Sommige mensen hebben er hun hele leven al een paar, terwijl anderen er in de zomer ineens veel meer krijgen. Sproeten zijn voor veel mensen een geliefd onderdeel van hun uiterlijk en zelfs zo populair dat sommigen ze met make-up op hun gezicht tekenen. Toch weten veel mensen niet hoe sproeten precies ontstaan en waarom ze vooral in de zonnige maanden een stuk donkerder worden.
Sproeten zijn kleine, platte lichtbruine vlekjes op de huid. Ze zijn erfelijk en ontstaan door een verhoogde aanmaak van melanine, het pigment dat verantwoordelijk is voor de kleur van de huid, het haar en de ogen. Ze zijn volledig onschuldig en komen vooral voor op plekken die veel aan zonlicht worden blootgesteld, zoals het gezicht, de schouders en de armen.
Waarom worden sproeten donkerder in de zomer?
Volgens de Britse huisarts dr. Sermed Mezher bestaan er verschillende soorten sproeten. Zo zijn er pigmentvlekken die gedurende het leven ontstaan als gevolg van langdurige blootstelling aan de zon. De sproeten waar de meeste mensen aan denken zijn echter de erfelijke sproeten die vaak voorkomen bij mensen met een lichte huid en rood of blond haar.
Deze ontstaan al tijdens de kinderjaren en worden sterker zichtbaar zodra de huid wordt blootgesteld aan zonlicht. De zon is dus niet de oorzaak van sproeten, maar zorgt er wel voor dat ze donkerder worden en beter zichtbaar zijn.
Het MC1R-gen speelt een belangrijke rol
Waarom krijgt de één wel sproeten en de ander niet? Dat heeft volgens de arts vooral te maken met variaties in het zogenoemde MC1R-gen.
Bij de meeste mensen wordt melanine vrij gelijkmatig over de huid verdeeld wanneer zij in de zon komen. Daardoor kleurt de huid egaal bruin. Bij mensen met een bepaalde variant van het MC1R-gen verloopt dat proces anders. Het pigment wordt op sommige plekken geconcentreerd aangemaakt, waardoor kleine groepjes pigment ontstaan. Die plekken kleuren veel sneller donker dan de rest van de huid en vormen de sproeten.
Omdat er in de zomer meer ultraviolette straling is, produceren deze pigmentcellen meer melanine. Daardoor vallen sproeten veel meer op. In de winter vervagen ze bij veel mensen weer doordat de huid minder zonlicht krijgt.
Kun je sproeten verwijderen?
Hoewel veel mensen juist blij zijn met hun sproeten, zijn er ook mensen die ze minder zichtbaar willen maken. Volgens de Cleveland Clinic kunnen sproeten niet volledig worden verwijderd, maar wel lichter worden gemaakt.
Dat kan onder meer met speciale crèmes, laserbehandelingen of een behandeling waarbij de huid plaatselijk wordt bevroren. Welke behandeling het meest geschikt is, verschilt per persoon. Daarom wordt aangeraden om advies in te winnen bij een dermatoloog.
Zo kun je nieuwe sproeten helpen voorkomen
Wie de vorming van nieuwe sproeten wil beperken, doet er goed aan de huid zo goed mogelijk tegen de zon te beschermen. Dat begint met het dagelijks smeren van een zonnebrandcrème met minimaal beschermingsfactor 30.
Daarnaast adviseren deskundigen om een hoed met een brede rand en een zonnebril te dragen en de felste zon tussen 10.00 en 16.00 uur zoveel mogelijk te vermijden. Hoewel deze maatregelen bestaande sproeten niet laten verdwijnen, kunnen ze er wel voor zorgen dat nieuwe minder snel ontstaan en bestaande sproeten minder donker worden.
Bron: The Mirror
