Na een dag die voor veel Nederlanders begon met code oranje, lijkt het winterweer woensdagavond iets aan kracht te hebben ingeboet. In het grootste deel van het land geldt inmiddels code geel. Dat betekent niet dat de problemen voorbij zijn. Integendeel: de rust is tijdelijk, want nieuwe sneeuwbuien liggen alweer op de loer.
De sneeuw die woensdag over het land trok, verplaatste zich in de loop van de dag richting het oosten. Daardoor kon het KNMI de waarschuwingen voor veel regio’s afschalen. Alleen in het oosten en noordoosten van Nederland blijft code oranje voorlopig van kracht. Daar zorgen aanhoudende sneeuwbuien en gladheid nog steeds voor gevaarlijke situaties op de weg.
Waarom sneeuw in Nederland zo ontwrichtend werkt
Elke keer als Nederland met sneeuw te maken krijgt, laait dezelfde discussie weer op: waarom loopt alles meteen vast? Volgens deskundigen heeft dat meerdere oorzaken. Nederland is dichtbevolkt, heeft een intensief wegennet en is sterk afhankelijk van verkeer. Een relatief dunne sneeuwlaag is dan al voldoende om het systeem te ontregelen.
Daar komt bij dat extreme winters hier zeldzamer zijn geworden. Dat maakt het lastiger om altijd volledig voorbereid te zijn. Strooidiensten draaien overuren, maar kunnen simpelweg niet overal tegelijk zijn. Zeker nu blijkt dat in steeds meer gemeenten het strooizout begint op te raken.
Strooizout raakt op
Door de aanhoudende gladheid en het veelvuldige strooien van de afgelopen dagen slinken de voorraden snel. Sommige gemeenten hebben al aangekondigd dat zij keuzes moeten maken. Dat betekent dat niet langer alle wegen even intensief worden gestrooid.
De prioriteit ligt bij hoofdwegen, busroutes en gevaarlijke kruispunten. In woonwijken en op kleinere wegen kan het daardoor glad blijven. Gemeenten roepen bewoners op om extra voorzichtig te zijn en waar mogelijk reizen uit te stellen.
Verkeer blijft kwetsbaar
Hoewel er tot donderdagochtend naar verwachting weinig nieuwe sneeuw valt, blijft het verkeer ook dan kwetsbaar. Natte weggedeelten kunnen ’s nachts door vorst opnieuw bevriezen. Dat zorgt voor zogenoemde opvriezing, waarbij wegen er nat uitzien maar spekglad zijn.
Rijkswaterstaat adviseert automobilisten om hun rijstijl aan te passen, meer afstand te houden en alleen de weg op te gaan als dat echt noodzakelijk is. Vooral in de vroege ochtenduren blijft het risico op ongelukken groot.
Nieuwe sneeuw op komst
Wie dacht dat het winterweer zich nu rustig zou terugtrekken, komt bedrogen uit. Vrijdag trekken nieuwe sneeuwbuien over Nederland. Vooral het noorden van het land krijgt opnieuw een flinke portie te verwerken.
In veel noordelijke gebieden kan 5 tot 10 centimeter sneeuw vallen. Plaatselijk kan dat zelfs oplopen tot 10 à 15 centimeter, bovenop de sneeuw die er nu al ligt. Dat maakt de situatie extra uitdagend, zeker in gebieden waar de sneeuw nog nauwelijks is weggeruimd.
Storm Goretti mengt zich in het weerbeeld
Alsof de sneeuw alleen nog niet genoeg is, krijgt Nederland ook te maken met storm Goretti. Vanaf donderdagavond bereikt een neerslaggebied vanuit het zuidwesten het land. In eerste instantie gaat het om regen, maar die kan voor nieuwe problemen zorgen.
In veel woonwijken ligt nog sneeuw op de grond. Wanneer regen op die bevroren ondergrond valt, ontstaat verraderlijke gladheid. Wegen en stoepen veranderen dan razendsnel in ijsbanen, wat het risico op valpartijen vergroot.
Later op de avond en in de nacht gaat de neerslag in het noorden en oosten opnieuw over in sneeuw. In combinatie met een stevige oostenwind is er kans op sneeuwjacht, waarbij sneeuw over de weg wordt geblazen en het zicht sterk vermindert.
Kans op sneeuwstorm
Vooral op de Wadden wordt de situatie nauwlettend gevolgd. Daar neemt de wind flink toe en bestaat de kans op een sneeuwstorm. Ook zware windstoten behoren tot de mogelijkheden.
In het zuiden van het land, met name in Zeeland, kan de wind eveneens krachtig uithalen. Hoewel daar minder sneeuw wordt verwacht, kunnen harde windstoten alsnog voor gevaarlijke omstandigheden zorgen, zeker op bruggen en open wegen.
Waarschuwingssysteem steeds belangrijker
Sinds de invoering van het kleurcodesysteem vijftien jaar geleden is het meerdere keren ingezet bij winterweer. In totaal gaf het KNMI sinds 2010 zestien keer code oranje af voor gladheid door sneeuw of sneeuwjacht. Code rood kwam slechts drie keer voor.
Volgens het KNMI wordt het waarschuwingssysteem steeds belangrijker. Door klimaatverandering komen weersextremen vaker voor, maar zijn ze ook grilliger. Door eerder en preciezer te waarschuwen, kan de impact van gevaarlijk weer worden beperkt.
Voorlopig nog niet klaar
Hoewel de sneeuw woensdagavond op veel plekken even pauze neemt, is duidelijk dat de winter Nederland nog niet loslaat. Met nieuwe sneeuw, toenemende wind en aanhoudende gladheid blijft voorzichtigheid geboden.
Voor veel Nederlanders betekent dat: plannen aanpassen, extra tijd nemen en soms simpelweg binnen blijven. De komende dagen wordt opnieuw duidelijk hoe kwetsbaar het land is zodra Koning Winter zich echt laat gelden.
