In het Zwitserse Chiasso moeten baasjes straks niet alleen drollen opruimen, maar ook even nablussen na een plasje. Wie de urine van zijn hond op straat niet met water wegspoelt, riskeert na een waarschuwing een stevige boete. Een opvallende aanpak die ook in Nederland de wenkbrauwen doet fronsen.
Waarom Chiasso ingrijpt
De gemeente aan de Italiaanse grens zegt dat de openbare ruimte merkbaar te lijden heeft onder hondenurine. Het zure karakter tast straatmeubilair aan, van lantaarnpalen tot hekwerken, en zorgt voor lelijke vlekken, verkleuring en op termijn zelfs roest of rot.
Naast het esthetische aspect speelt ook overlast mee: plekken waar veel honden plassen blijven nat, plakkerig en soms glibberig, zeker bij kou en regen. Chiasso ziet het aantal meldingen stijgen en wil met duidelijke regels zowel schade als ergernis inperken.
Eerst een waarschuwing, daarna een boete
De nieuwe lijn is simpel: een eerste keer krijg je een waarschuwing, daarna volgt een sanctie van rond de honderd euro. Zo hoopt Chiasso, waar ongeveer vijfhonderd honden staan geregistreerd, gewenst gedrag aan te leren zonder direct zwaar te straffen.
Handhavers letten niet op elk plasje, maar wel op of er zichtbaar wordt nagespoeld. Een klein flesje water bij je hebben volstaat. De gemeente communiceert de regel ruim vooraf, zodat niemand kan zeggen dat het uit de lucht komt vallen.
Hoe de regel werkt in de praktijk
De insteek: niet verbieden dat honden ergens plassen, wel opruimen wat achterblijft. Net als bij poep gaat het om verantwoordelijkheid nemen in de openbare ruimte. Een scheut water moet restjes verdunnen, wegspoelen en materiaalschade beperken.
Voor wie lang wandelt, adviseert de gemeente een herbruikbare fles of kleine bidon. Wie die vergeet, krijgt niet meteen een prent, maar wel een aantekening. Herhaling zonder actie wordt gezien als onwil en kan dus geld kosten.
Ook in Nederland?
In Nederland bestaat geen landelijke spoelplicht voor hondenplas, maar de gedachte erachter is niet vreemd. Gemeenten hebben via de APV al regels voor opruimplicht van uitwerpselen en kunnen zones aanwijzen waar extra netjes gedrag wordt verwacht.
De vraag is vooral of handhaving haalbaar, proportioneel en effectief is. Een maatregel moet duidelijk, uitvoerbaar en uitlegbaar zijn. Anders verzandt het al snel in ergernis, discussies en boetes die meer kwaad bloed zetten dan verbetering opleveren.
Wat een expert hierover zegt
Hondengedragsexpert Arnoud Busscher snapt de redenering: urine bijt zich vast in materiaal en dat zie je aan verkleurde paalvoeten en afbladderende coating. Niet elke schade komt hierdoor, maar frequente plasplekken versnellen wel degelijk de slijtage van straatspullen.
Over stank is hij minder stellig: vergeleken met ongecastreerde katten is hondenurine doorgaans minder doordringend. De kern zit volgens hem dus niet in geur, maar in netheid, hygiëne en het beschermen van spullen die we met elkaar betalen.
Overlast of schade: wat we echt zien
Wie oplet, ziet bij veel lantaarnpalen een donkere rand aan de voet, soms met witte uitslag of roestplekjes. Hekken en paaltjes in drukke uitlaatroutes hebben vaak dezelfde symptomen. Regen helpt niet altijd, want urine blijft lokaal geconcentreerd aanwezig.
Ook gevelranden bij drukke winkelstraten zijn kwetsbaar, zeker als honden op dezelfde hoeken markeren. Een scheut water verlaagt de concentratie, spoelt zoutresten weg en beperkt de naslag. Het kost een seconde, maar kan jaren schelen in onderhoud.
Nederlanders verdeeld over maatregel
Uit een peiling onder het Hart van Nederland-panel blijkt het land verdeeld: grofweg de helft ziet een spoelplicht wel zitten. Daarbinnen wil bijna een kwart landelijke invoering, terwijl een vergelijkbare groep het liever beperkt tot binnensteden en winkelgebieden.
Bijna 47 procent is tegen: te veel gedoe, te moeilijk te controleren, of simpelweg een brug te ver. Een kleine groep blijft neutraal. De teneur: sympathiek idee, maar alleen zinvol als het duidelijk, eerlijk en praktisch uitvoerbaar is.
Wat hondeneigenaren zelf zeggen
Onder baasjes loopt het uiteen. Ongeveer 45 procent zegt zonder morren water mee te nemen en even te spoelen. Bijna één op de vijf doet dat alleen als er actief wordt gecontroleerd of als er zichtbaar wordt opgetreden.
Ruim een derde geeft aan zich niet aan een spoelplicht te zullen houden, bijvoorbeeld uit principiële overwegingen of omdat ze het onhandig vinden bij langere wandelingen. Dat laat zien hoe lastig gedragsverandering is zonder breed draagvlak en duidelijke voordelen.
Handhaving en haalbaarheid
Je kunt pas handhaven als de regel helder is, borden aanwezig zijn en er geen twijfel bestaat over wat wel en niet mag. Anders ontstaat willekeur en frustratie, met eindeloze discussies op straat als gevolg. Dat wil niemand.
Een gefaseerde invoering helpt: eerst uitleg en waarschuwen, dan pas boetes. Richt je op hotspots met veel schade en zet in op zichtbaarheid. Wie ziet dat anderen spoelen, doet sneller mee. Sociale norm werkt vaak beter dan een zwaaiend vingertje.
Juridische hobbels en mogelijkheden
Gemeenten kunnen via de APV gedragsregels in de openbare ruimte vastleggen, zolang ze proportioneel en duidelijk zijn. Een spoelplicht valt daar in principe onder, maar de onderbouwing moet stevig zijn: aantoonbare schade, alternatieven afgewogen, en redelijke handhaving.
Ook moet je definities scherp hebben. Wanneer is ‘spoelen’ voldoende? Geldt het overal of op aangewezen plekken? Hoe zit het met uitzonderingen, bijvoorbeeld bij vorst? Heldere kaders voorkomen rechtszaken en maken de regel beter te accepteren.
Alternatieven en slimme oplossingen
Je kunt ook sturen zonder plicht. Denk aan hondentoiletten met watertappunten, duidelijke looproutes en paaltjes met afwasbare coating. Een simpele campagne met gratis opvouwbare flesjes kan verrassend veel doen, zeker als ondernemers en buurtbewoners meedoen.
Ook onderhoud helpt: regelmatige schoonmaak van hotspots en vervanging van kwetsbare materialen verlaagt de druk. Combineer dat met belonen van goed gedrag, bijvoorbeeld via buurtacties, en je krijgt beweging zonder dat het meteen om boetes draait.
Wat dit debat ons leert
Het gesprek over Chiasso gaat minder over honden en meer over samenleven. Hoe houden we het schoon, betaalbaar en prettig op straat? Kleine handelingen optellen tot groot effect: dat is het idee. Maar draagvlak en duidelijkheid zijn doorslaggevend.
Of Nederland volgt? Alleen als het slim, beperkt en goed uitgelegd gebeurt. Tot die tijd: een klein flesje water in de jaszak doet niemand pijn en helpt echt. Wat vind jij: spoelen verplichten of vriendelijk stimuleren? Laat het weten op onze socials.
Bron: sgxl.nl
