Veel ouders schenken hun kinderen elk jaar een financieel steuntje in de rug. Handig voor studie, woning of spaarbuffer. Maar die gewoonte kan binnenkort flink veranderen: in Den Haag ligt de jaarlijkse schenkvrijstelling onder het vergrootglas.
Wat er speelt
Ambtenaren van Financiën adviseren het kabinet om de jaarlijkse vrijstelling te verlagen of zelfs te schrappen. Hun conclusie: vooral een kleine groep vermogende gezinnen profiteert, terwijl de regeling zo onbedoeld bijdraagt aan grotere verschillen in vermogen.
Er is nog geen besluit, maar de politieke druk neemt toe. Herziening kan ouders raken die al jaren structureel schenken. Tegelijkertijd ziet de overheid kansen om het stelsel eerlijker te maken én extra inkomsten voor andere plannen binnen te halen.
Hoe de huidige vrijstelling werkt
In 2026 mogen ouders hun kind jaarlijks 6.908 euro belastingvrij schenken. Dat geldt voor biologische, stief- en pleegkinderen. Wie dat consequent doet, schuift over de jaren een behoorlijk bedrag door, zonder dat daar schenkbelasting over verschuldigd is.
Naast die jaarlijkse grens bestaat een eenmalige, verhoogde vrijstelling voor specifieke doelen. Denk aan hulp bij een eerste huis of grote uitgaven. Voor schenkingen aan anderen dan kinderen geldt standaard een aanzienlijk lagere vrijstelling per jaar.
Waarom de regeling ter discussie staat
De analyse van het ministerie is helder: gezinnen met flink vermogen hebben simpelweg meer ruimte om elk jaar te schenken. Zo kan tijdens het leven al veel familievermogen worden overgedragen, vaak zonder merkbare belastingdruk voor de ontvanger.
Huishoudens die minder te besteden hebben, benutten de vrijstelling zelden of in veel kleinere bedragen. Het fiscale voordeel komt daardoor vooral terecht waar het geld al zit. En precies dát schuurt bij beleidsmakers die vermogensongelijkheid willen beperken.
Ongelijkheid als rode draad
Belastingvrij schenken geeft kinderen uit welvarende gezinnen een voorsprong bij studie, woning of ondernemingsplannen. Kinderen zonder welgestelde ouders missen die duw in de rug, waardoor verschillen in startpositie en kansen zich kunnen opstapelen en generaties lang doorwerken.
Voorstanders van aanpassing benadrukken dat een vrijstelling een beleidskeuze is, geen natuurwet. Als zo’n keuze de kloof vergroot, is herziening logisch. Tegenstanders wijzen juist op ouderlijke vrijheid: zij willen zelf bepalen wat er met opgebouwd vermogen gebeurt.
Wat zeggen de cijfers
Volgens doorrekeningen van ambtenaren kan het schrappen of verlagen van de jaarlijkse vrijstelling de schatkist ongeveer 60 miljoen euro per jaar opleveren. Dat bedrag kan worden ingezet voor uitgaven elders of voor gerichte belastingverlagingen.
Let wel: het gaat om ramingen, geen zekerheden. De politiek kan de opbrengst ook gebruiken om de overgang te verzachten, bijvoorbeeld via tijdelijke drempels of een hogere vrijstelling bij specifieke doelen. Dat debat is nog open.
Wat experts hierover vinden
Hoogleraar overheidsfinanciën Bas Jacobs ziet weinig voordeel in specifieke vrijstellingen. Misgelopen belastinginkomsten moeten ergens anders worden opgehaald, stelt hij, vaak via hogere lasten op werk of ondernemerschap, die economisch juist zwaarder drukken en activiteit kunnen afremmen.
Zijn redenering: belast overdrachten van vermogen, niet het verdienen ervan. Iemand die schenkt of erft, heeft dat geld niet zelf verdiend. Verlaag dus liever de lasten op arbeid en investeringen, en heffen op vermogensoverdrachten wat constanter.
Belasting op werk of vermogen
Economen maken vaak onderscheid tussen belastingen die gedrag sterk beïnvloeden en belastingen die dat minder doen. Belastingen op inkomen en winst ontmoedigen werken en ondernemen relatief snel; schenk- en erfbelasting sturen gedrag doorgaans minder, al blijven prikkels bestaan.
Het draait uiteindelijk om mix en maat: waar leg je de lasten, en hoe voorkom je ontwijkgedrag? Juist daarover lopen politieke voorkeuren uiteen, van eenvoud en gelijke behandeling tot gericht stimuleren van bepaalde groepen of doelen.
Kritiek op afschaffen
Tegenstanders vinden schrappen te rigoureus. Ouders hebben vaak jarenlang gespaard, waar al belastingen over zijn betaald. Als bij schenken opnieuw belasting verschuldigd is, voelt dat voor velen als dubbel pakken, en als inperking van financiële vrijheid.
Ook praktisch speelt mee: vaste schenkingsplannen, bijvoorbeeld om broers en zussen gelijk te behandelen, raken uit balans als regels halverwege veranderen. Zeker bij hypotheken of studies die op die bijdrage rekenen, kan beleidsschommelingen direct voelbare gevolgen hebben.
Een alternatief met levenslange vrijstelling
Hoogleraar Fiscale Economie Ruud van den Dool pleit voor een lifetime-vrijstelling: één belastingvrije grens per ontvanger voor het hele leven, bijvoorbeeld 150.000 euro. Dan maakt het niet meer uit of het geld via schenking of erfenis komt.
Zo’n systeem kan eenvoudiger zijn, overzichtelijker voor families en lastiger te omzeilen. Het verdeelt voordelen bovendien minder arbitrair over jaarlijkse momentjes, en voorkomt dat alleen wie structureel kan schenken maximaal profiteert van de regels.
Waarom schenk- én erfbelasting nodig zijn
Op één punt zijn experts opvallend eensgezind: laat zowel schenkbelasting als erfbelasting bestaan. Schrap je één van beide, dan ontstaan sluiproutes. Zonder schenkbelasting schuift vermogen massaal tijdens het leven over; zonder erfbelasting gebeurt het juist later.
Een robuust stelsel combineert daarom beide, met duidelijke grenzen en zo min mogelijk uitzonderingen. Dat verkleint de kans op ontwijking, vergroot voorspelbaarheid voor families en levert stabielere inkomsten op voor de overheid, zonder arbeid zwaarder te belasten.
Wat ouders nu kunnen doen
Voor nu verandert er niets: de wet geldt totdat de politiek daadwerkelijk besluit. Maar wie jaarlijks schenkt, volgt het dossier best scherp. Breng doel, tijdlijn en bedragen in kaart, en bespreek scenario’s met je financieel adviseur of notaris.
Overweeg waar mogelijk versnellen of juist temporiseren, afhankelijk van je doelen en de positie van je kind. En denk aan alternatieven: lenen met duidelijke afspraken, bijdragen in natura, of sparen op naam met heldere afspraken over beheer en toegang.
Hoe het nu verder gaat
Het kabinet weegt de opties en reageert later op het ambtelijke advies. Daarna volgt politieke behandeling, mogelijk met aanpassingen of overgangsrecht. Tot die tijd blijft de huidige vrijstelling gelden en kunnen ouders hun bestaande plannen in principe uitvoeren.
Of de vrijstelling blijft, daalt of verdwijnt, is dus nog open. Wij volgen elke stap en praten je bij zodra er nieuws is. Wat vind jij: aanpassen of behouden? Laat het weten via onze sociale kanalen.
Bron: trendyvandaag.nl
