Ze verloor twee kinderen, later ook haar man, en op een dieptepunt wilde ze zelf niet meer verder. Toch zit toiletjuffrouw Joke Walle (78) altijd op haar post op de Haagse Markt. Achter de grappen schuilt een leven vol verlies.
In Story vertelde ze onlangs openhartig over dat verleden. Het verklaart waarom ze op televisie zo direct en soms grof uit de hoek komt. Dat imago is echt, maar nooit het hele plaatje. Dit is het verhaal achter de uitspraken.
Bekend van de Haagse markt
Vier dagen per week beheert Joke het toiletgebouw op de markt, dat ze zelf gekscherend haar ‘schijthuis’ noemt. Bezoekers weten: wie rotzooi achterlaat, krijgt het te horen. Die nietsontziende eerlijkheid maakte haar een publiekslieveling in Oh Oh Den Haag.
Sinds de uitzendingen wordt ze overal herkend, gevraagd voor selfies en aangesproken alsof men haar al jaren kent. Leuk, zegt ze, maar ook wennen. Want achter elk vloekje en elke snauw schuilt de vrouw die na werktijd naar stilte thuiskomt.
Achter het imago
Televisie kiest fragmenten die knallen. Daardoor lijkt ze soms bot of asociaal, zegt ze zelf. Maar wie langer blijft hangen, ziet ook de zachte kant: een vrouw die gul geeft aan goede doelen en kinderen die het minder hebben.
Ze spreekt mensen direct aan en spaart niemand, omdat regels voor iedereen gelden. Dat is haar trotse marktlogica. Tegelijk blijft ze attent voor vaste bezoekers met tegenslag. Die combinatie van streng en zorgzaam zie je op televisie niet altijd terug.
Werken tegen de stilte
Op haar leeftijd zou je denken aan uitbollen, maar Joke kiest voor bedrijvigheid. Thuis is het te stil. Die leegte trekt herinneringen open als kille tocht langs oude wonden. Tussen de kramen voelt ze zich minder alleen en bruikbaar.
Ze zegt het zonder omhaal: als ik hele dagen binnen zit, red ik het niet. Werken is structuur, praatjes en afleiding. Het biedt precies genoeg rumoer om gedachten te temperen en de nachten met iets meer rust tegemoet te gaan.
Het verlies van haar dochter
Lang voordat camera’s haar vonden, trof het onvoorstelbare haar gezin: haar dochter werd doodgeboren. In die tijd werden baby’s vaak direct weggehaald, zonder ritueel of foto’s. De stilte daarna was luid en langdurig, het gemis vormde een schaduw die bleef.
Joke bewaart geen beeld om naar te kijken, geen kaart of kledingstuk dat troost biedt. Alleen herinneringen, soms scherp als glas, soms dof door de jaren. Ze draagt die leegte mee, onzichtbaar voor voorbijgangers, loeihelder voor wie haar kent.
Het verlies van haar zoon
Haar zoon Riny overleed op vierentwintigjarige leeftijd aan een longembolie, plots en meedogenloos. Hij woonde zelfstandig, maar kwam bijna dagelijks langs. Bij zijn moeder voelde hij zich thuis. De band was hecht, het gemis sindsdien een kloof zonder brug.
Ze noemt het verliezen van je kinderen het ergste dat er bestaat. De pijn is niet constant, maar wel onverplaatsbaar; hij woont bij je, in je. Werken helpt, zegt ze, omdat je dan tenminste even ademhaalt tussen andere mensen.
Bidden ondanks alles
Gelovig zou ze zichzelf niet noemen, maar elke avond vouwt ze haar handen bij de foto van Riny. Voor haar dochter ontbreekt zo’n beeld. Dan vraagt ze zachtjes of er goed voor hen gezorgd wordt, ergens, door iemand.
Het is een klein ritueel, meer gevoel dan doctrine, dat rust brengt voor het slapengaan. Verlies verandert mensen; je zoekt ergens houvast. Voor haar is het deze korte stilte, een flard verbondenheid die de scherpe randen van de dag afrondt.
De klap voor haar man
De overlijdens sloegen ook haar man murw. Waar zij werk en regelmaat zocht, greep hij naar alcohol. Het werd een sluipende afgrond. Vijftien jaar geleden overleed hij, uitgeput door drinken. Toen bleef Joke letterlijk en figuurlijk alleen achter.
Ze begrijpt hem, zegt ze, al was het zwaar om te zien. Verdriet zoekt uitwegen: de een draait de kraan open, de ander zoekt een taak. Hun rouw liep uiteen als twee straten die nooit meer bij hetzelfde plein uitkomen.
Haar eigen dieptepunt
Twintig jaar geleden, toen alles te zwaar werd, sprong ze uit het raam van haar woning op de eerste verdieping. Ze overleefde wonderlijk genoeg zonder breuken, maar haar rug doet sindsdien opdringerig mee. Alsof het lichaam het moment bewaart.
Ze vertelt het zonder dramatiek, bijna nuchter: blijkbaar mocht ik nog niet gaan. De zin is blijven hangen, als een spijker in de deurpost. Sindsdien koos ze telkens opnieuw voor opstaan, vloeken, lachen en doorgaan tussen de marktkramen.
Door na verlies
Werken op de markt is voor haar geen heldendaad maar een gewoonte die houdt. Je doet wat je kunt, zegt ze, je praat, je lacht, je moppert. En je helpt waar mogelijk, al is het maar met een muntje.
Ze geeft een flink deel van haar fooi aan goede doelen en kinderen die weinig hebben. Dat voelt logisch, geen heldenwerk. Iemand die te weinig wisselgeld heeft, een maaltijd tekortkomt, een praatje nodig heeft: zo blijft het leven wederkerig.
Meer dan televisie toont
Haar verhaal herinnert eraan hoe selectief tv-beelden zijn. Een rake oneliner scoort, maar verzwijgt wat ervoor nodig is om elke dag op te staan. Achter de grove taal schuilen gulheid, veerkracht en rouw die meebeweegt, nooit meer helemaal verdwijnt.
Op de Haagse Markt vindt ze afleiding, kleine gesprekken en soms onverwachte warmte. Daar, tussen plastic tasjes en polderschuim, verovert ze iedere week opnieuw een stukje grond onder de voeten. Reageren op haar verhaal? Deel je gedachten op sociale media.
Bron: infovandaag.nl
