De coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen de maximale duur van de WW fors inkorten: van twee jaar naar één jaar. Tegelijk krijgen werkzoekenden in de eerste maanden iets meer uitkering, zodat de klap bij baanverlies net wat minder hard voelt.
Wat er verandert
De kern van het plan is eenvoudig: wie zijn baan verliest, kan straks nog maximaal één jaar een WW-uitkering ontvangen. Nu is dat in principe nog twee jaar, afhankelijk van iemands arbeidsverleden en de precieze voorwaarden.
Om de overgang te verzachten, willen de partijen de uitkering in het begin iets verhogen. In plaats van 75 procent van het laatstverdiende loon in de eerste twee maanden, moet dat 80 procent worden. Daarna daalt het percentage zoals gebruikelijk.
Waarom dit voorstel er ligt
Volgens de indieners prikkelt een kortere WW om sneller werk te zoeken, zeker nu veel sectoren handen tekortkomen. Tegelijk moet het plan geld opleveren, zodat de overheidsfinanciën op termijn minder onder druk staan.
In 2029 moet de ingreep zo’n half miljard euro schelen, oplopend tot ongeveer 1,3 miljard euro per jaar structureel. Dat bedrag is gebaseerd op lagere uitkeringslasten en de verwachting dat mensen sneller doorstromen naar nieuw werk.
Hoe de ww nu werkt
De WW, de Werkloosheidswet, is bedoeld als tijdelijke brug tussen banen. Wie onvrijwillig werkloos raakt en genoeg arbeidsverleden heeft, krijgt nu maximaal 24 maanden een uitkering, met aflopende percentages ten opzichte van het laatstverdiende loon.
In sommige sectoren bestaan cao-afspraken die WW inkorten compenseren met private regelingen. Die aanvullingen verschillen per sector en werkgever, en zijn niet overal van kracht. De uitvoering en toekenning lopen via het UWV, dat de rechten toetst en uitbetaalt.
Voor wie de klap het hardst kan zijn
Een halvering van de maximale duur treft vooral werkzoekenden die traditioneel langer nodig hebben voor herplaatsing: denk aan oudere werknemers, mensen met een specialistisch beroep of regio’s waar minder vacatures zijn in specifieke vakgebieden.
Bij dergelijke groepen ligt het risico op een inkomensgat na een jaar hoger. Scholing, begeleiding en regionale bemiddeling worden dan extra belangrijk, zodat mensen tijdig kunnen bijsturen en niet in bijstand of langdurige inactiviteit terechtkomen.
Kansen en risico’s op de arbeidsmarkt
In een krappe arbeidsmarkt kan een kortere WW de mobiliteit vergroten: mensen stappen sneller in, ook buiten hun comfortzone. Werkgevers krijgen daardoor meer sollicitanten en kunnen sneller vacatures invullen, wat groei en continuïteit ondersteunt.
Er is ook een risico op ‘snel maar niet duurzaam’ werk: als de druk hoog is, kiezen mensen soms een baan die niet past. Zonder scholing en begeleiding vergroot dat de kans op snelle uitval of opnieuw werkloos worden.
Reacties uit politiek en polder
Werkgeversorganisaties zullen vermoedelijk positief zijn over prikkels richting werk en lagere collectieve lasten. Vakbonden waarschuwen doorgaans voor versobering van zekerheden, zeker voor groepen met minder kansen, en pleiten voor stevige omscholingsbudgetten en maatwerk.
In de politiek tekent zich vaak een bekende scheidslijn af: partijen die nadruk leggen op activering en betaalbaarheid, tegenover partijen die sociale zekerheid en inkomensbescherming willen borgen. De precieze contouren hangen af van het uiteindelijke wetsvoorstel.
Eerdere hervormingen als context
De WW is vaker hervormd. Enkele jaren geleden werd de maximale duur al teruggebracht van 38 naar 24 maanden. Ter compensatie spraken sociale partners in sommige sectoren extra regelingen af, wat tot verschillen per branche leidde.
Die geschiedenis leert dat uitvoering en overgangsrecht cruciaal zijn. Grote stelselwijzigingen vragen tijd, heldere afspraken en goede informatie aan werknemers en werkgevers, zodat mensen weten wat hun rechten zijn en welke paden openliggen.
Het financiële plaatje
De geraamde opbrengst begint in 2029 met zo’n half miljard euro. Daarna loopt het volgens de plannen op naar circa 1,3 miljard euro per jaar. De grootste besparingen komen uit kortere uitkeringsrechten en snellere uitstroom naar werk.
Die opbrengst is niet alleen boekhoudkundig. Als meer mensen eerder terugkeren naar werk, vallen extra loonbelastingen en premie-inkomsten hoger uit. Tegelijk moeten eventuele kosten voor scholing en begeleiding goed worden meegewogen in de balans.
Uitvoering en overgangsrecht
De precieze ingangsdatum, uitzonderingen en overgangsregels zijn bepalend voor de impact. Vaak geldt bij sociale zekerheid dat opgebouwde rechten gerespecteerd worden of dat er een overgangstermijn is, maar dat hangt af van het definitieve wetsvoorstel.
Ook het UWV speelt een sleutelrol. Informatiesystemen, communicatie en dienstverlening moeten op tijd klaarstaan. Werkzoekenden hebben behoefte aan duidelijkheid: wie, wanneer en hoe de nieuwe regels gelden, en welke ondersteuning beschikbaar komt.
Wat betekent het voor werkgevers
Voor werkgevers kan een kortere WW de wervingsdruk verlichten. Kandidaten zijn mogelijk sneller beschikbaar en bereid om te switchen. Tegelijk vraagt duurzame plaatsing om inwerkprogramma’s, scholing op de werkvloer en ruimte voor werknemers om te groeien.
Omdat werkgevers meebetalen aan werkloosheidskosten via premies, kan een lagere uitkeringsduur op termijn ook de premiedruk beïnvloeden. Hoe dat precies uitpakt, hangt af van de bredere premiesystematiek en afspraken met sociale partners.
Tips voor werkzoekenden nu
Wie momenteel werkt, doet er goed aan zijn inzetbaarheid te vergroten: houd je cv actueel, onderhoud je netwerk en verken scholing die je arbeidsmarktwaarde verbreedt. Dat helpt altijd, los van politieke plannen of nieuwe regels.
Als je al WW ontvangt of binnenkort krijgt, check dan regelmatig je Mijn UWV en de voorwaarden in jouw situatie. Vraag tijdig om begeleiding of scholingsadvies. Hoe eerder je beweegt, hoe groter de keuzevrijheid voor een passende volgende stap.
Vragen die nog openstaan
Nog niet alles is ingevuld. Geldt de 80 procent precies voor de eerste twee maanden, of wordt dat nog bijgesteld? Komt er extra geld voor om- en bijscholing? En hoe worden sectorale verschillen in kansen geadresseerd?
Ook relevant: hoe worden mensen beschermd die aantoonbaar meer tijd nodig hebben, bijvoorbeeld door gezondheid, zorgverantwoordelijkheid of regio-specifieke arbeidsmarkten? Maatwerk en duidelijke ontschotting tussen regelingen kunnen hier het verschil maken.
Hoe nu verder
Eerst moet er een wetsvoorstel komen, daarna volgt debat in de Kamer. Verwacht amendementen, doorrekeningen en consultatie van sociale partners. Pas na definitieve goedkeuring en publicatie is duidelijk wat, wanneer en voor wie er verandert.
Tot die tijd blijft het een voorstel. De richting is helder: sneller naar werk, met een iets ruimer vangnet in de eerste weken. Wat vind jij van deze koers? Praat mee en laat je reactie achter op onze sociale media.
Bron: metronieuws.nl
