Het noorden van Nederland moet dinsdagavond en woensdagochtend rekening houden met verraderlijke gladheid. Het KNMI zet Friesland, Groningen en Drenthe onder code oranje, terwijl in bijna de rest van het land code geel geldt door voorbijtrekkende regen en mogelijke ijzel.
Code oranje voor het noorden
De verhoogde waarschuwing voor het noorden geldt van dinsdag 22.00 uur tot woensdag 10.00 uur. In dat venster is de kans op grootschalige gladheid aanzienlijk, doordat neerslag als ijzel kan neerkomen en direct een spiegelgladde laag vormt.
Vooral wegen, fietspaden, stoepen en bruggen kunnen spekglad worden, met verhoogde risico’s op valpartijen en ongevallen. Wie de weg op moet, doet er goed aan extra tijd in te plannen en het weerbericht en verkeersinformatie kort voor vertrek te checken.
Code geel elders in het land
In de rest van het land, met uitzondering van Zeeland, geldt vanaf dinsdag in de ochtend code geel. Een regenzone trekt van zuid naar noord en kan lokaal bevriezen op koude ondergronden, vooral tijdens de ochtendspits en in de middag.
Het KNMI benadrukt dat deze ijzelsituatie onzeker blijft: kleine temperatuurverschillen maken een groot verschil. Toch kunnen juist die lokale verschillen voor verraderlijke plekken zorgen, waar een natte weg binnen minuten verandert in een glanzend, moeilijk zichtbaar ijslaagje.
Regen wordt ijzel: hoe zit dat
Bij ijzel valt de neerslag als regen door een relatief warme luchtlaag, maar komt hij terecht op oppervlakken die rond of onder het vriespunt zijn. Het water bevriest bij contact, waardoor een egale, keiharde ijsfilm ontstaat zonder losse sneeuwkristallen.
Die ijslaag is vaak bijna onzichtbaar, zeker in het donker of onder straatverlichting. Bestuurders en fietsers merken het pas wanneer wielen grip verliezen. Daarom spreekt men ook wel van onzichtbare ijzel: verraderlijk spul dat lastig vooraf te herkennen is.
Tijdpad van het weerbeeld
Vanaf de vroege ochtend trekt de neerslag het zuiden binnen, schuift richting Randstad en het oosten, en vervolgt zijn weg naar het noorden. Tijdens ochtend- en middaguren kan het daardoor op meerdere plekken tijdelijk glad zijn, vooral buiten stedelijke warmte-eilanden.
In de avond en nacht neemt het risico in Friesland, Groningen en Drenthe toe. Koude lucht blijft daar langer hangen, waardoor regen vaker als ijzel uitpakt. De piek van de gladheid valt volgens verwachting tussen in de avond en ochtendspits.
Gevolgen voor verkeer en ov
Het verkeer zal naar verwachting trager verlopen, met kans op aanrijdingen en afgesloten op- en afritten. Hulpdiensten waarschuwen doorgaans om afstand te houden en snelheid te matigen; een klein slipmoment kan op ijzel al snel kettingreacties veroorzaken.
Ook in het openbaar vervoer zijn vertragingen mogelijk. Bussen rijden langzamer, trams en treinen kunnen last hebben van gladde perrons en wissels. Wie moet reizen, doet er goed aan reisapps en storingsmeldingen te controleren en een eerdere verbinding te kiezen.
Tips voor automobilisten
Vertrek met een schone auto, controleer ruitenwissers en sproeiervloeistof en houd de tank voldoende gevuld. Rijd in een hoge versnelling met lage toeren, vermijd abrupte stuur- of rembewegingen en laat extra ruimte tot je voorganger, zeker op viaducten en bruggen.
Winterbanden helpen, maar zijn geen wondermiddel op ijzel. Zet cruisecontrol uit, doseer remmen met korte tikjes en kijk vooruit. Glimt het wegdek alsof het nat is, maar blijft gespetter uit, dan is het waarschijnlijk ijs en moet je gas loslaten.
Veilig op de fiets en te voet
Voor voetgangers geldt: kies stevige schoenen met profiel, loop waar mogelijk in strookjes gestrooid grit en gebruik leuningen bij trappen en bruggen. Neem kleine passen, houd je handen vrij en laat je telefoon in je zak om struikelen te voorkomen.
Fietsers zijn extra kwetsbaar. Pomp je banden niet keihard op, rem vooral met je achterrem, blijf zoveel mogelijk rechtop door de bocht en stap af bij glimmende stukken. Een valhelmpje en fietslampjes maken een groot verschil in zicht en veiligheid.
Wat doen wegbeheerders
Rijkswaterstaat en gemeenten houden doorgaans de wegtemperaturen nauwlettend in de gaten en strooien preventief met zout of pekel waar nodig. Toch werkt strooizout minder goed bij ijzel dan bij sneeuw, omdat het ijs soms sneller aangroeit dan het kan smelten.
Bruggen, viaducten en fly-overs koelen sneller af en zijn daarom prioriteit bij strooiacties. Ook fietspaden krijgen vaak een aparte ronde, maar die is niet overal uitgebreid. Reken niet blind op gestrooide paden en blijf alert, ook binnen de bebouwde kom.
Context: wat betekenen de kleurcodes
Het KNMI werkt met kleurcodes om ernst en kans van gevaarlijk weer te duiden. Geel betekent: wees alert, er is kans op overlast. Oranje wil zeggen: grote kans op gevaarlijk weer, plannen bijstellen en extra voorzorg nemen kan nodig zijn.
Alleen bij code rood waarschuwt het KNMI voor extreem weer met grote maatschappelijke impact, zoals grootschalige stormschade. Daarvan is nu geen sprake. Wel kan ijzel lokaal voor hevige hinder zorgen, met name in de noordelijke provincies en tijdens spitsuren.
Wanneer trekt het gevaar weg
Na zonsopkomst woensdag neemt de gladheid geleidelijk af, zeker wanneer de temperatuur iets oploopt en neerslag wegtrekt. Toch kunnen in schaduwrijke straten, bermen en op bruggen nog lang verraderlijke plekken blijven liggen, vooral als het wegdek niet volledig is opgedroogd.
Houd updates van KNMI en gemeente in de gaten, pas je plannen aan en kies veiligheid boven haast. Krijg jij te maken met ijzel of heb je bruikbare tips voor medeweggebruikers? Reageer op onze sociale media en deel je ervaringen.
Bron: dagelijksestandaard.nl
