 96% van de bezochte verkooppunten cash accepteert. Onderzoekers keken bij ruim 5.000 retailers en zagen weinig verschil ten opzichte van 2024.
Bij 4% hing een pin-only sticker, iets minder dan in 2024 (5%). Opvallend: slechts 21% van de ondernemers hing überhaupt informatie op over betaalmogelijkheden. Duidelijkheid is dus vaak nog een verbeterpunt aan de voordeur.
In de grote stad botst u er vaker op
Pin-only komt relatief vaak voor bij parkeergarages, bioscopen en apotheken. In steden met meer dan 175.000 inwoners kan bij ongeveer één op de elf verkooppunten alleen met pin worden afgerekend, aanzienlijk meer dan in kleinere plaatsen.
In dorpen met minder dan 5.000 inwoners geldt pin-only bij slechts zo’n 1% van de ondernemers. Op de markt blijft cash koning: van de duizend bezochte kramen namen er vijftien uitsluitend pin aan, de rest accepteerde ook contant.
Geldautomaten krijgen een wettelijke bodem
De Wet chartaal betalingsverkeer werd op 4 februari 2026 aangenomen door de Tweede Kamer en op 19 mei 2026 door de Eerste Kamer. Doel: contant geld bruikbaar en bereikbaar houden voor iedereen, door het netwerk te borgen.
Grote banken krijgen een zorgplicht voor een landelijk dekkend netwerk van geldautomaten, voor zowel opnemen als storten. Banken met meer dan 50.000 rekeninghouders moeten toegang bieden tegen gereguleerde tarieven, zodat de drempel laag blijft.
Wat u zelf alvast kunt doen
De Nederlandsche Bank adviseert een kleine cashbuffer in huis voor storingen: 70 euro per volwassene en 30 euro per kind, bij voorkeur in kleine biljetten. Handig bij pinstoringen of als een betaalterminal kuren vertoont.
Dat advies is niet overbodig. Uit onderzoek blijkt dat 78% van de ondernemers klanten vraagt contant te betalen als pinnen niet lukt. Bijna de helft houdt daarom bewust extra wisselgeld in de kassa, juist voor zulke momenten.
Wat dit concreet betekent aan de kassa
Koopt u een product van 3.100 euro bij een juwelier? Dan kan dat niet cash, ook niet deels contant en deels via pin als de contante component boven de 3.000 euro uitkomt. De totaalprijs bepaalt de ruimte.
Komt u met een briefje van vijftig bij een pin-only bakker, dan mag die vriendelijk weigeren, mits dat duidelijk stond aangegeven. Ziet u geen bordje? Vraag ernaar en geef feedback; heldere informatie helpt iedereen.
De balans tussen vrijheid en veiligheid
De koers is duidelijk: grote cashbedragen worden ontmoedigd om crimineel misbruik te beperken, terwijl contant geld als betaalmiddel bruikbaar en bereikbaar moet blijven. Tussen die twee doelen wordt de komende jaren nog geschaafd.
Of er een algemene acceptatieplicht komt en hoe uitzonderingen precies uitpakken, hangt af van het definitieve besluit. Tot die tijd blijft het zaak om als klant alert te zijn en als ondernemer helder te communiceren. Wat vindt u: moet cash overal welkom blijven? Laat uw reactie achter op onze socials.
Bron: faqts.net
