Wie zijn bloeddruk gezond wil houden, denkt waarschijnlijk als eerste aan minder zout eten, meer bewegen of afvallen. Toch blijkt uit nieuw onderzoek dat ook de temperatuur in huis een belangrijke rol kan spelen.
Wetenschappers van het University College London (UCL) hebben namelijk ontdekt dat een koud huis mogelijk net zoveel invloed heeft op het ontstaan van een hoge bloeddruk als bekende leefstijlfactoren, zoals voeding. Volgens de onderzoekers kan het iets warmer zetten van de thermostaat daarom bijdragen aan een gezondere bloeddruk.
De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Hypertension.
Kouder huis zorgt voor hogere bloeddruk
Voor het onderzoek bekeken de wetenschappers de relatie tussen de binnentemperatuur van woningen en de bloeddruk van de bewoners.
Daaruit kwam een opvallend patroon naar voren. Hoe kouder het binnenshuis was, hoe hoger de gemeten bloeddruk bleek te zijn.
Uit de analyse blijkt dat een daling van slechts één graad Celsius al meetbare gevolgen heeft. Bij iedere graad temperatuurverlies steeg de bovendruk (systolische bloeddruk) gemiddeld met 0,48 mmHg, terwijl de onderdruk (diastolische bloeddruk) gemiddeld met 0,45 mmHg toenam.
Dat lijken kleine verschillen, maar op bevolkingsniveau kunnen zulke stijgingen volgens de onderzoekers wel degelijk gevolgen hebben voor de volksgezondheid.
Waarom een hoge bloeddruk gevaarlijk is
Een hoge bloeddruk, ook wel hypertensie genoemd, veroorzaakt vaak jarenlang geen duidelijke klachten. Daardoor weten veel mensen niet dat hun bloeddruk te hoog is.
Toch kan onbehandelde hypertensie op de lange termijn ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.
Zo vergroot een hoge bloeddruk de kans op een beroerte, een hartinfarct, hartfalen, nierproblemen en vaatziekten. Ook is er een verband met een verhoogd risico op vasculaire dementie.
Juist omdat de aandoening vaak ongemerkt ontstaat, wordt een hoge bloeddruk regelmatig de ‘stille sluipmoordenaar’ genoemd.
Vooral in de winter kan het risico toenemen
Volgens hoofdonderzoeker dr. Stephen Jivraj helpen de resultaten ook om een bekend verschijnsel te verklaren.
In de winter krijgen relatief meer mensen te maken met een verhoogde bloeddruk en stijgt ook het aantal sterfgevallen door hart- en vaatziekten en beroertes.
Volgens Jivraj speelt de temperatuur binnenshuis daarbij mogelijk een grotere rol dan tot nu toe werd gedacht.
Hij pleit er daarom voor dat artsen en gezondheidsinstanties meer aandacht besteden aan de temperatuur in woningen wanneer zij mensen adviseren over een gezonde leefstijl of een hoge bloeddruk beoordelen.
Thermostaat kan onderdeel worden van behandeling
Volgens de onderzoekers zou de temperatuur in huis zelfs een rol kunnen spelen bij het stellen van de diagnose hypertensie.
Mensen die in een relatief koud huis wonen, kunnen tijdelijk een hogere bloeddruk meten dan mensen die in een warmer huis verblijven.
Dat kan vooral belangrijk zijn bij mensen van wie de bloeddruk net rond de grenswaarde ligt.
Medeonderzoeker Hongde Zhao van het UCL Institute of Epidemiology and Health Care vindt daarom dat zorgverleners de binnentemperatuur zouden moeten meenemen bij de beoordeling van bloeddrukmetingen.
Volgens hem kan het zelfs invloed hebben op de hoeveelheid bloeddrukmedicatie die iemand nodig heeft.
Warmer wonen kan gezondheidsvoordelen bieden
Hoewel een warm huis natuurlijk geen vervanging is voor een gezonde leefstijl of medische behandeling, denken de onderzoekers dat het wel een eenvoudige aanvullende maatregel kan zijn.
Door woningen voldoende warm te houden, kan mogelijk worden voorkomen dat de bloeddruk tijdens koude periodes onnodig stijgt.
Vooral tijdens de wintermaanden zou dat extra gezondheidsvoordelen kunnen opleveren.
De onderzoekers benadrukken dat zij hiermee niet bedoelen dat mensen hun huis extreem warm moeten stoken, maar dat een aangename binnentemperatuur waarschijnlijk gunstig is voor hart en bloedvaten.
Advies: houd minimaal 21 graden aan
Het onderzoek noemt geen exacte ideale temperatuur voor iedere situatie.
Toch adviseren de onderzoekers om woonruimtes bij voorkeur rond de 21 graden Celsius of iets warmer te houden.
Dat sluit aan bij eerdere gezondheidsadviezen waarin wordt benadrukt dat een te koude woning negatieve gevolgen kan hebben voor kwetsbare groepen, zoals ouderen en mensen met hart- en vaatziekten.
Naast het beperken van gezondheidsrisico’s kan een aangename binnentemperatuur ook bijdragen aan een beter algemeen welzijn.
Dit vergroot de kans op een hoge bloeddruk
Volgens de Britse gezondheidsdienst NHS zijn er verschillende factoren die de kans op een hoge bloeddruk vergroten.
De belangrijkste risicofactoren zijn:
- Een hogere leeftijd.
- Erfelijke aanleg, bijvoorbeeld wanneer hoge bloeddruk veel voorkomt binnen de familie.
- Een ongezond voedingspatroon, vooral wanneer er veel zout wordt gegeten.
- Overgewicht of obesitas.
- Roken.
- Overmatig alcoholgebruik.
- Langdurige stress.
- Een verhoogd risico bij mensen met een Afrikaanse, Caribische of Zuid-Aziatische achtergrond.
Vaak is sprake van een combinatie van meerdere risicofactoren.
Zo weet je of je bloeddruk te hoog is
Omdat een hoge bloeddruk meestal geen klachten veroorzaakt, is meten de enige betrouwbare manier om te weten hoe hoog de bloeddruk daadwerkelijk is.
Dat kan bij de huisarts, maar ook met een betrouwbare bloeddrukmeter voor thuisgebruik.
Volgens de NHS is er bij mensen jonger dan 80 jaar sprake van een hoge bloeddruk wanneer de waarden uitkomen op:
- 140/90 mmHg of hoger, wanneer de meting door een zorgverlener wordt uitgevoerd.
- 135/85 mmHg of hoger, wanneer de bloeddruk thuis wordt gemeten.
Bij twijfel kan een arts meerdere metingen laten uitvoeren om een betrouwbaar beeld te krijgen.
Gezonde leefstijl blijft de belangrijkste basis
Hoewel de onderzoekers benadrukken dat een warmere woning mogelijk kan bijdragen aan een gezondere bloeddruk, blijft een gezonde leefstijl volgens deskundigen de belangrijkste manier om hypertensie te voorkomen.
Daarbij adviseren artsen om gezond en gevarieerd te eten, zoutgebruik te beperken, voldoende te bewegen, een gezond gewicht te behouden, niet te roken en alcohol met mate te drinken.
Het nieuwe onderzoek laat zien dat ook de leefomgeving daarbij een grotere rol kan spelen dan lange tijd werd aangenomen. Een simpele draai aan de thermostaat zal een hoge bloeddruk niet genezen, maar kan volgens de onderzoekers wel een verrassend eenvoudige aanvulling zijn op andere maatregelen om hart en bloedvaten gezond te houden.
