De dagen worden korter, de verwarming lonkt, en ineens gaat het aan de keukentafel weer over energierekeningen. Logisch, want verwarmen is flink duurder geworden en elk graadje telt. Maar wat is nu echt verstandig, zonder comfort in te leveren?
Waarom die graad telt
Een enkele graad lager lijkt weinig, maar je gasverbruik daalt er gemiddeld ruim zes procent door. Voor een doorsnee huishouden komt dat neer op ongeveer 63 kubieke meter gas per jaar. Dat tikt, zeker met huidige tarieven, verrassend snel aan.
Reken even mee: met een gasprijs van 1,73 euro per kubieke meter – het tarief voor nieuwe contracten op 9 november – bespaar je circa 109 euro per jaar. Eerder dit jaar lag dat nog rond 80 euro, puur door lagere prijzen.
Zo stoken we in nederland
Onderzoek van Overstappen.nl, uitgevoerd door Multiscope onder 1009 Nederlanders, laat zien hoe verschillend we met de thermostaat omgaan. Vier op de tien zetten overdag 20 graden of hoger. Comfort wint het vaak van de knagende gedachte aan oplopende kosten.
De populairste stand is 19 graden: een kwart kiest daarvoor. Daarna volgen 20 graden met 23 procent en 21 graden met 13 procent. Een kleine vier procent gaat voor 22 graden of hoger. Aan de andere kant houdt een bewuste groep het duidelijk frisser.

Comfort versus portemonnee
Dat contrast zie je in de lagere standen: 16 procent zet de thermostaat op 18 graden, zes procent kiest 17 graden, en nog eens zes procent houdt het op 16 graden of minder. Dat scheelt serieus in verbruik, al vraagt het soms om een extra trui.
Het laat vooral zien hoe persoonlijk comfort is. Waar de een zonder moeite een graadje inlevert, wil de ander het behaaglijk warm. De kunst zit ’m in slimme keuzes, zodat je comfortabel blijft én je energierekening controleerbaar houdt.
De zuinige minderheid
Er is ook een uitgesproken zuinige minderheid: drie procent laat de verwarming simpelweg uit, ongeacht de buitentemperatuur. Voor hen is de besparing maximaal, al vraagt dat natuurlijk om doorzettingsvermogen en vaak ook slimme, lokale warmtebronnen.
Die aanpak past bij de tijd: recordhoge gasprijzen zetten aan tot creativiteit. Denk aan warmtedekens, elektrische dekentjes of alleen ruimtes verwarmen waar je bent. Niet voor iedereen geschikt, wel een manier om de kosten flink te drukken.
Geen kou lijden
Volgens energie-expert Rick Boenink van Overstappen.nl hoeft besparen niet te betekenen dat je thuis zit te bibberen. Zijn advies is simpel: begin met één graad lager en voel wat het doet. Vaak merk je verrassend weinig aan comfort.
Boenink benadrukt dat het effect in euro’s afhangt van je contract. Wie nog een langer, gunstig vast tarief heeft, ziet minder directe winst dan iemand met een nieuw, duurder contract. Maar in verbruik scheelt het voor iedereen evenveel.
Leeftijd maakt verschil
Op leeftijd zie je duidelijke patronen. Van de 55-plussers zet 46 procent de thermostaat op 20 graden of hoger. In de groep 35 tot 54 jaar doet 35 procent dat, bij 18 tot 34 jaar is dat 38 procent. Ouderen houden het net wat warmer.
Kijk je specifiek naar 21 graden, dan wordt het verschil groter: 17 procent van de ouderen kiest die stand, tegenover negen procent van de jongeren. Mogelijke verklaring: ouderen zijn vaker thuis en hebben meer behoefte aan constante, behaaglijke warmte.
Mannen en vrouwen
Ook tussen mannen en vrouwen zijn verschillen zichtbaar. Mannen zetten de thermostaat vaker hoog: 45 procent gaat voor 20 graden of meer, tegenover 36 procent van de vrouwen. Vrouwen kiezen relatief vaak voor een lagere stand of laten de verwarming soms uit.
Dat laatste zie je terug in de cijfers: vijf procent van de vrouwen laat de verwarming uit, tegen één procent van de mannen. Het onderstreept hoe comfortbeleving en besparingsdrang per persoon, en dus ook per huishouden, behoorlijk uiteen kunnen lopen.
Wat zegt milieu centraal
De vuistregel van Milieu Centraal is helder: zet de thermostaat overdag, als je thuis bent, niet hoger dan 19 graden. Voor de nacht is circa 15 graden aan te raden. Zo blijft het aangenaam, zonder onnodig veel energie te verspillen.
Heb je vloerverwarming of een warmtepomp, dan werken andere instellingen vaak beter, omdat zulke systemen trager reageren. Een kleinere nachtverlaging en continu, gelijkmatig stoken zorgen daar meestal voor meer comfort én een zuiniger rendement.
Slim omgaan met je thermostaat
Begin bij de basis: programmeer vaste tijden, zorg voor nachtverlaging en verwarm vooral de ruimtes waar je bent. Tochtstrips, radiatorfolie en het ontluchten van radiatoren leveren vaak direct merkbaar comfort en besparen ongemerkt een mooi percentage gas.
Ook kleine gewoontes helpen: deuren dicht, gordijnen ’s avonds goed sluiten en dikke kleden op koude vloeren. Combineer dat met een graadje lager, en je merkt dat comfort prima te behouden is terwijl de meter rustiger tikt.
Contract en gasprijs
Hoeveel je in euro’s wint, hangt sterk af van je contract. Met een vast tarief op laag niveau voelt de besparing kleiner dan bij een recent, duurder contract. In beide gevallen geldt: minder verbruik is structureel gunstig.
Let ook op prijsplafonds, maandvoorschotten en het moment waarop tarieven worden aangepast. Wie zijn verbruik actief volgt en tijdig bijstuurt, voorkomt nare verrassingen achteraf. Dat is misschien niet sexy, maar wel de kortste route naar controle.
Onderzoek in het kort
Multiscope voerde het onderzoek in oktober 2026 uit in opdracht van Overstappen.nl. In totaal deden 1009 Nederlanders van 18 jaar en ouder mee. De kernvraag was eenvoudig: op welke temperatuur staat je thermostaat overdag in de winter, wanneer je thuis bent?
De steekproef is representatief en biedt een actueel beeld van stookgedrag in Nederlandse huishoudens. De uitkomsten maken duidelijk waar de grootste winst te halen is: vooral bij mensen die hun thermostaat nu standaard op 20 graden of hoger zetten.
Wat betekent dit voor jou
Sta je meestal op 20 of 21 graden, probeer dan 19. Vaak is een trui of slof genoeg om hetzelfde comfort te ervaren. En zet ’s nachts rond 15 graden; je woning koelt niet schrikbarend af, maar je bespaart wel gestaag.
Werk je thuis, kijk dan per ruimte. Richt je warmte op je werkplek en hou deuren dicht. Houd je aan vaste stookblokken, plan korte ventilatiemomenten, en laat de rest van het huis niet onnodig meedraaien. Simpel, effectief en snel voelbaar.
Warm blijven zonder spijt
Comfort kun je slim organiseren. Denk aan laagjes kleding, een plaid op de bank en een warm kleed op een stenen vloer. Zorg dat je bank of gordijnen niet tegen de radiator hangen, zodat de warmte vrij de kamer in kan stromen.
Een slimme kamerthermostaat of zoneregeling helpt bovendien. Je verwarmt dan niet overal tegelijk, maar precies waar nodig. Samen met dat ene graadje lager levert het vaak al tientallen euro’s per maand op in de koudste periode.
Vooruitkijken naar de winter
Dat energiebesparing voorlopig een thema blijft, is duidelijk. Maar met realistische aanpassingen en een beetje routine valt er veel te winnen zonder dat je wooncomfort verdampt. Uiteindelijk draait het om gewoontes die vanzelfsprekend worden, net als het licht uitdoen.
Wij zijn benieuwd: op welke temperatuur zet jij de thermostaat, en waarom? Praat met ons mee op onze socials en deel je beste bespaartips. Samen komen we warm de winter door, met een mildere energierekening erbij.
Bron: menszine.nl





